Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Η χώρα μας έχει κάθε λόγο να αισθάνεται περήφανη για τις επιδόσεις της στη δωρεά οργάνων από ζώντες δότες. Ωστόσο, η εικόνα αλλάζει δραματικά όταν μιλάμε για τη μεταθανάτια δωρεά, όπου η Κύπρος καταγράφει απογοητευτικές επιδόσεις σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Πρόκειται για μια αντίφαση που δεν μπορεί να μας αφήνει αδιάφορους. Από τη μία, άνθρωποι προσφέρουν ένα όργανό τους για να σώσουν έναν συνάνθρωπο και, από την άλλη, πολύτιμα όργανα που θα μπορούσαν να χαρίσουν ζωή μετά τον θάνατο παραμένουν ανεκμετάλλευτα.
Κι εδώ γεννιούνται αμείλικτα ερωτήματα. Γιατί αλήθεια δεν αξιοποιούμε όλα αυτά τα ανθρώπινα όργανα, με αποτέλεσμα να πηγαίνουν στο χώμα; Γιατί διστάζουν οι Κύπριοι; Τι τους εμποδίζει να δώσουν ζωή σε κάποιον πάσχοντα συνάνθρωπό μας, όταν η ζωή των δικών τους ανθρώπων έχει χαθεί; Τι φταίει αλήθεια για τις χαμηλές επιδόσεις της χώρας μας στη μεταθανάτια δωρεά οργάνων σε ευρωπαϊκό, αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο; Γιατί η Ισπανία που βρίσκεται στην πρώτη θέση πανευρωπαϊκά δίνει κάθε χρόνο 53 μεταθανάτιους δότες και το Λουξεμβούργο, μια χώρα με περίπου τον μισό πληθυσμό της Κύπρου, δίνει 9 πτωματικούς δότες την ώρα που η χώρα μας δίνει μόλις 7;
Ακόμη πιο οξύμωρο είναι το γεγονός ότι η Κύπρος συγκαταλέγεται στις χώρες με υψηλές επιδόσεις στα τροχαία δυστυχήματα, τα οποία συχνά συνδέονται με βαριές απώλειες ανθρώπινων ζωών. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε θάνατος σε τροχαίο μπορεί να οδηγήσει σε δωρεά οργάνων, αφού απαιτούνται συγκεκριμένες ιατρικές προϋποθέσεις. Ωστόσο, γεννά ένα δύσκολο ερώτημα: γιατί δεν καταφέρνουμε να μετατρέψουμε περισσότερες τραγωδίες σε ευκαιρίες ζωής, όπου αυτό είναι ιατρικά εφικτό και σύμφωνο με τη βούληση του δότη;
Η απάντηση δεν βρίσκεται στην επίρριψη ευθυνών στις οικογένειες που πενθούν, αλλά στην ενημέρωση, στην εμπιστοσύνη προς το σύστημα υγείας και στη δημιουργία μιας κοινωνίας που συζητά ανοιχτά τη δωρεά οργάνων. Πολιτεία, σχολεία, μέσα ενημέρωσης και επαγγελματίες υγείας οφείλουν να συνεργαστούν, ώστε κάθε πολίτης να γνωρίζει ότι η δωρεά γίνεται με σεβασμό, διαφάνεια και αυστηρές ιατρικές διαδικασίες.
Πέραν από την άγνοια και την ανεπαρκή ενημέρωση των πολιτών γύρω από το θέμα, η τραγική έλλειψη μοσχευμάτων οφείλεται σε μεγάλο βαθμό και στην ατολμία της πολιτείας όλα αυτά τα χρόνια να αλλάξει το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη δωρεά οργάνων και να κάνει τη διαδικασία των μεταμοσχεύσεων γρήγορη και απλή. Ενδεικτικά να αναφέρουμε πως σε αρκετές άλλες χώρες της Ευρώπης η νομοθεσία προβλέπει ότι όλοι είναι εν δυνάμει δότες εκτός κι αν ενυπόγραφα ζητήσουν το αντίθετο, οπόταν και αυτομάτως αφαιρούνται από το αρχείο δοτών. Πρακτική που έχει αυξήσει σημαντικά τη διαθεσιμότητα μοσχευμάτων.
Κι αν αναρωτιέστε ποιοι περιμένουν στη λίστα για μεταμόσχευση κάποιου οργάνου, η απάντηση είναι άνθρωποι σαν όλους εμάς, πολλοί απ’ αυτούς υγιέστατοι μέχρι πρότινος. Διότι το να βρεθεί κάποιος στην ανάγκη για ένα μόσχευμα είναι, σύμφωνα με τις στατιστικές, πολύ πιθανότερο από το να βρεθεί σε θέση να δώσει ένα μόσχευμα. Η Κύπρος έχει την ευκαιρία να περάσει από τα λόγια στις πράξεις. Γιατί ο θάνατος μπορεί να σηματοδοτεί το τέλος μιας διαδρομής, αλλά η προσφορά οργάνων μπορεί να γίνει η αρχή μιας άλλης. Κι αυτό είναι ίσως το πιο ουσιαστικό αποτύπωμα που μπορεί να αφήσει ένας άνθρωπος στον κόσμο.
Κι αν έχετε ακόμη αμφιβολίες, αρκεί να πούμε ότι ο θάνατος ενός ανθρώπου μπορεί να δώσει ζωή σε άλλα εννέα άτομα. Ας διαβάσουμε λοιπόν πιο προσεκτικά τον στίχο του ποιητή που ζητά… να γίνει η επαύριο της ζωής και πάλι ζωή!
Το κείμενο γράφτηκε με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Δωρεάς Οργάνων, Ιστών και Κυττάρων 2026, που φιλοξένησε η Κύπρος στην Πάφο. Το μήνυμα «Sharing Lives» («Μοιραζόμαστε Ζωές») αποκτά ιδιαίτερη σημασία διότι η προσφορά οργάνων δεν είναι απλώς μια ιατρική πράξη, είναι μια ύψιστη εκδήλωση ανθρωπιάς και αλληλεγγύης.
