Από το 2006, δύο χρόνια μετά την ένταξή μας στην ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μάς έδωσε τις πρώτες εξαιρέσεις – παρεκκλίσεις από τα αυστηρά όρια εκπομπών ρύπων κατά την ηλεκτροπαραγωγή από μεγάλες μονάδες πετρελαίου.

Διότι η Κύπρος ήταν ηλεκτρικά απομονωμένο ηλεκτρικό σύστημα, απόλυτα εξαρτημένο από μαζούτ και ντίζελ, χωρίς πρόσβαση σε φυσικό αέριο.

Είκοσι χρόνια μετά, η Κύπρος παραμένει ηλεκτρικά απομονωμένη (και θα παραμείνει για αρκετά χρόνια ακόμα), εξαρτημένη από μαζούτ και ντίζελ (και ας διείσδυσαν σε κάποιες ώρες κατανάλωσης οι ΑΠΕ, χωρίς δυνατότητα αποθήκευσης, με ευθύνη δική τους και του κράτους) και χωρίς πρόσβαση σε εισαγόμενο φυσικό αέριο. Ούτε καν στο δικό της, από την ΑΟΖ της. Και θα πάρει χρόνια να έρθει φυσικό αέριο. Πιθανότατα θα έρθει όταν στις άλλες χώρες της ΕΕ θα θεωρείται όχι φθηνό μεταβατικό καύσιμο όπως τώρα, αλλά ακριβό (λόγω προστίμων) καύσιμο, ξεπερασμένο από την πράσινη μετάβαση. Αν όχι απαγορευμένο.

Ναι, αλλά όλες οι παρεκκλίσεις που έδωσε στην Κύπρο η ΕΕ είχαν κάποιο χρονοδιάγραμμα λήξης, ρητό ή εννοούμενο. Θα συνεχίσει επ’ άπειρον η ΕΕ να ανανεώνει στην Κύπρο τη διάρκεια των παρεκκλίσεων ή κάποια στιγμή θα πει «ως εδώ και μη παρέκει»; Από την άλλη, νομιμοποιείται η Ένωση να μας πει «ας είχατε το νου σας και ας υλοποιούσατε έγκαιρα τις αποφάσεις, δεν με κόφτει αν μείνετε τώρα χωρίς ρεύμα»; Και καλά κυρία ΕΕ, εσύ δεν έχεις ευθύνη που τους άφησες να παραβιάζουν τα χρονοδιαγράμματα που εσύ έθετες;

Προφανώς δεν την παίρνει να μας πει «αγοράστε κλεφτοφάναρα» ή «βρείτε τους φανούς που είχατε στον στρατό», δεν θα δώσω άλλες παρατάσεις. Θα δώσει, υποθέτει η στήλη. Να το ξέρουν οι φίλοι στην Ορμήδεια και τα πέριξ. Εδώ κάτω που είμαστε παραπεταμένοι, μπορεί κάποια στιγμή να μας πουν «ό,τι θέλετε κάμετε, δεν είστε κανονικό κράτος, έτσι κι αλλιώς». Και θα μας κακοφανεί, εννοείται. Στην κλάψα είμαστε πρώτοι, μαζί με τους αδελφούς.

Κι αν κρίνουμε από τις πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Ενέργειας στον «Π», το ξέρει και το αντιλαμβάνεται η Κυβέρνηση πως αν είναι να επιστρέψουμε -χωρίς ρεύμα- στη λίθινη εποχή, η ΕΕ θα μας δώσει άλλη μια παράταση. Διότι, το 2029, που λήγει και η τελευταία, τάχα, παράταση που μας έδωσαν για τις «κοτζιάκαρες» της Δεκέλειας (όχι πως πάνε πίσω σε μόλυνση κάποιες μονάδες του Βασιλικού που από την πολλή… αναβάθμιση παράγουν – δεν παράγουν το 50-60% της δυναμικότητάς τους, όοοταν παράγουν) είναι πάρα πολύ πιθανό να μην βγαίνουν τα νούμερα. Δεν θα μας αρκεί ο ηλεκτρισμός.

Το είπε στο άρθρο του την περασμένη Κυριακή στον Φιλελεύθερο ο Γιώργος Σιαμμάς, πρώην πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου: Εφιαλτικό σενάριο για την επάρκεια ηλεκτρισμού μετά το 2029. Το έγραψαν ο «Φ» και άλλα ΜΜΕ πολλές φορές έως τώρα.

Και μάλιστα, το εφιαλτικό σενάριο δεν αφορά μόνο το ’29. Αφορά και τα χρόνια που προηγούνται του ’29. Αν κάτσει η μπίλια στον κύκλο που γράφει «σοβαρές βλάβες», την κάτσαμε τη βάρκα, ακόμα και φέτος. Ή του χρόνου ή του παράλλου. Το ξέρουν όλοι όσοι καθηκόντως ασχολούνται με τον ηλεκτρισμό, πολύ περισσότερο η ΡΑΕΚ και ο ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς, αλλά κάθονται κλούβα. Σου λένε, «άμα κοπεί το ρεύμα μέσα στον πύρουλλο», η ΑΗΚ θα φάει το ξύλο. Ή η Κυβέρνηση.

Πόσοι ξέρουν πως οι πραγματικά αρμόδιοι -και υπεύθυνοι για τον τρομερό κίνδυνο που ελλοχεύει- είναι η ΡΑΕΚ και ο ανεξάρτητος ΔΣΜΚ;
Κάποιοι που ξέρουν ποιοι οφείλουν να ξυπνήσουν από τον λήθαργο και να αναλάβουν τις ευθύνες τους, ρωτούν: Μα καλά, η ΡΑΕΚ καθαρίζει λουβί; Ή φασολάκι; Συγνώμη, αλλά αυτό συμβαίνει.
Κύριε Πρόεδρε, κύριε υπουργέ, οφείλουμε να συμμορφωθούμε έστω μέχρι το 2029. Υπάρχουν τρόποι.

Με επίσπευση διαδικασιών, με πολιτικές αποφάσεις που θα παρακάμπτουν τις απαιτήσεις της νομοθεσίας που θεσπίστηκε για κανονικές περιόδους (και αυτή που πλησιάζουμε δεν είναι κανονική) ή πολιτικές αποφάσεις… πανάκριβες. Η ευθύνη για το κατάντημα αυτό δεν είναι όλη αυτής της Κυβέρνησης. Για την ακρίβεια, ένα μικρό της μέρος. Αλλά η ευθύνη να μείνει ο τόπος χωρίς ηλεκτρισμό θα είναι ΟΛΗ αυτής της Κυβέρνησης, κ. Πρόεδρε. Εκ των πραγμάτων.