Είναι ένα τεράστιο θέμα, πολύ πιο πλατύ απ’ όσο πιστεύεται, ένα θέμα που μπορεί και στα άκρα ακόμα να οδηγήσει την ανθρωπότητα. Είτε δηλ. στην απόλυτη ευτυχία, την ομορφιά, την αλληλεγγύη, είτε στο άλλο άκρο! Την απόλυτη καταστροφή, τον εκμαυλισμό, τα αιματοκυλίσματα, ακόμα και στη καταστροφή του πλανήτη μας. Συνήθως μάθαμε να ομιλούμε για πολιτική ηθική. Που όμως την πραγματικότητα, ελάχιστη ή καθόλου σχέση έχει με τη έννοια της ηθικής. Λ. χ. η πολιτική ηθική «επιτρέπει», λόγω του πολιτικού παιχνιδιού, να λες ψέματα,  να δίνεις υποσχέσεις που ξέρεις ότι δεν πρόκειται να πραγματοποιήσεις. Επιτρέπει να υποσκάψεις με συκοφαντίες τον αντίπαλό σου που μπορεί να είναι και σύντροφός σου στο κόμμα. Επιτρέπει να κρατείς μυστικά, όχι προσωπικά, επικαλούμενος τον «κίνδυνο» να τα μάθουν οι εχθροί.

Έχει προ πολλού καθιερωθεί η φράση «τα εν οίκω μη εν δήμω» για να προστατεύει, υποτίθεται το κόμμα, ή ακόμα και το κράτος, κουκουλώνοντας ποινικά αδικήματα από καταχρήσεις μέχρι φόνους. (Ας θυμηθούμε τα στρατόπεδα του θανάτου στη Ναζιστική Γερμανία τα οποία έκρυβαν επιμελώς για να μη γίνουν γνωστά τα εγκλήματά τους). Κλασσική περίπτωση για τη χώρα μας, θύμα μιας τέτοιας πολιτικής, είναι η τραγική ιστορία του τελευτήσαντος Συνεργατισμού, όπου τα κόμματα που τον έλεγχαν, ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ, ΔΗΣΥ, αφού πρώτα συγκάλυπταν κάθε μορφής ποινικές πράξεις των διαχειριστών, οι οποίοι ήσαν στελέχη αυτών των κομμάτων, τελικά τον οδήγησαν στη διάλυση, και τον χάρισαν στην Ελληνική Τράπεζα, στην οποία έγιναν οι κύριοι μέτοχοι. Πρότυπο πράγματι «πολιτικής ηθικής» δηλ. ανηθικότητας.

Η κρατούσα πολιτική ηθική επιτρέπει να δέχεσαι λεφτά, οικονομική βοήθεια από οικονομικούς παράγοντες ντόπιους και ξένους, πολλές φορές με αθέμιτους τρόπους διότι το κόμμα χρειάζεται τα λεφτά. Δημιουργείται έτσι ένας δεσμός χρήματος και πολιτικής με αμφίδρομη επικοινωνία. Με αυτό τον τρόπο κόμματα με αριστερή ιδεολογία έφτασαν στο σημείο να ταυτίζονται σχεδόν στην οικονομική τους πολιτική με συντηρητικά κόμματα και να αλλοιώσουν ουσιαστικά  τη φυσιογνωμία τους. «Ρούχα μαζί που πλύθηκαν κι έχουνε γίνει ροζ» που λέει και το τραγούδι.

Στην πολιτική ηθική η «νομιμοφροσύνη» στο κόμμα έχει ταυτιστεί με την νομιμοφροσύνη στο πρόσωπο του ηγέτη. Και μιλούμε για δημοκρατικά κόμματα κι όχι για προσωποπαγή. Μάλιστα κάποια έχουν δημιουργήσει θεσμούς, όπως π.χ. το γραφείο επαγρύπνησης για να παρακολουθεί και να ελέγχει τη συμπεριφορά των στελεχών κυρίως απέναντι στον αρχηγό. Ο οποίος πρέπει να δεχτούν όλοι εξ αρχής ότι είναι υπεράνω κάθε υποψίας και δεν χρειάζεται ούτε ελέγχους ούτε έρευνες. Και αν δεν είναι όπως νομίζαμε; Αλλοίμονο. Η αμφισβήτηση είναι αμάρτημα καθοσιώσεως. Για τον αρχηγό ισχύει το πίστευε και μη ερεύνα.

Δεν νομίζω ότι χρειάζεται ν’ αναφερθώ σε περισσότερα για να καταδειχτεί ότι η πολιτική ηθική όπως έχει καθιερωθεί και στον τόπο μας, αλλά και σε πλείστες χώρες όχι μόνο δεν είναι ηθική αλλά είναι μια επινόηση αντίληψης που αν δεν αλλάξει μπορεί να οδηγήσει σε φαλκίδευση της Δημοκρατίας, σε ανοχή παρανομιών και ανηθικότητας ακόμα και ποινικών αδικημάτων, σε συγκεντρωτισμούς και αυταρχικές καταστάσεις, σε προσωπολατρείες και … σε club ποδοσφαιρικών οπαδών. Που εν πάσει περίπτωση η σύγκριση αδικεί τα clubs.

Φανταστείτε τώρα όταν αυτή η πολιτική ηθική κυριαρχεί σε κράτη. Αυτή φέρνει  τους πολέμους, την εκμετάλλευση των λαών, αυτή φέρνει την ανυποληψία μικρών κρατών. Αυτή φέρνει την απαξίωση των πολιτικών και της πολιτικής. Κι αυτή θα φέρει την καταστροφή του πλανήτη.

Είμαστε ίσως στη δωδεκάτη για τη διάσωση όλων αυτών που απαρίθμησα: Την επιστροφή του πολίτη στα κοινά και την ενεργό συμμετοχή του. Τη διάσωση της δημοκρατίας. Την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Την αλληλεγγύη. Τη σωτηρία του πλανήτη μας. Τη  διάσωση της ζωής.

Αυτά θα μπορούσαμε να ελπίζουμε ότι θα τα διαφυλάξουμε μόνο αν η αντίληψή μας για την πολιτική ηθική αλλάξει. Μόνο αν καθιερώσουμε ως βάση της πολιτικής δράσης της λειτουργίας των κομμάτων και των κρατών, προπάντων των ηγετών, την ΑΠΛΗ ΗΘΙΚΗ: Σεβασμός στο δίκαιο. Σεβασμός στη Δημοκρατία. Σεβασμός στη μειοψηφία. Εντιμότητα. ΟΧΙ κομματοκεντρισμός αλλά πατριδοκεντρισμός. ΟΧΙ ατομισμός αλλά κοινωνισμός. Αλληλεγγύη. Διαφάνεια σε όλα. Η φράση τα εν οίκω μη εν δήμω είναι για αμαρτωλούς οίκους.

Στο κάτω – κάτω ο οίκος μας πρέπει να είναι η κοινωνία στην οποία ανήκουμε. Όχι το κόμμα. Και το κόμμα είναι κομμάτι της κοινωνίας. Κι ότι συμβαίνει σ’ ένα κόμμα ενδιαφέρει όλη την κοινωνία. Διαφορετικά θα είμαστε κομματικά τσαρδιά με ψηλούς μαντρότοιχους όπου είναι αδύνατη η είσοδος και ει δυνατόν και η έξοδος Αυτό θέλουμε;

 *Πρώην Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης