Η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ) έχει καθιερώσει την 28η Απριλίου ως «Παγκόσμια Ημέρα για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία», με στόχο την επικέντρωση του διεθνούς ενδιαφέροντος στα θέματα πρόληψης ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών.
Η Ομοσπονδία Εργοδοτών & Βιομηχάνων Κύπρου (ΟΕΒ) μετέχει στις εργασίες της ΔΟΕ, εκπροσωπώντας τους Κύπριους εργοδότες ανελλιπώς από το 1960, οπότε και η Κύπρος έγινε μέλος της διεθνούς αυτής οργάνωσης ενώ, ο Γενικός Διευθυντής της ΟΕΒ, Μιχάλης Αντωνίου, είναι Αναπληρωματικό Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΟΕ από το 2017. Μέσα από τη συμμετοχή της ΟΕΒ στη ΔΟΕ, διασφαλίζονται αμφίδρομα τόσο η προώθηση των θέσεων της κυπριακής επιχειρηματικής κοινότητας σε θέματα Επαγγελματικής Ασφάλειας και Υγείας, όσο και η έγκαιρη ενημέρωση των κυπριακών επιχειρήσεων όσον αφορά βέλτιστες πρακτικές και πολιτικές.
Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία 2022 φέρει τίτλο «Οικοδομώντας Θετική Κουλτούρα Ασφάλειας και Υγείας – Ας δράσουμε όλοι μαζί» και στοχεύει στην ευαισθητοποίηση των εμπλεκόμενων μερών και την ανάδειξη του θέματος της συμμετοχής και του κοινωνικού διαλόγου για τη δημιουργία θετικής κουλτούρας ασφάλειας και υγείας.
Μάλιστα, ο φετινός εορτασμός συμπίπτει χρονικά με την περίοδο υπογραφής της Στρατηγικής της Κύπρου, που ετοιμάστηκε με βάση το Στρατηγικό Πλαίσιο της Ε.Ε. για την Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία 2021 – 2027. Το κείμενο της στρατηγικής εγκρίθηκε από το Παγκύπριο Συμβούλιο Ασφάλειας & Υγείας (ΠΣΑΥ) και το Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα, στα οποία εκπροσωπείται η ΟΕΒ, καθώς επίσης και από το Υπουργικό Συμβούλιο, ενώ υπογράφηκε από όλους τους εταίρους σε ειδική τελετή που διοργανώθηκε στις 15 Απριλίου 2022.
Όπως ανέφερε και η υπουργός Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων κατά την ομιλία της στην τελετή, «η Τριμερής Συνεργασία και ο Κοινωνικός Διάλογος αποτελούσαν ανέκαθεν σημαντικά εργαλεία για την προώθηση των θεμάτων ασφάλειας και υγείας στην εργασία και η συλλογική προσπάθεια για υλοποίηση της στρατηγικής μέσα από τον καθορισμό κατευθύνσεων και προτεραιοτήτων, θα συμβάλει στη συνεχή και σταθερή βελτίωση των επιπέδων ασφάλειας και υγείας στο μεταβαλλόμενο εργασιακό περιβάλλον, το οποίο προκύπτει από την προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) για πράσινη και ψηφιακή μετάβαση».
Η Στρατηγική της Κύπρου ετοιμάστηκε με βάση το Στρατηγικό Πλαίσιο της Ε.Ε. για την Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία 2021-2027 και καλύπτει μεταξύ άλλων την προώθηση της πρόληψης και καλλιέργειας θετικής κουλτούρας ασφάλειας και υγείας, τη στενότερη συνεργασία με τους Κοινωνικούς Εταίρους και τη λειτουργία κατάλληλου και επαρκούς Συστήματος Επιθεώρησης Εργασίας. Η υλοποίηση των δράσεων, όπως προκύπτουν από τη Στρατηγική, προσβλέπουν στη διασφάλιση της ασφάλειας, της υγείας και της ευημερίας των εργαζομένων, καθώς και της βιώσιμης ανάπτυξης των επιχειρήσεων.
