Δεν υπάρχει ξεκάθαρη εικόνα για το σημείο στο οποίο βρίσκονται οι επαφές του νέου υπουργού Εργασίας με την εργοδοτική και τη συνδικαλιστική πλευρά, αναφορικά με το ανοικτό κεφάλαιο της συνομολόγησης νέας συμφωνίας για την παραχώρηση της Αυτόματης Τιμαριθμικής Αναπροσαρμογής (ΑΤΑ), υπό τις προϋποθέσεις που είχαν συμφωνηθεί παλαιότερα (ύπαρξη ανάπτυξης κατά το 2ο και 3ο τρίμηνο του προηγούμενου έτους).
Συγκλίνουν, όμως, οι πληροφορίες ότι οι προθέσεις της νέας Κυβέρνησης είναι ουσιαστικά διαφορετικές από εκείνες της προηγούμενης. Όπως και η διαχείριση του διαλόγου από τον σημερινό υπουργό, σε σχέση με τη διαχείριση που είχε επιλέξει να κάνει ο Κυριάκος Κούσιος, με τις ευλογίες προφανώς του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας. Και τελικά εκείνη η διαχείριση οδήγησε σε αδιέξοδο και σε παναπεργία, έστω ολιγόωρη, την πρώτη μετά από πολλά χρόνια.
Είναι θετική για την πλευρά των εργαζομένων η διαπίστωση που γίνεται από πηγές προσκείμενες στο συνδικαλιστικό κίνημα για ξεκάθαρη τοποθέτηση του Γιάννη Παναγιώτου υπέρ της αύξησης του ποσοστού της ΑΤΑ που θα παραχωρείται στους εργαζόμενους. Σήμερα είναι στο 50%. Δεν είναι επιβεβαιωμένο το ποσοστό που θα προτείνει ο υπουργός. Και βεβαίως δεν μπορεί να προβλεφθεί αν οι εργοδοτικοί σύνδεσμοι θα συζητήσουν αύξηση της ΑΤΑ και σε ποιο βαθμό.
Η συζήτηση, πάντως, για ποσοστό κάτω από το 100% της αναμφισβήτητης επίδρασης του παρατεταμένου πληθωρισμού στους μισθούς είναι ήδη μια παραχώρηση από τις συντεχνίες. Όπως παραχώρηση είναι και η συναίνεσή τους να παραταθεί, σε απροσδιόριστο χρόνο στο μέλλον, η πλήρης αποκατάσταση της ΑΤΑ.
Θετική είναι επίσης, για τους εργαζόμενους, η θέση που φέρεται να υιοθετεί ο νέος υπουργός Εργασίας υπέρ της εφαρμογής της όποιας νέας συμφωνίας από φέτος, με πιθανή την αναδρομική ισχύ της νέας ρύθμισης από 1/1/2023.
Αυτό που διαπιστώνεται, όμως, είναι ότι ο νέος διάλογος επικεντρώνεται αποκλειστικά στην εξεύρεση μιας συμφωνίας που θα καλύπτει όσους εργαζόμενους κάλυπτε και η συμφωνία που έληξε. Η συνδικαλιστική πλευρά εξακολουθεί να περιλαμβάνει στις δημόσιες αναφορές της το αίτημα για επέκταση του θεσμού, για να καλύψει όλους τους εργαζόμενους, αλλά η αλήθεια είναι πως, και σε αυτή τη φάση, ο διάλογος διεξάγεται και θα κορυφωθεί τις επόμενες ημέρες χωρίς να περιλαμβάνει τον στόχο της κατοχύρωσης του δικαιώματος (κοινωνική κατάκτηση τη χαρακτήρισε ο νέος υπουργός) της ΑΤΑ για χιλιάδες εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα, ιδιαίτερα δε τους πιο χαμηλά αμειβόμενους, δηλαδή τους φτωχότερους των εργαζομένων. Περιλαμβανομένων αυτών που παίρνουν, αν παίρνουν, τον εθνικό κατώτατο μισθό.
Ίσως η στρατηγική των συντεχνιών σε αυτό τον διάλογο να επιβάλλει την εξασφάλιση κατά προτεραιότητα της σταδιακής αποκατάστασης της ΑΤΑ στο 100% για όσους την επωφελούνται σήμερα και ακολούθως να μπει στις ράγες μια νέα διαβούλευση για να εξασφαλίσουν την αναπροσαρμογή και όσοι στον ιδιωτικό τομέα δεν καλύπτονται με συλλογικές συμβάσεις. Μοιάζει, όμως, αρκετά απομακρυσμένη η δυνητική επιτυχία αυτής της στρατηγικής. Η συμφωνία στην οποία θα καταλήξουν οι δύο πλευρές αύριο-μεθαύριο πιθανότατα θα εξανεμίσει τις ελπίδες για παραχώρηση της ΑΤΑ σε όλους τους εργαζόμενους στο προβλεπτό μέλλον, αν σε αυτή τη συμφωνία δεν υπάρχει συγκεκριμένη πρόνοια – δέσμευση όλων των μερών προς αυτή την κατεύθυνση.
Είναι λυπηρό και απογοητευτικό να εισπράττεται το μήνυμα πως οι συντεχνίες επιλέγουν να πετύχουν τον στόχο που φαίνεται πιο εφικτός σε αυτή τη φάση, παραμερίζοντας εν πλήρει συνειδήσει έναν στόχο απόλυτα δίκαιο: Να μην αποκλείεται κανένας εργαζόμενος ούτε από το γράμμα μιας νέας συμφωνίας για την ΑΤΑ, ούτε από τη φιλοσοφία της. Αν η φιλοσοφία της ΑΤΑ επιβάλλει (και επιβάλλει) την αποκατάσταση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων, των υπαλλήλων του ευρύτερου δημόσιου τομέα και μιας μερίδας εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα που εργάζονται σε ρυθμισμένους τομείς, τότε η ίδια φιλοσοφία επιβάλλει αυτή την αποζημίωση να τη λαμβάνουν όλοι. Τη δικαιούνται όλοι και κάποιοι τη χρειάζονται περισσότερο.
Η νέα Κυβέρνηση θεωρώ πως πρέπει να διαχειριστεί αυτόν τον διάλογο προς όφελος όλων των εργαζομένων, τώρα που «βράζει το σίδερο». Όσες αντιδράσεις και αν θα προκαλούσε μια τέτοια ουσιαστική κοινωνική παρέμβαση. Το είχε υποσχεθεί προεκλογικά, θέτοντας βέβαια κάποια χρονοδιαγράμματα. Ωστόσο, αν οι διαπραγματευτές δώσουν τα χέρια για μια περιορισμένης κάλυψης συμφωνία και σηκωστούν από το τραπέζι, δύσκολα θα ξανακάτσουν.
