Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έχει επανειλημμένα διακηρύξει ότι, σε περίπτωση επανέναρξης των συνομιλιών για το κυπριακό, αυτές πρέπει να επαναρχίσουν από το σημείο στο οποίο διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά. Έχει επίσης τονίσει ότι, για πρώτη φορά στην ιστορία των διαπραγματεύσεων, οι συγκλίσεις οι οποίες είχαν επιτευχθεί μέχρι εκείνο το σημείο, ήσαν πολύ καλύτερες από οποιεσδήποτε συγκλίσεις ή σχέδια του παρελθόντος. Δύο πολλοί ορθές θέσεις, άσχετα αν με αυτές διαφωνούν τα κόμματα τα οποία στηρίζουν τον Πρόεδρο.
Ας ευχηθούμε ότι, μετά τις εκλογές στην Τουρκία, θα επαναρχίσουν, επιτέλους, μετά από έξι ολόκληρα χρόνια οι συνομιλίες από το σημείο που έμειναν και να διανύσουμε, επιτέλους το τελευταίο μίλι. Όμως ποιο είναι αυτό το σημείο; Πού έμειναν οι συνομιλίες; Οι θέσεις των δύο πλευρών περιλαμβάνονται σε σωρείαν εγγράφων, πρακτικών και προφορικών δηλώσεων ή δεσμεύσεων. Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι οι δύο πλευρές δεν έχουν την ίδια εκτίμηση για το τι ακριβώς συμφωνήθηκε μέχρι το Κραν Μοντανά.
Τι πρέπει λοιπόν να γίνει; Έχω την ταπεινή άποψη ότι θα πρέπει η πλευρά μας να ζητήσει από τον ΓΓ του ΟΗΕ να ετοιμάσει ένα κοινό, συνοπτικό έγγραφο, στο οποίο να καταγράφονται οι διάφορες συγκλίσεις, αποκλίσεις και γεφυρώσιμες αποκλίσεις, με απλό και κατανοητό τρόπο και στο οποίο να ενσωματώνεται επί πλέον το πλαίσιο Γκουτέρες.
Υπενθυμίζεται ότι ο Αλεξάντερ Ντάουνερ είχε ετοιμάσει ένα παρόμοιο έγγραφο 77 σελίδων με ημερομηνία 30.4.2013, στο οποίο είχε καταγράψει τις συγκλίσεις και γεφυρώσιμες αποκλίσεις οι οποίες είχαν επιτευχθεί την περίοδο 2008-2012. Το έγγραφο αυτό δυστυχώς δεν αξιοποιήθηκε όσο έπρεπε λόγω, μεταξύ άλλων, της διακηρυγμένης πολιτικής Αναστασιάδη, ο οποίος είχε δηλώσει ότι δεν δεσμευόταν από τις συγκλίσεις Χριστόφια – Ταλάτ/ Έρογλου.
Σε περίπτωση που γίνει δεκτή η πρόταση μας και ετοιμασθεί το έγγραφο όλες οι πλευρές θα έχουν ενώπιον τους μια πιο ξεκάθαρη εικόνα για το πού φτάσαμε και τι απομένει να συζητηθεί, σε περίπτωση επανέναρξης των συνομιλιών. Τούτο είναι απόλυτα αναγκαίο, δεδομένου ότι έχει παρέλθει μεγάλο χρονικό διάστημα και επί πλέον δεδομένου ότι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων θα παρακαθίσουν και νέοι παίκτες, όπως π.χ. ο τεχνοκράτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο οποίος θα υποβοηθήσει τις δύο πλευρές, σύμφωνα με την πρόταση του κ. Χριστοδουλίδη.
Είναι πολύ πιθανόν η ετοιμασία του εγγράφου να μην καταστεί δυνατή, λόγω άρνησης της άλλης πλευράς να συνεργαστεί. Από μόνη της, εντούτοις, η πρόταση της πλευράς μας θα καταδείξει ότι οι διακηρύξεις μας είναι απόλυτα ειλικρινείς και ότι οι συνομιλίες πρέπει να συνεχιστούν από εκεί που έμειναν.
Ανεξάρτητα από το τι πραγματικά συνέβη στο Κραν Μοντανά, ο απελθών Πρόεδρος φέρει βαρύτατες ευθύνες για το ναυάγιο των συνομιλιών, λόγω της αλλοπρόσαλλης πολιτικής του. Οι κατά καιρούς μεταμορφώσεις του με αναφορές σε λύση δύο κρατών, χαλαρής ομοσπονδίας, επιστροφής στην Ζυρίχη κ.λπ. έπληξαν ανεπανόρθωτα την αξιοπιστία μας και συνέβαλαν στην εγκατάλειψη των προσπαθειών για επιτυχή κατάληξη των συνομιλιών.
Ο νέος Πρόεδρος οφείλει να αποκαταστήσει την αξιοπιστία και το κύρος της πλευράς μας. Ειλικρινά πιστεύω ότι η πιο πάνω πρόταση μπορεί να συμβάλει θετικά προς αυτή την κατεύθυνση.
*Τεχνοκράτης, πρώην μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας.
