Προεκλογικά, τουλάχιστον, ο νυν Πρόεδρος της Δημοκρατίας ήταν ιδιαίτερα προσεκτικός στις αναφορές του στο συνταξιοδοτικό. Ψάχνοντας μάλιστα στο διαδίκτυο, υπήρξε τοποθέτησή του και για την αναλογιστική μείωση του 12%, στην οποία άφηνε να εννοηθεί πως δεν ευνοεί κάτι τέτοιο χωρίς μελέτη, καθότι θα ισοδυναμούσε με μείωση του ορίου συνταξιοδότησης στο ΤΚΑ και θα επηρέαζε αρνητικά τη βιωσιμότητα του Ταμείου.
Είχε όμως υποσχεθεί τον εκσυγχρονισμό του συνταξιοδοτικού συστήματος. Ο υπουργός Εργασίας Γιάννης Παναγιώτου, τις προάλλες στη Βουλή δεν είπε κάτι διαφορετικό είναι η αλήθεια, ούτε άνοιξε ο ίδιος το θέμα του 12%. Απαντούσε σε ερώτηση βουλευτή του ΑΚΕΛ και παραδέχθηκε πως το θέμα μελετάται, καθώς ζητήθηκε από τον αναλογιστή του ΤΚΑ να επικαιροποιηθούν τα στοιχεία όταν επιβλήθηκε το μέτρο, προκειμένου να εξεταστεί πιθανή μείωση της χρέωσης. Με την σημείωση, όμως, πως μια πιθανή καθολική μείωση του 12% θα σήμανε στην ουσία μείωση του ορίου συνταξιοδότησης στο 63ο από το 65ο έτος σήμερα, με συνέπειες στη βιωσιμότητα του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Πιο διαλεκτικός, πάντως, φάνηκε, τουλάχιστον μιλώντας στην τηλεόραση του Omega την Τετάρτη για εξέταση μείωσης της αναλογικής μείωσης ή και κατάργησής της για συγκεκριμένα επαγγέλματα. Κάτι που ζητά και μία συγκεκριμένη συντεχνία, καθώς το αίτημα για οριζόντια και καθολική μείωση του πέναλτι του 12% για όσους συνταξιοδοτούνται πρόωρα στο 63ο έτος, που να τεθεί αμέσως σε ισχύ, δεν είναι καθολικό στις τάξεις του συνδικαλιστικού κινήματος.
Ο υπουργός Εργασίας, προχωρώντας ένα βήμα παρά πάνω, τις προάλλες στη Βουλή εξήγησε επίσης πως πρέπει πάση θυσία να διαφυλαχτεί η βιωσιμότητα του ΤΚΑ, αλλά και να εκσυγχρονιστεί το σύστημα, προκειμένου να επιτευχθεί και ο στόχος για επαρκείς συντάξεις. Εξηγώντας πως, σε αντίθετη περίπτωση, τα μέτρα θεραπείας δεν είναι πολλά και ούτε θετικά. Είτε θα αυξηθούν οι εισφορές, είτε το όριο συνταξιοδότησης, άφησε να εννοηθεί.
Θυμίζουμε, πάντως, πως η αύξηση των εισφορών για διασφάλιση της βιωσιμότητας του ΤΚΑ προβλέπεται ήδη στην υφιστάμενη νομοθεσία. Οι εισφορές αυξήθηκαν ελαφρώς το 2019 και με το νέο χρόνο έρχεται και νέα αύξηση. Αύξηση εισφορών θα υπάρξει και το 2029, το 2034 και το 2039. Ως έχουν σήμερα τα πράγματα.
Την ίδια ώρα, η κείμενη νομοθεσία προβλέπει και αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης εφόσον χρειαστεί και συγκεκριμένα εάν αυξηθεί περαιτέρω το προσδόκιμο ζωής. Το προσδόκιμο ζωής θα πρέπει μέσα σε αυτό το πλαίσιο να εξετάζεται κάθε πέντε χρόνια, με την πρώτη περίοδο εξέτασης να αφορά την πενταετία 2018 μέχρι 2023. Βάσει πρόσφατων στοιχείων, πάντως, το προσδόκιμο ζωής τα λίγα τελευταία χρόνια φαίνεται να καταγράφει μείωση. Άρα, επειδή πλέον φαίνεται να πεθαίνουμε ελαφρώς γρηγορότερα, «γλιτώνουμε», φαίνεται, για την ώρα την αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης.
Η δημιουργία αποθεματικού
Η νομοθεσία, πάντως, όπως τουλάχιστον τροποποιήθηκε το μακρινό πλέον 2009 για θωράκιση του ΤΚΑ, προβλέπει κι άλλα. Τα οποία δυστυχώς δεν απασχολούν όσο θα έπρεπε τους κοινωνικούς εταίρους. Ο λόγος για την επενδυτική πολιτική του ΤΚΑ, που αν υπήρχε δεν πρέπει να αποκλείεται και ο χειρισμός του 12% σήμερα να ήταν ευκολότερες και οι άλλες παροχές, όπως και οι συντάξεις του Ταμείου, πιο υποφερτές. Το θέμα δυστυχώς ελάχιστα βγαίνει στην επιφάνεια, όταν όλοι θυμούνται τα δισεκατομμύρια που υποτίθεται χρωστάει η Κυβέρνηση στο Ταμείο. Ένα ταμείο που δεν έχει κατορθώσει έως τώρα να αποκτήσει πραγματικό αποθεματικό.
Η ευθύνη βαραίνει από το 2009 όλους όσοι έχουν κυβερνήσει, καθώς συγκεκριμένες πρόνοιες της νομοθεσίας παραμένουν στην ουσία ανενεργές. Όπως η αναφορά που μπήκε στο νόμο το 2009 για δέσμευση της Κυβέρνησης να καταθέσει μέχρι τον Μάρτιο του 2010 συγκεκριμένο νομοσχέδιο για τη διαχείριση του αποθεματικού του Ταμείου. Δέκα τρία χρόνια μετά, η συγκεκριμένη δέσμευση που προβλέπεται σε νόμο του κράτους περιμένει ακόμα υλοποίηση της.
Ας ελπίσουμε, αφού φαίνεται πως τελικά θα υπάρξει μια προσπάθεια για μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού, να μπει επιτέλους στο τραπέζι και το θέμα της δημιουργίας αποθεματικού, καθώς και η επενδυτική πολιτική που πρέπει να έχει και που το κράτος ζητά από έκαστο ταμείο προνοίας ή άλλο συνταξιοδοτικό ταμείο.