Μάνα σύμβολο η κυρία Πόπη, δεν ζητούσε εκδίκηση, απαιτούσε δικαιοσύνη

Κάποιοι άνθρωποι δεν χρειάζεται να κατέχουν αξιώματα ούτε να βρίσκονται στο προσκήνιο για να σημαδέψουν μια ολόκληρη κοινωνία. Το κάνουν με τη στάση τους απέναντι στη ζωή. Με τον τρόπο που αντιμετωπίζουν τον πόνο. Κυρίως, με το ήθος με το οποίο επιλέγουν να τον κουβαλήσουν. Η Πόπη Χριστοφόρου ήταν ένας τέτοιος άνθρωπος. Μια γυναίκα, η οποία μέσα από την ανείπωτη προσωπική της τραγωδία, δημιούργησε έναν αγώνα που ξεπέρασε τα όρια της οικογένειάς της κι έγινε υπόθεση ολόκληρης της κοινωνίας.

Η κυρία Πόπη (έτσι την αποκαλούσαν οι πλείστοι και στην προκειμένη περίπτωση η προσφώνηση εμπερικλείει όλο το σεβασμό που υπήρχε γύρω από το άτομό της) ήταν η μάνα που έχασε μέσα σε μια στιγμή δύο παιδιά. Τον Μίλτο και τον Χρίστο. Δύο λεβέντες, που δεν είχαν ακόμη κλείσει τα 18 τους χρόνια και υπηρετούσαν την πατρίδα, όταν η τραγωδία στο Μαρί τους πήρε τη ζωή.

Το μέγεθος του δράματος συμπυκνώνεται σε μια δήλωση του Μιχάλη Χριστοφόρου, πατέρα των διδύμων: «Παραδώσαμε δύο λεβέντες, οι οποίοι δεν είχαν κλείσει τα 18 τους και εκείνο που πήραμε ήταν δύο κασιούες, τις οποίες δεν τολμήσαμε ούτε να ανοίξουμε».

Πώς μπορεί ένας άνθρωπος να σηκώσει τέτοιο βάρος; Πώς μπορεί μια μάνα να συνεχίσει όταν η ζωή τής στερεί, την ίδια στιγμή, δύο παιδιά; Η κυρία Πόπη είχε βρει το δικό της τρόπο. Δεν επέτρεψε στον πόνο να την τσακίσει. Επέλεξε να συνεχίσει να δίνει. Να αγαπά. Να νοιάζεται. Να στέκεται δίπλα στους ανθρώπους. Κυρίως, όμως, επέλεξε να αγωνίζεται. Όχι μόνο για τα παιδιά της. Πάλεψε για τη δικαιοσύνη. Πάλεψε για τη δικαίωση και των 13 θυμάτων του Μαρί και των οικογενειών τους.

Επί 15 χρόνια δεν κουβαλούσε μόνο τη μνήμη του Μίλτου και του Χρίστου. Μετέφερε και τη βαθιά πεποίθηση ότι το κράτος έχει υποχρέωση να προστατεύει εκείνους που το υπηρετούν. Ότι οι άνθρωποι που φορούν στολή και εκτελούν το καθήκον τους, δεν είναι αναλώσιμοι. Με αστείρευτη ψυχική δύναμη πάλευε να εμπεδώσει ποιο είναι το χρέος μιας Πολιτείας όταν αυτή αποτυγχάνει να προστατεύσει τα παιδιά που της εμπιστεύονται οι οικογένειές τους. Δηλαδή, να αναζητήσει την αλήθεια. Να αποδώσει ευθύνες. Να μην επιτρέψει στη λήθη να διαγράψει την υπόθεση.

