Μεγαλώσαμε πιστεύοντας ότι είναι «ιερό πράγμα». Η πεμπτουσία της Δημοκρατίας. Με όλα τα τρωτά της, καλύτερο σύστημα δεν έχει εφευρεθεί.
Τούτο δεν σημαίνει όμως ότι (α) δεν μπορούμε να διορθώνουμε τα λάθη της και να την βελτιώνουμε συνεχώς, και (β) ότι πρέπει ντε και καλά να αποδεχόμαστε δίχως κριτική και δίχως προσπάθεια ενίσχυσης του θεσμού, όταν υπάρχει εκτροπή προς ακραίες καταστάσεις και ακραία πρόσωπα.
Μια τέτοια κουβέντα ανοίξαμε χθες με τον φίλο, εκπαιδευτικό, πρώην μάνατζερ και παρατηρητή των δημόσιων πραγμάτων, Γιώργο Λιγνό. Είπε λοιπόν να ασχοληθεί με τις διάφορες τυπολογίες των ψηφοφόρων. Και μου εκχώρησε ένα εξαιρετικό, αποκαλυπτικό κείμενο Ανδρέα Λασκαράτου που, το 1886 στο έργο του «Ιδού ο Άνθρωπος, παρουσιάζει 126 χαρακτήρες σχολιάζοντας έτσι εκτός από την κοινωνία και την πολιτική σκηνή.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει «Ο Εκλογεύς», όπως τον λέει. Δώστε βάση. Διατηρώ την πρωτότυπη γραφή:
«Ο ψηφοφόρους τούτος, εχτός σπάνιων εξαιρέσεων, είναι ον ολοκλήρως ανίδεο των ηθικο-πολιτικο-κοινωνικών συμφερόντων της ανθρωπότητος, του έθνους του ή του τόπου του. Αλλά και αν τον έκανες να τα καταλάβη, έμενε παντελώς αδιάφορος δι΄ αυτά. Αντί τούτων, εχτιμά και γυρεύει το ιδιαίτερον ατομικόν του συμφέρον.
Εις την ψήφον οπού του έδωσεν ο μεγαλόδωρος νομοθέτης, αυτός έχει ένα πίστωμα. Πίστωμα, χωρίς προσδιωρισμένο ποσόν. αλλ΄ οπού, στην περίσταση, διά συμβιβασμού, ορίζεται το ποσόν και πληρώνεται πέντε φράγκα, δέκα φράγκα περισσότερο ή λιγώτερο.
Πώς θα πάη κ΄ εκείνος αύριο στας Αθήνας να λάβη τόσα;…
Πληρώνεται ακόμη το πίστωμά του και με υπόσχεση θέσεως, υπάλληλος εις τα δικαστήρια, δασοφύλακας, τελώνης, αρχαιοφύλακας…κ.λ.π. Πληρώνεται και με υπόσχεση μεσιτείας διά την υπόθεσή του… Είναι τόσος καιρός οπού γυρεύει ναν του παραχωρηθή το δείνα ή το δείνα άλλο, και ο υποστηριζόμενός του θα μιλήση με τον φίλο του τον Υπουργό, και θαν του κατορθώση ό,τι θέλει. Κ.λπ. κ.λπ. κ.λπ.
Τέτοια είναι τα δάχτυλα που ρίχνουνε ψήφους μέσα στες κάλπες! Ανοίγουντ΄ έπειτα οι κάλπες τούτες, κηρύττονται οι μείναντες βουλευταί, και σημαίνουνε οι καμπάνες χαρά μεγάλη!…
Έτσι ο ψηφοφόρος τούτος εκλογεύς δεν είναι πολίτης γνωμοδοτών διά της ψήφου του εις τα συμφέροντα της κοινωνίας, ΄ αλλ΄ απλώς μόνον είναι κάτοχος πιστώματος ποσού, και είδους αορίστου συναλλαττόμμενου κατ΄ αρέσκειαν με χρήματα, ή με υπόσχεσες.
