Πόσο θα επηρεάσει το Κυπριακό η πώληση του GSI και η έκδοση navtex σύντομα;

Είναι θετική εξέλιξη η εδώ και κάποιο διάστημα συχνή παρέμβαση του Συμβουλίου Παρακολούθησης Κυβερνητικού Έργου, του Δημοκρατικού Συμαγερμού, στα θέματα ενέργειας. Το μεγαλύτερο κόμμα του τόπου εγκατέλειψε τις πρόχειρες, σύντομες και συνθηματικές -και κάποτε αντιφατικές- παρεμβάσεις του στα κολοσσιαίας σημασίας ενεργειακά θέματα.

Επίσης, διακόπηκε επιτέλους η εκπροσώπηση του κόμματος στα ενεργειακά από τον τέως πρόεδρο της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ενέργειας, Κυριάκο Χατζηγιάννη. Του οποίου οι θέσεις ήταν σχεδόν ταυτόσημες με τις θέσεις των οργανωμένων ιδιωτικών συμφερόντων, κυρίως αυτών που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή ηλεκτρισμού από φωτοβολταϊκά.

Ήταν γνωστό πολύ πριν τις βουλευτικές εκλογές ότι οι θέσεις πολλών στον ΔΗΣΥ ήταν -ευτυχώς- διαφορετικές από τις θέσεις του κ. Χατζηγιάννη και κάποιων άλλων που κρύβονταν πίσω του.

Πολλές από τις θέσεις του Συμβουλίου Παρακολούθησης Κυβερνητικού Έργου στηρίζονται σε βάσιμα επιχειρήματα, κάποιες άλλες αποσκοπούν μόνο στην αποδόμηση των κυβερνητικών πολιτικών και την άσκηση αντιπολίτευσης, ακόμα και για ζητήματα που οι διαφωνίες δεν είναι εύκολα διακριτές. Και ίσως να μην υπάρχουν.

Αν αντιπαραβάλουμε τις τοποθετήσεις του Συμβουλίου Παρακολούθησης με τις θέσεις του κόμματος όπως εκφράζονταν από τον Κυριάκο Χατζηγιάννη και άλλα μέλη της προηγούμενης Επιτροπής Ενέργειας, θα γίνουν ξεκάθαρες οι διαφορές, ιδιαίτερα στο θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Ούτε ο κ. Χατζηγιάννης, ούτε ο Αβέρωφ Νεοφύτου είδαν ποτέ με καλό μάτι τη διασύνδεση, χωρίς κατ’ ανάγκη αυτό να σημαίνει πως ήταν λανθασμένες οι ανησυχίες και οι επιφυλάξεις τους.
Απλά δεν μπορούμε να μην επισημάνουμε τη μεγάλη διαφορά μεταξύ των θέσεων του ΔΗΣΥ πριν τις βουλευτικές και μετά τις βουλευτικές.

Σήμερα, ο ΔΗΣΥ εμφανίζεται να θέλει με χίλια την ηλεκτρική διασύνδεση. Η οποία, άλλωστε, κλείδωσε ως έργο επί ημερών διακυβέρνησης Αναστασιάδη. Και είχε κλειδώσει προς όφελος μιας εταιρείας που εκ των πραγμάτων αποδείχθηκε ότι δεν μπορούσε να φέρει σε πέρας αυτό το τεράστιο έργο. Κάτι που είχε επισημάνει (εκ των υστέρων) επίσημα, ανκαι όχι δημόσια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όταν ανέλαβε η Κυβέρνηση Χριστοδουλίδη. Να μην ξεχνά το Παρατηρητήριο του ΔΗΣΥ αυτή την πολύ σημαντική «λεπτομέρεια».

Να μην παρακάμπτει επίσης το Συμβούλιο Παρακολούθησης του Συναγερμού μια άλλη «λεπτομέρεια»: Ούτε ο ΑΔΜΗΕ αποδείχθηκε έτοιμος και ικανός να προχωρήσει το έργο. Και δεν εννοούμε το γεωπολιτικό κώλυμα και τις αντιδράσεις της Τουρκίας. Βάσει των ρυθμιστικών αποφάσεων, αν το έργο ναυαγήσει για γεωπολιτικούς όγους ή άλλους λόγους ανωτέρας βίας, τον λογαριασμό θα τον πληρώσουν οι καταναλωτές ηλεκτρισμού.