Με βάση την περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νομοθεσία, η οποία είναι πλήρως εναρμονισμένη με το Ευρωπαϊκό Κεκτημένο και ειδικότερα με την Ευρωπαϊκή Οδηγία Πλαίσιο για τα θέματα Ασφάλειας και Υγείας αρ. 89/391/ΕΟΚ, απαιτείται όπως ανάλογα ο κάθε εργοδότης ή το κάθε αυτοεργοδούμενο πρόσωπο καθορίζει τα απαιτούμενα προληπτικά και προστατευτικά μέτρα αντιμετώπισης των κινδύνων που δημιουργούνται από τις δραστηριότητες του, με βάση τη Γραπτή Εκτίμηση των Κινδύνων (ΓΕΚ). Καθώς η πλειονότητα των επιχειρήσεων στην Κύπρο εμπίπτουν στην κατηγορία των μικρών και μικρομεσαίων, η Ομοσπονδία Εργοδοτών & Βιομηχάνων, μέσα από τον θεσμικό της ρόλο, φροντίζει ανελλιπώς να ενημερώνει τις επιχειρήσεις μέλη της, ώστε να μπορούν να διαχειρίζονται τα θέματα επαγγελματικής ασφάλειας και υγείας ενώ, ταυτόχρονα, μεριμνά για την εκπαίδευση των λειτουργών και των υπεύθυνων Επαγγελματικής Ασφάλειας και Υγείας μέσα από τη διοργάνωση σειράς σεμιναρίων και ημερίδων.
Τα προκαταρκτικά στατιστικά στοιχεία για το έτος 2021 δείχνουν ότι παρατηρήθηκε μείωση των εργατικών ατυχημάτων σε ποσοστό 6.2%, σε σύγκριση με το έτος 2020, ενώ τα ατυχήματα που καταγράφηκαν κατά το 2020 είχαν ήδη μειωθεί κατά 29.57% σε σχέση με αυτά που σημειώθηκαν το 2019. Η καθοδική πορεία του αριθμού εργατικών ατυχημάτων κατά τα δύο τελευταία έτη αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στη μείωση των δραστηριοτήτων στους πλείστους τομείς της αγοράς εργασίας λόγω της πανδημίας. Παρόλο που ένεκα των περιορισμών δεν δύναται να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα σε σχέση με την προ κορονοϊού εποχή, είναι ενθαρρυντικό το γεγονός ότι παρά την αύξηση των δραστηριοτήτων κατά το έτος 2021, σε σύγκριση με το έτος 2020, παρατηρήθηκε έστω και μικρή μείωση του αριθμού των γνωστοποιηθέντων ατυχημάτων. Η μείωση αυτή μπορεί εν μέρει να αποδοθεί και στις στοχευμένες εκστρατείες ενημέρωσης και αξιοποίησης της τεχνολογίας και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίες προωθούν πολιτικές που αποβλέπουν στην πρόληψη των εργατικών ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών, αλλά και στην ορθή εκπαίδευση των λειτουργών ασφάλειας και υγείας που μεριμνούν για την τήρηση των μέτρων στους χώρους εργασίας.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 έχουμε δει ότι η ύπαρξη ενός Ανθεκτικού Συστήματος Επαγγελματικής Ασφάλειας και Υγείας, το οποίο περιλαμβάνει ουσιαστική συμμετοχή των κυβερνήσεων, των εργοδοτών, των εργαζομένων, των φορέων της δημόσιας υγείας και όλων των σχετικών μερών σε εθνικό και επιχειρησιακό επίπεδο, ήταν ζωτικής σημασίας για την προστασία του εργασιακού περιβάλλοντος και τη διασφάλιση της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων.
Σε έναν χώρο εργασίας με ισχυρή κουλτούρα Επαγγελματικής Ασφάλειας και Υγείας, οι εργαζόμενοι αισθάνονται άνετα να εκφράζουν ανησυχίες για πιθανούς κινδύνους ή κινδύνους για την Ασφάλεια και Υγεία στον χώρο εργασίας ενώ η διοίκηση, σε συνεργασία με τους εργαζόμενους της, προβλέπει και εντοπίζει τις πιο κατάλληλες, αποτελεσματικές και βιώσιμες λύσεις. Η επίτευξη του πιο πάνω προϋποθέτει ανοιχτή επικοινωνία και διάλογο που εδράζουν στις αρχές της εμπιστοσύνης και του αμοιβαίου σεβασμού.
* Επικεφαλής Γραφείου ΟΕΒ Λεμεσού – Πάφου
