Με αφορμή τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία που είναι σε εξέλιξη από τις 25 Φεβρουαρίου 2022 και τις αρνητικές επιπτώσεις που έχει πρωτίστως για τις εμπλεκόμενες αυτές χώρες, αναδύονται συνεχώς νέα δεδομένα, που έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην κυπριακή οικονομία και που προκαλούν μεγάλη ανησυχία στην ΟΕΒ και στον επιχειρηματικό κόσμο. Όλο και περισσότεροι τείνουν να πιστεύουν ότι ο πόλεμος έχει κρατήσει περισσότερο από ό,τι είχε εκτιμηθεί και αυτό θα πρέπει να προβληματίσει, διότι όσο περισσότερο διαρκέσει, τόσο πιο δύσκολη θα είναι η εξομάλυνση και η επιστροφή στην κανονικότητα.
Το γεγονός ότι οι δύο γειτονικές χώρες έχουν τεταμένες πολιτικά σχέσεις τα τελευταία χρόνια, καταγράφεται και από την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία και την υπογραφή σχετικής συμφωνίας το 2014 (που δεν τηρήθηκε) και που μεσολάβησαν εχθροπραξίες και αιματοχυσία στην ανατολική Ουκρανία, με χιλιάδες νεκρούς στις ρωσόφωνες περιοχές κατά την περίοδο 2014-2022.
Παρόλο που στους παλαιότερους ο πόλεμος στην Ουκρανία ξυπνά αναμνήσεις από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974, υπάρχει μια ευρύτερη αντίληψη ότι δημιουργείται μία νέα τάξη πραγμάτων σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο.
Σε οικονομικό επίπεδο, είναι ξεκάθαρο ότι οι κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στη Ρωσία σκοπό έχουν την οικονομική αποδυνάμωση μιας χώρας που είναι ενεργειακός πρωταγωνιστής και που τροφοδοτεί την ευρωπαϊκή αγορά και με άλλες σημαντικές πρώτες ύλες, όπως τα σιτηρά. Ως αποτέλεσμα των διεθνών κυρώσεων, παρατηρούμε ότι καταγράφονται όλο και ψηλότερες τιμές στην ενέργεια, κατασκευαστικά υλικά (π.χ αλουμίνιο, ξυλεία, χαλκός) και είδη πρώτης ανάγκης, σε σημείο που πολλοί αναρωτιούνται αν υπάρχει όριο ή οροφή στον ενεργειακό πληθωρισμό που παρατηρείται τις τελευταίες μέρες.
Δυστυχώς, ο εισαγόμενος πληθωρισμός και οι αυξήσεις σε βασικά αγαθά, όπως τα καύσιμα και τα τρόφιμα, είναι ένα φαινόμενο που μέχρι σήμερα ακόμη δεν έχει σταθεροποιηθεί. Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι εχθροπραξίες και ο πόλεμος θα τελειώσουν στις 9 Μαΐου, όπου γιορτάζεται η νίκη κατά του ναζισμού και που θα θέλει για δικούς της πολιτικούς λόγους η Ρωσία να το παραλληλίσει με νίκη κατά των Ουκρανών.
Για την κυπριακή οικονομία, βέβαια, όλη αυτή η τραγική κατάσταση του πολέμου μόνο αρνητικά δεδομένα δημιουργεί. Ειδικότερα όσον αφορά τον τουρισμό, το 25% των τουριστικών μας αφίξεων είναι Ρώσοι και Ουκρανοί τουρίστες και σίγουρα οι απώλειες από αυτές τις αγορές δεν θα είναι εύκολο να αναπληρωθούν άμεσα. Χαιρετίζουμε όμως τις προσπάθειες που καταβάλλει ο υφυπουργός Τουρισμού προς την κατεύθυνση αυτή και ευχόμαστε να πετύχει το στόχο του.
Άλλα θέματα που προκύπτουν και που παρατηρούμε στην ΟΕΒ, έχοντας συνεχή επαφή με τα μέλη μας, είναι οι μεγάλες καθυστερήσεις στο διεθνές εμπόριο και στις παραγγελίες που γίνονται στο εξωτερικό από Κύπρο. Λόγω της πανδημίας covid19 και του πολέμου στην Ουκρανία, παρατηρούνται μεγάλες ελλείψεις σε πρώτες ύλες και μεγάλη καθυστέρηση παραδόσεων αγαθών, σε ρυθμό που επηρεάζει και επιχειρήσεις που έχουν συμβάσεις με το δημόσιο. Μάλιστα, σε κάποιες περιπτώσεις, επιχειρήσεις εξαναγκάζονται να πληρώνουν πρόστιμα καθυστερήσεων παράδοσης, χωρίς να είναι ουσιαστικά υπεύθυνες.
Οι επιπτώσεις στην παγκόσμια και την κυπριακή οικονομία θα είναι αναντίλεκτα μεγάλες, όμως ας μην ξεχνούμε ότι η οικονομία του τόπου άντεξε και στο παρελθόν κρίσεις, κούρεμα και lockdowns.
Η ΟΕΒ θεωρεί ότι είναι επιτακτική ανάγκη να υπάρξει ουσιαστική στήριξη προς τις επιχειρήσεις για να διατηρηθεί η εύρυθμη λειτουργία της οικονομικής δραστηριότητας της χώρας και έχει υποβάλει συγκεκριμένες εισηγήσεις για μετριασμό των συνεπειών της ρωσικής εισβολής.
Εν κατακλείδι, όσο πιο σύντομα τελειώσει ο πόλεμος και αρθούν οι κυρώσεις που έχουν επιβληθεί, τόσο πιο εύκολη θα είναι η επιστροφή στην κανονικότητα, κάτι που υπολογίζαμε να γίνει με το τέλος της πανδημίας.
* Συντονιστής Επιχειρηματικών Συνδέσμων ΟΕΒ
