Το παρελθόν διδάσκει, το παρόν δημιουργεί και το μέλλον προδιαγράφεται. Μέσα από αυτή την εξελικτική ισορροπία, ο ποιητής αναδεικνύει πως, «σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν, είναι σαν να σβήνουμε και ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον».
Η διαχρονική πορεία της διαχείρισης των δεδομένων και συνθηκών που αφορούν την αγορά εργασίας, διαφοροποιήθηκε και αναπροσαρμόστηκε ανά τους αιώνες για να μπορεί να δημιουργηθεί το υπόβαθρο προώθησης της δημοκρατίας και της κοινωνικής προστασίας, στη βάση βέβαια και της ισότητας και της αλληλεγγύης.
Η ανάπτυξη της κοινωνίας, η εδραίωση των δημοκρατικών δομών και η εν γένει ωρίμανση των συνθηκών, οδήγησαν στην ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των εργασιακών σχέσεων, έτσι ώστε οι όποιες συνδικαλιστικές υπερβολές, (κατά κάποιους), και ταυτόχρονα οι όποιες εργοδοτικές αλχημείες, (κατά κάποιους άλλους), να διυλίζονται και να ρυθμίζονται στο πλαίσιο των προνοιών του Κώδικα Βιομηχανικών Σχέσεων και του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος, δημιουργώντας συνθήκες και προϋποθέσεις συναίνεσης, σε πλήρη εφαρμογή της Αρχαιοελληνικής ρήσης, θέση, αντίθεση, σύνθεση.
Αναντίλεκτα, βιώνουμε δύσκολες και πρωτόγνωρες καταστάσεις, οι οποίες δημιουργούν ποικίλες αρνητικές επιδράσεις, τόσο στην υγεία, όσο και στην κοινωνικοοικονομική σταθερότητα και στις ισορροπίες στις εργασιακές σχέσεις.
Ταυτόχρονα, η χρονιά που διανύσαμε έχει ανατρέψει την πορεία που είχε προδιαγραφεί εντός του 2019, στη βάση της περαιτέρω ανάκαμψης της οικονομίας, της πορείας ομαλής ανανέωσης των πλείστων συλλογικών συμβάσεων με θετικό αποτέλεσμα για τους εργαζόμενους, όπως βέβαια και της εν γένει κοινωνικής συνοχής.
Την ίδια στιγμή όμως, η υγειονομική κρίση, έχει ανατρέψει το μύθο του ατομικισμού επαναφέροντας τη σημασία της συλλογικής δράσης, της συνεργασίας και της αλληλεγγύης, αναδεικνύοντας και τον ρόλο του κράτους στη διαδικασία στήριξης των εργαζομένων, της κοινωνίας και των επιχειρήσεων, ανατρέποντας την ψευδαίσθηση πως, τα πάντα αυτορυθμίζονται από την ίδια την οικονομία και την επιχειρηματικότητα.
Παράλληλα, επιβεβαιώνεται ο ρόλος των συντεχνιών και βέβαια των υπολοίπων κοινωνικών εταίρων, στο σχεδιασμό, τη διαβούλευση και την εφαρμογή των Σχεδίων στήριξης των εργαζομένων, της απασχόλησης και της επιχειρηματικότητας, τα οποία παρά τα όποια προβλήματα, έχουν δώσει ανάσες ζωής σε ένα πολύ σημαντικό αριθμό εργαζομένων, ανέργων και βέβαια επιχειρήσεων.
Επιπρόσθετα, η σημαντική εμπλοκή της ΣΕΚ, όπως και των υπολοίπων κοινωνικών εταίρων, στη διαδικασία καθορισμού των παραμέτρων που αφορούν το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Οικονομίας, επιβεβαιώνει την ενίσχυση και περαιτέρω εδραίωση του κοινωνικού διαλόγου στο θεσμικό πλαίσιο διαχείρισης της κοινωνικοοικονομικής πολιτικής και των εργασιακών σχέσεων. Αυτό επιβεβαιώνεται και από την προτροπή που εκφράστηκε από την Πρόεδρο της Ε.Ε για αξιοποίηση των κοινωνικών εταίρων στην Κύπρο, στη διαδικασία διαχείρισης και αξιοποίησης των Ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Επιπρόσθετα, 8 στους 10 Ευρωπαίους (σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Ε.Ε) αναδεικνύουν την ανάγκη για πιο στοχευμένη κοινωνική πολιτική, περισσότερη δημοκρατία στην εργασία, διαφάνεια στις πολιτικές αποφάσεις και ενίσχυση του δικαστικού συστήματος, καθώς διασυνδέουν την απορρόφηση των Ευρωπαϊκών πόρων με την ύπαρξη του κράτους δικαίου, ως βασική προϋπόθεση.
Η νέα τάση οδηγεί ξεκάθαρα στην εδραίωση αυτού που η Κύπρος αποτελεί εδώ και δεκαετίες, πρότυπο θεσμικών δομών διαχείρισης των εργασιακών θεμάτων. Η Ευρωπαϊκή πρακτική στη βάση της συνομολόγησης Συμφωνιών Πλαισίου, όπως και η προσπάθεια επέκτασης και εδραίωσης του θεσμού των συλλογικών συμβάσεων, ενισχύει το πνεύμα σύνεσης και συναίνεσης που θα πρέπει να διέπει τις εργασιακές σχέσεις.
Εξάλλου, έχει αποδειχθεί μέσα και από το «οικονομικό θαύμα» που επιτελέστηκε μετά την καταστροφή του 1974, πως όταν η διαχείριση κρίσεων γίνεται συλλογικά και στοχευμένα από όλες τις πολιτικές και κοινωνικές ομάδες, τότε τα οφέλη για τον τόπο μεγιστοποιούνται και δημιουργούνται συνθήκες ευημερίας, κοινωνικής συνοχής και βιώσιμης ανάπτυξης.
Είναι σημαντικό λοιπόν να πιστέψουμε στις δυνάμεις μας και να αξιοποιήσουμε τις δυνατότητες αλλά και τη δυναμική που προδιαγράφεται για διαχείριση και αποτροπή των «υπερβολών» και των «αλχημειών», συνθέτοντας δημιουργικά, έτσι ώστε να μπορέσουμε να μετατρέψουμε την κρίση και την πρόκληση, σε μια νέα προοπτική, για το ηθικό, το πρέπον και το δίκαιο, αξιοποιώντας τον κοινωνικό διάλογο, στο μέγιστο δυνατό βαθμό, ο οποίος έδωσε λύσεις σε όλες τις δύσκολες περιόδους.
* Γενικός Γραμματέας ΣΕΚ.