Αν η συνείδηση του λαού μας επανεύρισκε τον ιστορικό της δρόμο στην εξέλιξη του χρόνου και αναζητούσε τις ευθύνες της παρατεινόμενης τραγωδίας της πατρίδας μας, θα προσέκρουε στους ογκόλιθους των μοιραίων σφαλμάτων που έσυραν στην κατολίσθηση προς το χάος, όπου περιπλανόμεθα χωρίς λογικές δυνατότητες σωτηρίας. Γιατί όπως σ’όλες οι περιπέτειες των ανθρώπων και γενικά των κοινωνιών, η ζωή εξελίσσεται με το νόμο της αιτιότητας. Υπάρχουν και οι αιτίες και τα αποτελέσματα. Τα γεγονότα δεν ξεπηδούν τυχαία από μόνα τους. Και ο πολίτης υποχρεούται να τα αναζητήσει για να βρει διέξοδο από τον εγκλωβισμό όπου ασφυκτιά. Είναι δε αναντίρρητο πως η αμεσότητα στην αντίκριση των δεδομένων οδηγεί στην αλήθεια. Και ζήτημα απλής λογικής πως η μήτρα γένεσης της κακοδαιμονίας που μας δέρνει σηματοδοτείται τον Φεβρουάριο του 1959, όταν η τότε ηγεσία Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, χωρίς τις επιβαλλόμενες συνεννοήσεις, προσέφυγε στην υπογραφή των συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου, με τον καταλυτικό επηρεασμό της αγγλικής διπλωματίας, με συνένοχη συνηγορία της Κυβέρνησης των Αθηνών Καραμανλή (11- 19 Φεβρουαρίου) 1959. Και στη συνέχεια ακολούθησε η αρνητική εσωτερική πολιτική προπαγάνδα εξουδετέρωσης των αντιδράσεων του κόσμου. Διότι σημειώθηκε στιγματική αντιστροφή των 5 που αντιτάχθηκαν στην υπογραφή των συμφωνιών στο Λάγκαστερ Χάουζ του Λονδίνου κατά την κρίσιμη ώρα της 19ης Φεβρουαρίου 1959, αλλά οι 4 μετεστράφησαν όταν ήρθαν στην Κύπρο και βρέθηκαν ενώπιον του παραληρούντος πλήθους της Λευκωσίας και της πλάνης ότι… παρενέβη (!) ο Θεός στην αποδοχή των συμφωνιών, αν και ήταν λογικός ο χαρακτηρισμός ότι επρόκειτο περί εξαμβλώματος και εστίας μυρίων δεινών.
Η αντιφωνία εκείνη υπήρξεν η απαρχή των διαφωνιών και των διωγμών. Να μη λησμονούνται οι διώξεις εναντίον των αντιπολιτευομένων την κυβέρνηση που χρησιμοποιούσε δικτατορικά μέσα για επιβολή της πολιτικής πορείας που παρουσιαζόταν ως προερχομένη από τον… «Θεό»! Οι δημόσιοι ξυλοδαρμοί στην πλατεία Μεταξά του δημάρχου Θεμιστοκλή Δέρβη, ο βασανισμός του γιατρού Πολυδωρίδη, οι φόνοι Νεοκλή Παναγιώτου και Ευριπίδη Νούρου από αστυνομικά όργανα, ο φόνος Αριστοκλή Αυγουστή από αστυνομικούς, οι μεονύκτιες συλλήψεις όλων των αντιπολιτευομένων δημοσιογράφων και το βίαιο κλείσιμο των εφημερίδων, διωγμοί από εργασίες … Ούτε έγιναν ούτε εμφανίστηκαν διαθέσεις αντίστασης από την κοινωνία. Η κοινωνία έμοιασε ασθενή που παραδόξως παρέλυσε, με συνέπεια την αποθράσυνση των εγκεφάλων του κακού και τον παροπλισμό της συνείδησης ενός κόσμου που λίγο χρόνο πριν ανέβαινε στις κρεμάλες τραγουδώντας τα ελευθέρια.