Αυτό ήταν το μεγαλείο του αγώνα της. Δεν ζητούσε εκδίκηση. Ζητούσε δικαιοσύνη. Δεν ζητούσε οίκτο. Απαιτούσε σεβασμό. Δεν ήθελε να τη βλέπουν ως μια δυστυχισμένη μάνα, που πρέπει να τη λυπούνται. Ήθελε να στέκεται όρθια. Να προσφέρει. Να θυμίζει. Να διεκδικεί. Κανείς, όμως, δεν την ήξερε όσο ο εξίσου πονεμένος Μιχάλης Χριστοφόρου. Με τρεις λέξεις απέδωσε την πραγματική εικόνα της μάνας που έγινε σύμβολο: «Ήταν ένας βράχος».

«Έχεις δύο επιλογές. Η μια είναι να είσαι εκεί και να είσαι κακορίζικος. Η άλλη να προσφέρεις στην κοινωνία. Εμείς επιλέξαμε το δεύτερο. Και αν έρθουμε στο σημείο να μας βλέπουν και να λυπούνται, καλύτερα να φύγουμε από αυτή τη ζωή». Αυτά τα λόγια δεν είναι απλώς μια δήλωση. Είναι ολόκληρη η φιλοσοφία της ζωής της κυρίας Πόπης μετά το Μαρί, δια στόματος του συζύγου της.

Δεν άφησε την τραγωδία να της αφαιρέσει την αξιοπρέπεια. Την έκανε δύναμη. Γι’ αυτό η κοινωνία την αγάπησε τόσο. Και ο πόνος της έγινε πόνος όλης της Κύπρου. Μέσα από τη δική της απαίτηση για δικαιοσύνη αναγνώρισε ένα συλλογικό χρέος.

Ο Μίλτος και ο Χρίστος έφυγαν νέοι. Υπηρετώντας την πατρίδα και εκτελώντας το καθήκον τους μέχρι το τέλος. Αυτή ήταν, μέσα στον ανείπωτο πόνο της, η μεγάλη παρηγοριά αλλά και η μεγάλη περηφάνια της μάνας. Ότι τα παιδιά της έφυγαν κάνοντας το καθήκον τους, ως λεβέντες.

Τώρα έφυγε και η κυρία Πόπη. Ύστερα από 15 χρόνια, μπορεί επιτέλους να αγκαλιάσει ξανά τα παιδιά της. Για εμάς, όμως, ο αγώνας της δεν τελειώνει με το θάνατό της. Αντιθέτως, το χρέος μας γίνεται μεγαλύτερο. Το Μαρί δεν μπορεί ποτέ να αφεθεί να μετατραπεί σε μια απλή ημερομηνία στο ημερολόγιο. Σε ένα μνημόσυνο και μερικά στεφάνια.

Το Μαρί είναι μια διαρκής υπενθύμιση ότι πίσω από κάθε στολή υπάρχει ένας άνθρωπος. Ένα παιδί. Μια μάνα. Ένας πατέρας. Μια οικογένεια που εμπιστεύεται το κράτος να προστατεύσει τον άνθρωπό της.

Το Μαρί είναι ταυτόχρονα και μια διαρκής υπενθύμιση ότι η δικαιοσύνη δεν είναι συμβολική υποχρέωση. Δεν είναι μια λέξη που λέγεται κάθε 11η Ιουλίου. Είναι υποχρέωση απέναντι στους νεκρούς αλλά και απέναντι στους ζωντανούς. Αυτό ακριβώς υπενθύμιζε η κυρία Πόπη όλα αυτά τα χρόνια. Με τα λόγια της, με την παρουσία της, με την αξιοπρέπειά της.

Μας δίδαξε ότι μπορεί να έχεις συντριβεί μέσα σου αλλά μπορείς να στέκεσαι όρθιος. Ότι μπορεί να πονάς χωρίς να ζητάς λύπηση. Ότι μπορεί να αγωνίζεσαι χωρίς να χάνεις το ήθος σου. Αυτό ήταν το μεγαλείο της. Η αξιοπρέπειά της.

Τώρα, λοιπόν, είναι η ώρα για το δικό μας χρέος. Να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για τη δικαιοσύνη, που δεν πρέπει ποτέ να έχει ημερομηνία λήξης. Για τον Μίλτο. Για τον Χρίστο. Για την κυρία Πόπη.