Άσχημα πράγματα συνέβαιναν και θα συμβαίνουν πάντα. Όπου χρειάζεται, υπάρχουν νόμοι και δικαστήρια. Αρκετές φορές, σκέφτομαι ότι –ίσως και να το επιθυμώ κιόλας– οι ποινές να συσχετίζονται και με το επάγγελμα του παραβάτη. Π.χ., η κακοποίηση παιδιού από δάσκαλο, πρέπει να τιμωρείται πιο πολύ.
Το ίδιο και η απαίτηση γιατρού να λάβει φακελάκι από ασθενή. Ή, επίσης, να δέρνει ποινικολόγος τη γυναίκα του, όπως συνέβη αυτές τις μέρες στην Ελλάδα. Ή ακόμα και κάτι πιο απλό, που για μένα δεν είναι, καθηγητής να σπρώχνει παιδιά προς ιδιαίτερα μαθήματα και, βεβαίως, να μην δηλώνει τα λεφτά που παίρνει…
Η αφορμή για αυτές τις σκέψεις είναι βεβαίως η υπόθεση του ποινικολόγου Απόστολου Λύτρα, ο οποίος παραδέχτηκε ότι ξυλοκοπούσε «άγρια» τη σύζυγό του. Δήλωσε, μετά την απολογία του στον εισαγγελέα, ότι έχει ψυχολογικά προβλήματα και αφέθηκε ελεύθερος με περιοριστικούς όρους. Η απόφαση επικρίνεται έντονα από τα Μέσα Ενημέρωσης, αλλά και από έγκριτους νομικούς.
Είναι γνωστό ότι πολλά από τα λεγόμενα ειδεχθή εγκλήματα που διαπράχθηκαν διαχρονικά στην Ελλάδα, συνέβησαν ακριβώς κατά την περίοδο που κάποιος ύποπτος είχε αφεθεί ελεύθερος υπό περιοριστικούς όρους…
Κάτι παρόμοιο συνέβη πρόσφατα με τον 37χρονο Ρομά από την Ηλεία, στην Πελοπόννησο που, ευρισκόμενος ακριβώς σε αυτό το «ενδιάμεσο στάδιο», μεταξύ σύλληψης, απόδοσης κατηγορίας και εκδίκασης, υπό «περιοριστικούς όρους» τάχα και αυτός, αλλά βρήκε ευκαιρία να ξαναβιάσει και να σκοτώσει ένα 11χρονο κορίτσι.
Γενικά –και πραγματικά ντρέπομαι που το λέω– αλλά ευρισκόμενος σε αυτό το επάγγελμα μαθαίνουμε πράγματα σαν και αυτά, με πολύ μεγαλύτερη συχνότητα απ’ όση μπορεί να «σηκώσει» μια …ας το πω …πιο κανονική κοινωνία. Πολλά από αυτά, δεν τα μαθαίνουμε καν. Και, μιλώντας πολλές φορές με μια σπουδαία ψυχοθεραπεύτρια, μαθήτρια του μακαρίτη του Ματθαίου Ιωσαφάτ, θυμάται τι τους έλεγε ο δάσκαλος για τα ενδο-οικογενειά προβλήματα, κυρίως εκείνο της βίας:
«Τα προβλήματα της “αγίας ελληνικής οικογένειας” ξεκινούν από την υποβάθμιση της γυναίκας. Παλιότερα οι άνδρες την έδερναν, την υποτιμούσαν ή την απατούσαν. Ήταν υποτακτική και δεν είχε ανεξαρτησία. Έτσι, η μητέρα γινόταν προβληματική. Γι’ αυτό βλέπουμε πολλούς νέους, ακόμα και σε μεγάλη ηλικία, να μένουν με τη μητέρα τους. Είναι ο προστάτης-γιος. Ο γάμος είναι μία από τις σημαντικότερες αιτίες της χρόνιας κατάθλιψης. Το 80% των ζευγαριών στην Ελλάδα δεν τα πάνε καλά, το 50% χωρίζουν, το 30% δεν χωρίζουν για κοινωνικο-οικονομικούς λόγους, το 20% είναι σε σχετικά καλό επίπεδο και μόνο το 5%-10% είναι πραγματικά ευτυχισμένοι. Επομένως, η πλειονότητα των σχέσεων είναι ψεύτικες και βολεμένες. Δεν βρήκαν ποτέ το ιδανικό».
Η Ολεξάντρα Μάτβιιτσουκ, επικεφαλής του Κέντρου Πολιτικών Ελευθεριών στην Ουκρανία, που έχει τιμηθεί από τον ΟΑΣΕ για τους αγώνες της για την υπεράσπιση της Δημοκρατίας και των δικαιωμάτων της γυναίκας, μίλησε πριν από λίγες μέρες στο Βερολίνο, στη Διάσκεψη για την Ανάκαμψη της Ουκρανίας και, ιδιαιτέρως για τον ρόλο των Ουκρανών γυναικών κατά τη διάρκεια του πολέμου. Απομονώνω αυτό:
«Γενικά, οι γυναίκες περιγράφονται ως θύματα της ρωσικής επιθετικότητας, ταυτόχρονα όμως, οι γυναίκες είναι επίσης και μαχήτριες για το δικό τους μέλλον και των παιδιών τους. Τους αξίζει όχι μόνο συμπόνια, αλλά και σεβασμός, όχι μόνο κοινωνική βοήθεια, αλλά και ισότητα των φύλων. Γι’ αυτό είναι τόσο σημαντικό, ειδικά κατά τη διάρκεια του πολέμου, να ληφθούν πρόσθετα μέτρα για την υποστήριξη της ίσης εκπροσώπησης και εμπλοκής των γυναικών σε όλα τα επίπεδα. Η διεθνής κοινότητα πρέπει να προχωρήσει σε μια διαδικασία ανάκαμψης και ανασυγκρότησης που να ανταποκρίνεται στο φύλο και χωρίς αποκλεισμούς. Σημαίνει ότι οι διεθνείς δωρητές και εταίροι πρέπει να περιλαμβάνουν γυναίκες σε όλα τα στάδια του σχεδιασμού, της χρηματοδότησης και της υλοποίησης της διαδικασίας ανάκαμψης και ανοικοδόμησης της Ουκρανίας».
Με την Ολεξάντρα Ματβιιτσουκ μίλησα τηλεφωνικά τις πρώτες μέρες της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία. Μου έκανε εντύπωση η «ήρεμη μαχητικότητά της». Και αυτό φάνηκε έντονα στην συνέντευξη που της πήρα για την ΕΡΤ. Κατά την πρώτη του επίσκεψη στην εμπόλεμη Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2023, ο Τζο Μπάιντεν θυμήθηκε –και το είπε και στον Ζελένσκι– ότι είχε συναντηθεί με την Μάτβιιτσουκ το 2014 (φωτό). Ο Αμερικανός πρόεδρος έμεινε εντυπωσιασμένος από την κατάρτιση και την αγωνιστικότητά της και την συνεχάρη.
