Όταν θεσμοθετήθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση το δικαίωμα της αρνησικυρίας (βέτο), αυτό έγινε πρωτίστως να προστατευτούν οι μικρότερες χώρες, που εκλέγουν λιγότερους ευρωβουλευτές από τις πιο μεγάλες. Δίκαιο και κατανοητό.
Εκεί όμως που περιμέναμε να «περνάνε» οι ισχυροί τα δικά τλους «θέλω», φτάσαμε πια στο άλλο άκρο: την κατάχρηση του δικαιώματος αυτού από τους μικρότερους. Πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι αυτή του εθνικιστή και ξενοφοβικού Πρωθυπουργού της Ουγγαρίας Βίκτωρ Όρμπαν (δεξιά στην φωτό, φευγάτος!), ο οποίος την περασμένη Πέμπτη, ενώ αποχώρησε πονηρά από την Σύνοδο Κορυφής, όπου οι υπόλοιποι 26 ηγέτες συμφώνησαν να ανάψει πράσινο φώς για την είσοδο της Ουκρανίας στην ΕΕ, επανήλθε μετά και δήλωσε ότι όταν ολοκληρωθούν οι διαδικασίες, αυτός θα πει «όχι». Και μπλόκαρε και την παροχή οικονομικής βοήθειας 50δις προς το Κίεβο.
Επιχείρημα σοβαρό δεν διαθέτει ο Ούγγρος ηγέτης. Προσπαθεί να πείσει ότι δεν πρέπει οι Βρυξέλλες να απομονώσουν την Ρωσία που είναι «μια σημαντική οικονομική και στρατιωτική δύναμη». Στην ουσία, όλοι γνωρίζουν τις θερμές σχέσεις που έχει προσωπικά με τον Πούτιν, ο οποίος βρήκε σε αυτόν έναν θαυμάσιο αχυράνθρωπο για να μπορεί να παίζει ρόλο και στην Ένωση. Ρόλο εκβιαστικό…
Άκουσα χθες στο ραδιόφωνο του Σκάϊ, στην Αθήνα, τον κ. Παναγιώτη Ιωακειμίδη, Ομότιμο Καθηγητή του Τομέα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, του Πανεπιστημίου Αθηνών, με ειδικό γνωστικό αντικείμενο την Ευρωπαϊκή Ενοποίηση, να χαρακτηρίζει ως κωμικό όλο αυτό το «πράγμα» που έστησε ο Όρμπαν, «λειτουργώντας περίπου ως εκπρόσωπος του Πούτιν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, να μπλοκάρει αποφάσεις τόσο για την διεύρυνση της Ένωσης όσο και για την σημαντικό ψήφιση του μακροχρόνιου προϋπολογισμού της».
Ο κ. Ιωακειμίδης πιστεύει ότι το βέτο, όπως έχει εφαρμοστεί πλέον τόσο καταχρηστικά από αρκετές μικρές χώρες, πρέπει να καταργηθεί. Υπενθυμίζω, παρεμπιπτόντως ότι και η μικρή Κύπρος μπλόκαρε κυρώσεις κατά της Λευκορωσίας, του πιο πιστού σύμμαχου της Μόσχας, όταν αποδείχτηκε από ανεξάρτητους ξένους οργανισμούς μεγάλης νοθείας στις εκλογές που ανέδειξαν ως Πρόεδρο της χώρας τον Λουκασένκο – καθαρόαιμο «σκυλάκι» του Ρωσου Προέδρου.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τι λέει; Ό,τι θα πρέπει να διευρύνουμε την ΕΕ με την Ουκρανία, τα Δυτικά Βαλκάνια, την Μολδαβία κλπ, αλλά παράλληλα θα πρέπει να διασφαλίσουμε την ικανότητα της Ένωσης να παίρνει αποφάσεις και τα θεσμικά της όργανα να λειτουργούν αποτελεσματικά. Αυτό, ουσιαστικά, οδηγεί σε κατάργηση του βέτο.
Από την άλλη όμως, αυτό προκαλεί και έναν φόβο στις μικρότερες χώρες, ακόμα και στην Ελλάδα, που τώρα έχει τον πονοκέφαλο της φυλάκισης του εκλεγμένου ελληνικής καταγωγής Δημάρχου της Χειμμαρας στην Αλβανία. Η Αθήνα, από την μία στηρίζει την διεύρυνση της ΕΕ και προς τις βαλκανικές χώρες, μία από τις οποίες είναι και η Αλβανία, αλλά διαμηνύει ταυτόχρονα ότι εάν δεν αποφυλακιστεί ο Δήμαρχος Φρέντι Μπελέρης, δεν θα συνηγορήσει υπέρ της ενταξιακής προοπτικής των Τιράννων.
Βρίσκεται στη φυλακή από τις 14 Μαΐου 2023 με την κατηγορία ότι «κάποιος», που δεν κατονομάζεται, κατέθεσε στις αλβανικές αρχές ότι του έδωσε κάποια χρήματα για να δωροδοκήσει 1-2 ψηφοφόρους με €50 τον καθένα για να τον ψηφίσουν.Τούτο κρίθηκε ως αρκετό για να τον προφυλακίσουν.
Όπως και να έχει όμως, εκείνο που λέει ο καθηγητής Ιωακειμίδης, είναι ότι τα ίδια τα θεσμικά όργανα της ΕΕ μπορούν να πιέσουν και να λύσουν τέτοια προβλήματα, θωρακίζοντας ακόμα περισσότερο τις αρμοδιότητές τους, χωρίς να χρειαστεί να κάνει κάποιος χρήση (ενίοτε και κατάχρηση) του δικαιώματος της αρνησικυρίας.
Ας μη ξεχνάμε άλλωστε, ότι αυτό το δικαίωμα μπορεί κάποια φορά να στραφεί και εναντίον κάποιας «μικρότερης» χώρας. Πχ, εάν φτάσουμε ποτέ στα πρόθυρα επίλυσης του Κυπριακού, και χρειαστεί να επικυρωθεί τυπικά και επίσημα η ενσωμάτωση του τώρα κατεχόμενου τμήματος στην ΕΕ, ποιος αποκλείει να «πεταχτεί» από το πουθενά κάποιο βέτο και να τινάξει την συμφωνία στον αέρα;
Οι πιο νουνεχείς και γνήσια ευρωπαϊστές πολιτικοί και επιστήμονες πιστεύουν ότι το όποιο συμφέρον μιας χώρας μπορεί να προστατευθεί ακόμα και με κατάργηση του βέτο. Υπάρχουν μηχανισμοί για αυτό. Αρκεί να αποδείξεις ότι θίγονται ζωτικά συμφέροντά σου, και ζητείς της προστασία της Ένωσης. Εν κατακλείδει, τα πραγματικά συμφέροντά σου εξυπηρετούνται καλύτερα με την βαθύτερη ενοποίηση της ΕΕ και όχι με την επίκληση του δικαιώματός σου να πεις «όχι».
