Από την πρώτη ημέρα που κυκλοφόρησε στην Αμερική η εφημερίδα «New York Times», είχε στην προμετωπίδα της το λογότυπο «All the News That is Fit to Print». Δηλαδή, «Όλα τα Νέα που Αξίζει να Τυπώσουμε». Ή, ακόμα, «Όλα τα Νέα που Κρίνουμε ότι είναι Κατάλληλα να Δημοσιεύσουμε». Τι σημαίνει αυτό; Κατ’ αρχάς ότι δεν δημοσιεύονται τα πάντα. Φιλτράρονται οι ειδήσεις, διασταυρώνονται, συζητούνται από επαγγελματίες ανθρώπους, εξετάζονται πολλές πτυχές, …, όλα αυτά, με έναν βασικό στόχο, μία βασική προϋπόθεση: Η είδηση να είναι αληθής, ορθή και να συνεισφέρει στην κατανόηση του περιεχομένου της. Θα σας πω αμέσως γιατί τα λέω αυτά!
Διαβάζοντας χθες τα ενημερωτικά σάιτ, σκόνταψα απότομα στη δήλωση του πρώην υπουργού της ΝΔ, Νικήτα Κακλαμάνη –και ιατρού στο επάγγελμα– για τον τραυματία αστυνομικό, ότι ο ακρωτηριασμός θα του έχει αφήσει τέτοιες εγκεφαλικές βλάβες που αν τον αγαπά, λέει, ο Θεός, καλύτερα να τον πάρει.
Ανεξάρτητα εάν έχουν, ή όχι βάση τα λεγόμενα του κ. Κακλαμάνη, νομίζω ότι τέτοια δήλωση έπρεπε να την αποφύγει. Και δεν νοιώθω ότι είναι ανάγκη να εξηγήσω και το γιατί. Ή μάλλον, είμαι σίγουρος ότι οι «NYT» δεν θα την δημοσίευαν. Και ορθώς.
Ο 18χρονος που ομολόγησε ότι εκείνος είναι που έριξε την φωτοβολίδα και τραυμάτισε σοβαρά το 31χρονο αστυνομικό στα επεισόδια που προκάλεσαν χούλιγκαν του Ολυμπιακού μετά από αγώνα βόλεϊ, χθες ανασκεύασε όσα είχε παραδεχτεί, ισχυριζόμενος ότι ήταν 70 μέτρα μακριά από τον αστυνομικό και μπορεί, λέει, να μην τον κτύπησε η δική του κροτίδα. Κάθε ύποπτος που συλλαμβάνεται για διάπραξη εγκληματικής ενέργειας, έχει δικαίωμα να λέει ό,τι θέλει. Ακόμα και να ανατρέπει εντελώς στοιχεία και μαρτυρίες. Το Δικαστήριο είναι ο μέγας και τελικός κριτής.
Ενδιαφέρον είναι, όμως, το με πόση ευκολία κάποιοι με αποδεδειγμένη παραβατική και βίαιη δραστηριότητα, μεταμορφώνονται τόσο εύκολα από αγρίμι σε κότα όταν αντιληφθούν ότι η εγκληματική τους εκσπερμάτωση δεν έχει πια ηδονή. Και η πλάκα τελειώνει. Παλληκάρια της φακής, που ποτέ δεν αναλαμβάνουν την ευθύνη των πράξεών τους. Ακόμα κι αν καθοδηγούνται από άλλα, πιο ισχυρά πρόσωπα μέσα στα κυκλώματα στα οποία έχουν μπλέξει, ξέρουν πολύ καλά ότι οι νόμοι της συμμορίας δεν έχουν το ίδιο βάρος με εκείνους ενός διατεταγμένου κράτους.
Η τυφλή βία είναι εδώ σήμερα. Όχι μόνο εντός και εκτός γηπέδων. Αλλά και παντού στη δημοκρατική κοινωνία μας. Μήπως δεν τα γευτήκαμε και πρόσφατα με τη ρατσιστική βία εγκληματικών στοιχείων; Αλλά, ακόμα και στα σχολεία μας, τα άγρια περιστατικά πυκνώνουν. Παρακολουθούμε αμήχανα τις αντιδράσεις γονιών και εκπαιδευτικών να χάνονται μέσα στην επίκληση της δημοκρατικής αντιμετώπισης.
Αλλά δημοκρατική αντιμετώπιση χωρίς ευθύνη δεν νοείται. Ευθύνη των ενηλίκων, είτε αυτοί είναι εκπαιδευτικοί είτε γονείς. Αλλά και ευθύνη των παιδιών.
Να τι μας συνεισφέρει ως Σκέψη της Ημέρας ο πρώην manager και δάσκαλος, νυν παρατηρητής των ανθρωπίνων πραγμάτων, Γιώργος Λιγνός:
Έχουμε πει και άλλη φορά ότι τα παιδιά δεν έχουν πάντα δίκιο. Και ο καταλογισμός της προβατικής συμπεριφοράς μας βάζει απέναντι στην ευθύνη της αυστηρότητας. Αυστηρότητα με δικαιοσύνη και κατανόηση.
Μη γελιόμαστε. Από χρόνια μεγαλώνουμε τα παιδιά μας και τους νέους σαν να είναι από βούτυρο. Τρέμουμε να τα βάλουμε αντιμέτωπα με το ΟΧΙ και τα όρια όπου η παραβατικότητα θα έχει συνέπειες. Εφευρίσκουμε άλλοθι κι τους τα χορηγούμε χωρίς δεύτερη σκέψη. Με ευκολία λέμε «Ε παιδιά είναι».
Γιατί τρέμουμε την ευθύνη. Παζαρεύουμε την ανάληψή της. Και πασχίζουμε να την αποφύγουμε, εφευρίσκοντας δικαιολογίες για τις προβατικές συμπεριφορές των παιδιών και των νέων.
Σίγουρα, φταίει τόσο το οικογενειακό περιβάλλον, όσο και το εκπαιδευτικό σύστημα. Που από πάνω αποθαρρύνει τους εμπνευσμένους εκπαιδευτικούς.
Το φαινόμενο δεν είναι ταξικό. Εκτείνεται οριζοντίως και καθέτως στην κοινωνία και έχει μια καθολικότητα.
Το ακρωτηριασμένο πόδι του αστυνομικού είναι αποτέλεσμα ακρωτηριασμένης βούλησης. Όλοι μετέχουμε στο πανηγύρι της ανοχής.
Άλλος από ιδιοτέλεια, και άλλος από ιδεοληψία. Άλλος από αβουλία και άλλος από αδιαφορία.
Νοιώθω πως το συμβάν αυτό μας αφορά όλους.
Και αυτό με τρομάζει.
Ελπίζω κι εσάς.
Εικονογράφηση: Ο Θάνατος της Αθωότητας. Ελαιογραφία σε λινό. Έργο του Γιώργου Πολ Ιωαννίδη. Εκτίθεται στο Ίδρυμα Ελληνισμού στην Αθήνα.