Ο ΑΔΜΗΕ δεν μπόρεσε να στηρίξει οικονομικά αυτό το έργο. Η EuroAsia δεν μπορούσε να το κάνει και εκπαραθυρώθηκε, με διαδοχό της τον ΑΔΜΗΕ. Ούτε αυτός βρήκε τα κονδύλια για ένα τέτοιο έργο μακράς πνοής και σήμερα εκπαραθυρώνεται -με δική του επιθυμία ίσως- και στη θέση του αναλαμβάνει η Meridiam.

Ο ΑΔΜΗΕ θα συνεχίσει να ασκεί τα τεχνικά καθήκοντα, καθώς αποδεδειγμένα έχει την τεχνογνωσία, αλλά το πάνω χέρι τώρα το έχει η Meridiam. Όσοι επέλεγαν να παρακάμπτουν την αδυναμία του ΑΔΜΗΕ να στηρίξει οικονομικά τη διασύνδεση ή να προσελκύσει άλλους επενδυτές και θεωρούσαν ή θεωρούν ακόμα πλήρως υπόλογη την κυπριακή Κυβέρνηση για τις επιφυλάξεις και τις αποστάσεις που κράτησε από τον φορέα υλοποίησης, ίσως θα πρέπει να κάνουν σήμερα κάποια αυτοκριτική.

Σε ρεπορτάζ στη σημερινή έκδοση ο «Φ» επισημαίνει πως θέση της κυπριακής Κυβέρνησης παραμένει πως θα πληρώσει όσα δεσμεύτηκε να πληρώσει με το προ διετίας πλαίσιο συμφωνίας με την ελληνική Κυβέρνηση όταν εκδοθεί navtex για τις βυθομετρήσεις. Στην τελευταία του ανακοίνωση, το Συμβούλιο Παρακολούθησης Κυβερνητικού Έργου, του Δημοκρατικού Συμαγερμού, αποσυνδέει μεν την πληρωμή των οφειλομένων από τη navtex (ορθώς κατά τη γνώμη της στήλης), αλλά ζητά να εκδοθεί όταν είναι δυνατό η πολυσυζητημένη navtex.

Και αυτό είναι κάτι που αργά ή γρήγορα θα κυριαρχήσει στον δημόσιο διάλογο. Η Τουρκία έχει καταστήσει σαφές ότι εννοεί να έχει ρόλο επόπτη και εκδότη αδειών για όποιες έρευνες είναι απαραίτητες στη θαλάσσια περιοχή, που η ίδια αυθαίρετα θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα. Κάτι που δεν μπορούν να αποδεκτούν οι κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου.

Αλλάζει κάτι επί της ουσίας νοουμένου ότι πλέον η συνεργασία με τις τουρκικές αρχές θα είναι ευθύνη του ιδιοκτήτη του GSI, της γαλλικής ιδιωτικής εταιρείας Meridiam και της γαλλικής ιδιωτικής εταιρείας Nexans; Θα είναι πιο εύκολη τώρα η απουσία της Τουρκίας από αντδράσεις και απειλές επειδή θα έχει να κάνει με γαλλικές εταιρείες και όχι το ελληνικό δημόσιο; Θα μπορέσουν ευκολότερα και χωρίς πολιτικό σάλο να εξασφαλίζουν Meridiam και Nexans τις άδειες που αυθαίρετα διεκδικεί να εκδώσει η τουρκική πλευρά;

Δεν γνωρίζει η στήλη. Αλλά όλοι γνωρίζουμε πως τις επόμενες εβδομάδες θα κορυφωθούν οι διαβουλεύσεις της ελληνοκυπριακής και τουρκοκυπριακής πλευράς, καθώς και των εγγυητριών δυνάμεων, με τον ΟΗΕ, για πραγματοποίηση νέας συνόδου 5+1, για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Η εκκρεμότητα στη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Κάσου και ενδεχόμενη έκδοση navtex νωρίς το φθινόπωρο, όπως γράφτηκε στην Ελλάδα, μάλλον δεν θα συμβάλει στην επαρκή προετοιμασία που ζήτησε ο Αντόνιο Γκουτέρες.
Η αναθερμανση της επένδυσης για την ηλεκτρική διασύνδεση έρχεται σε μια χρονική περίοδο που απαιτείται αποφυγή της παραμικρής έντασης.