Τα τελευταία χρόνια άρχισαν και συνεχίζουν να ξεπροβάλλουν ουρανοξύστες σε διάφορες αστικές κι άλλες περιοχές στο μισό νησάκι μας. Στα κέντρα πόλεων, στα περίχωρα, σε παραλίες και όπου αλλού δοθεί άδεια σε «επενδυτές» με χοντρό πορτοφόλι και «χρυσές» διασυνδέσεις.
Οι τοπικές Αρχές, ως επί το πλείστον οι Δήμοι, ερωτούν μεν τους γείτονες στην περιοχή όπου θα ανεγερθεί ο κάθε ουρανοξύστης, οι γείτονες φέρουν ένσταση για διάφορους λόγους, αλλά οι αρχές προχωρούν στην αδειοδότηση του έργου, γράφοντας τους γείτονες στα παλιά τους τα παπούτσια! Θα μου πείτε: «Τότε, γιατί τους ρωτούν;» Έτσι! Για τους τύπους.
Κάποτε, για τα μάτια του κόσμου, αδειοδοτούν λιγότερους από τους ζητούμενους ορόφους, ας πούμε, από τους 27 ζητούμενους ορόφους, αδειοδοτούν «μόνον» τους 19 και άντε εσύ δύστυχε γείτονα να χωνέψεις ότι δήθεν έγινε δεκτή η ένστασή σου από τη μια και από την άλλη να αντέξεις το μαρτύριο της μακροχρόνιας κατασκευής 19ώροφου μεγαθήριου δίπλα σου, το οποίο θα σου κρύβει τον ήλιο και τον αέρα για το υπόλοιπο της ζωής σου.
Και δεν χάνεις μόνο τον ήλιο και τον αέρα, είσαι υποχρεωμένος να ανέχεσαι στρατιά ολόκληρη ανθρώπων να διακινούνται δίπλα σου, να κοιτάζουν από ψηλά μέσα στον κήπο και στην αυλή σου, στερώντας σε από την ιδιωτική σου ζωή, να έχεις πλήθος διαφόρων οχημάτων να σταθμεύουν έξω από την πόρτα σου, πολυάριθμα μεγάλα σκυβαλοδοχεία έξω από τις κρεβατοκάμαρές σου και πολλές άλλες οχληρίες, όπως θόρυβο και καυσαέρια.
Θα μου πείτε, ο κόσμος «προοδεύει» και, εξαιτίας της αυξανόμενης αστυφιλίας, ο πληθυσμός των πόλεων μεγαλώνει, οπόταν, λόγω στενότητας χώρου, οι άνθρωποι χρειάζονται πολυώροφες οικοδομές για κατοικίες και επαγγελματικές στέγες.
Ε και; Είναι αυτός λόγος να παραμορφωθούν πολεοδομικώς ολόκληρες περιοχές των πόλεων με τεράστια κτήρια που δεν συνάδουν με το περιβάλλον και τον χαρακτήρα των πόλεών μας; Σύμφωνα με τον γνωστό αρχιτέκτονα και συμπατριώτη μας Ζήνωνα Σιερεπεκλή, «η αρχιτεκτονική, για να συνάδει με το περιβάλλον, φυσικό και ανθρωποποίητο, πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες του τόπου που, ως πνευματικό και υλικό φόντο, θα υποδεχθεί τη νέα κατασκευή» (δέστε περιοδικό «ΚΑΤΟΙΚΙΑ», τεύχος 208, 17/11/1995, σελ. 6).
Και δεν είναι ο μόνος. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον επίσης γνωστό αρχιτέκτονα και πολεοδόμο μηχανικό Αλέξανδρο Κ. Σαμαρά, «ο δομημένος χώρος πρέπει να δένει με το περιβάλλον του… τα κτήρια πρέπει να συγχρωτίζονται με τον περίγυρό τους στην έννοια του “context”. Ένα κτήριο πρέπει να έχει αντήχηση, δηλαδή τη δυνατότητα ν’ αναπτύσσει επαφές και σημεία αναφοράς με το παρελθόν, όπως αυτό αντιπροσωπεύεται από άλλες μορφές, κτήρια και χώρους. Πέραν της “καλής γειτονίας” μεταξύ κτηρίων, πρέπει να δημιουργείται μια συνέχεια, ώστε η πόλη να προβάλλεται ως ιστορία, ως σύγχρονη αντίληψη ζωής και όχι ως μια ποικιλία αλληλοσυγκρουόμενων στοιχείων». Με βάση τα ανωτέρω, ο Αλέξανδρος Σαμαράς θέλει να τονίσει την πίστη του «στην αδιάρρηκτη σύζευξη της αρχιτεκτονικής με την αρχιτεκτονική τοπίου και το πολεοδομικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσονται» (δέστε Περιοδικό Αρχιτεκτονικής και Διακόσμησης «INSIDE» του Μαρτίου 1995, σελ. 100-101).
Είναι τόσο παράλογο και αντιαισθητικό, κατά τη γνώμη μου, να υλοποιούνται τεράστια και αταίριαστα έργα μέσα στις πόλεις μας που, αν ήμουν στην θέση εκείνων που εκδίδουν τις σχετικές άδειες, δεν θα έτεινα ευήκοον ους σε τυχόν υπέρμαχους υποστηρικτές τέτοιων έργων και δεν θα απέκλεια το ενδεχόμενο ορισμένοι εξ αυτών να χρηματίζονται. Ας μην ξεχνούμε ότι ο παγκοσμίως γνωστός συμπατριώτης μας πολεοδόμος, αείμνηστος Άγγελος Δημητρίου, καθ΄ όλη τη σταδιοδρομία του, τηρούσε τον κανόνα κατασκευής έργων «τηρουμένων των αναλογιών» προς το περιβάλλον.
Στο κάτω-κάτω, όπως λέει κι ο σύζυγός μου, ας μην ανεγείρονται ουρανοξύστες σκόρπιοι δεξιά κι αριστερά, αλλά να είναι μαζεμένοι όλοι σε μια περιοχή, όπως έγινε στη συνοικία «Défense» στο Παρίσι, στο «Manhattan» στη Νέα Υόρκη και στη νέα συνοικία στη Σαγκάη. Παράλληλα, ας προωθήσουν οι αρμόδιοι στρατηγικό σχέδιο για την προσέλευση ανθρώπων στην ύπαιθρο, ώστε να μειωθεί ο πληθυσμός των πόλεων.