Η κατάσταση που επιβλήθηκε επηρέασε την σχηματιζόμενη νηπιώδη κομματική συνείδηση που κατάντησε συνένοχη δικτατορικής νοοτροπίας, σέρνοντας τον λαό στο εδώλιο όπου η ίδια έσπρωξε την υπόστασή της. Δημιούργησε καθεστώς εξάρτησης από την ξένη πολιτική, την αγγλική, που παρέσυρε τελικά στην εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες, χωρίς να αποσυρθεί το Λονδίνο. Η πολιτική του 1963 με την διχοτομική «πράσινη γραμμή» είναι η παραπλάνηση προς τη διχοτόμηση και την εισβολή και κατοχή του 1974. Προέκτασή της η παρέμβαση των Αμερικανών του Κίσινγκερ και οι παγίδες της ανήθικης παγίδευσης προς όφελος του Τούρκου εισβολέα και της προδοσίας της Κύπρου. Και το χείριστο είναι η κατάντια της πολιτικής και της κοινωνικής σιωπής, ενώπιον της επανασύνδεσης Ουάσιγκτον – Άγκυρας που ερμηνεύεται και πισώπλατη μαχαιριά στην πολιτική μετακίνησης της Λευκωσίας προς τη Δύση, με συνεπαγόμενη την μη αποκλειόμενη απώλεια της Ρωσίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Και εδώ γεννάται το ερώτημα για την ανοχή της ανήθικης διαφθοράς της πολιτικής που διαφθείρει, κατά Πλάτωνα, το ήθος των πολιτών. Και υπεισέρχεται η απορία περί του εάν «το πάθος το ήθος και ο λόγος» του Αριστοτέλη διακρίνονται οπουδήποτε, οπότε προκύπτει το ερώτημα, εάν υπάρχει πια η σύνδεση με τη σοφία της ελληνικής σκέψης…
Σ’ αυτό το πλαίσιο συλλογισμών θ’ αποδοθεί η ηφαιστειακή έγερση του φαινομένου της περιθωριοποίησης κάθε ιδέας εκδίωξης της τουρκικής κατοχής αλλά και της πηγής της κακοδαιμονίας της εξάρτησης, από την πολιτική των συμφερόντων των λεγομένων Δυτικών, που επέβαλλε τρόπους αποξένωσης από τις ιδεολογίες που ενέπνεαν τον Κυπριακό Ελληνισμό στη δική του παθητική αντίσταση και τη διατήρηση της αγωνιστικής παρουσίας του στο ιστορικό προσκήνιο με συλλαλητήρια, διαδηλώσεις, μαζικές διεκδικήσεις, ένοπλο αγώνα), (1912, 1914, 1921, 1931, 1950, 1955).) Η εξάρτηση από τους ξένους απογύμνωσε την ψυχή του Λαού από τις πηγαίες διεκδικήσεις και τον ώθησε ιδεολογικά αδύναμο από τον αγώνα εθνικής επιβίωσης. Εξάντλησε την αξιοπρέπεια δημιουργώντας την «αξιοπρέπεια της εικοσάρας» κατά τον προσφυή χαρακτηρισμό του Παύλου Ξιούτα. Με ιλαροτραγικό αποτέλεσμα το φαινόμενο του ιστορικά αίολου ανθρώπου, σε ώρες τρικυμιών που συγκλονίζουν τον πολιτισμό και εδραιώνουν τη συνείδηση σε μάχιμη δύναμη που στερεώνει υπαρξιακά την ατομική και την συνολική υπόσταση. Αφοπλισμένοι βρεθήκαμε στις περιόδους της πολιτικοκοινωνικής και ιστορικής κρίσης. Και φτάσαμε στο σημείο ηθικού εξευτελισμού, με τις φάλαγγες των πολιτών να συνωθούνται στις προσβάσεις οικονομικών ενισχύσεων του εισβολέα, αντί του απελευθερωτικού αγώνα της πατρίδας που παραμένει σκλάβα μισό σχεδόν αιώνα και δεν παρουσιάζει εχέγγυα συνειδητής πάλης απαλλαγής από την τουρκική κατοχή και την ξένη εξάρτηση. Ιδού γιατί ζούμε χωρίς ελπίδα. Διότι οι πολιτικές των παραχωρήσεων προς την μειονότητα, εξαφάνισαν τις αξιώσεις της διεθνούς Δικαιοσύνης και ισοπέδωσαν τα ανθρώπινα δικαιώματα, με τις πολεμικές απαιτήσεις του κατακτητή που επέβαλε την μεσαιωνική βούληση της αρπαγής με τη συνηγορία της αγγλοσαξωνικής διπλωματίας.
Αλλά τα κακά δεν περιορίζονται στον κύκλο της τρέχουσας υποτακτικής πολιτικής των κομματικών σκοπιμοτήτων. Ηγέρθη το φαινόμενο της αμφισβήτησης των ιδεολογικών αξιών που ταυτίζονταν με τη γένεση και τη συντήρηση του Λαού στη διαδρομή τω αιώνων. Παρεισέφρησε στη ζωή η εικόνα της ψυχικής και ηθικής διαστροφής που σέρνει τις φάλαγγες των διακινουμένων προς τα κατεχόμενα εδάφη μας χωρίς αίσθηση της δημιουργούμενης ευθύνης και της καταισχύνης. Άγεται κατά κρημνών η Παιδεία. Διαστρέφεται η ψυχή της νεολαίας που από απελευθερωτής πρωταγωνιστής στον αγώνα της ΕΟΚΑ, εμφανίζεται ρίψασπις και αρνητής του εθνικού χρέους. Εδώ ας επικεντρωθούν οι αναζητήσεις των όρων ιστορικής επιβίωσης των ενδιαφερομένων για διαδοχή των κυβερνήσεων οπισθοχώρησης από την ευθεία των απολυτρωτικών διεκδικήσεων.
*Πρόεδρος των Συνδέσμων Αγωνιστών της ΕΟΚΑ.