Αλλά εμείς οι Ανατολίτες αντιγράφουμε τους πολιτικούς θεσμούς από τους κώδικας των Ευρωπαίων, καθώς αντιγράφουμε και τες μόδες από τα φιγουρίνια τους.»
Βέβαια, συνεχίζει τώρα ο Γιώργος Λιγνός, τα πράγματα στον τόπο μας έχουν αλλάξει και παρά την προσπάθεια νομής της εξουσίας από ομάδες συμφερόντων, εντούτοις το τοπίο του Λασκαράτου είναι παρελθόν.
Με την ακραία ιδεολογικοποίηση που εισέβαλε στην πολιτική μας ζωή μετά την μεταπολίτευση με αποτέλεσμα να ακούσουμε ότι ένας αριστερός δήμαρχος μαζεύει διαφορετικά τα σκουπίδια από έναν κεντροδεξιό, η επίκληση ιδεολογικών αρχών προσφέρει πολλά άλλοθι στους δύσκολους ψηφοφόρους.
Δεν μιλώ για τους αναποφάσιστους που συζητάνε λογικά και η συζήτηση μαζί τους έχει νόημα. Μιλάω για αυτούς που περιφέρουν την δυσκολία επιλογής και την κάνουν ζήτημα ή θέαμα.
Όλοι οι τύποι που έχω εντοπίσει απολαμβάνουν την δυσκολία τους να αποφασίσουν ιδίως όταν την κοινοποιούν στους φίλους τους. Είναι ένας χαριτωμένος τρόπος να τους δώσουν προσοχή κι όσο οι φίλοι τους ασχολούνται μαζί τους τόσο πιο δύσκολοι γίνονται.
Στην κορυφή βρίσκεται ο «δεν μου πάει το χέρι». Κατά βάθος καταλαβαίνει ότι πρέπει να του πάει, του αρέσει όμως να δείχνει ότι έχει αδιαπραγμάτευτες αρχές.
Ακολουθεί ο Παράκλητος αυτός που δεν έχει ουσιαστικές διαφωνίες αλλά του αρέσει να ασχολούνται μαζί του, λες και από την ψήφο του και μόνο θα σωθεί η πατρίδα.
Έπειτα είναι ο μονοθεματικός ψηφοφόρος. Αυτός που διαμαρτύρεται για κάτι επιμέρους όπως η ελλιπής προστασία διάφορων ζώων ανάγοντας το σε καθολικό κριτήριο ψήφου. Δυστυχώς για αυτόν δεν υπάρχει μονοθεατικό κόμμα για το προβλημά του κι έτσι περιφέρει την ευαισθησία στον κύκλο του.
Ένας άλλος είναι ο «βαριέμαι να πάω να ψηφίσω αλλά επειδή θέλω να φαίνομαι υπεύθυνος πολίτης βρίσκω κάτι και το επαναλαμβάνω». Αν είστε λοιπόν αναποφάσιστοι μην δραματοποιείτε την αδυναμία απόφασης. Συζητείστε το αλλά μην πρήξετε τους φίλους σας.
Κι αν πάλι έχετε κάποιον φίλο από τους παραπάνω μην του δίνετε σημασία. Μόνο κακό θα του κάνετε. Κανείς δεν σας ζητάει να σώσετε την πατρίδα πείθοντας έναν που θεωρεί ότι η ψήφος του είναι ότι πολυτιμότερο έχει. Μεγάλα παιδιά είμαστε.
Αν δεν μπορούν να καταλάβουν ότι το διακύβευμα των εκλογών είναι η κυβερνησιμότητα της χώρας ή έστω ο εξορθολογισμός του πολιτικού παιχνιδιού ότι και να λέτε θα σας αντιλέγουν κάτι άλλο. Εγώ πάντως σας προειδοποίησα!…
