Δεν είναι επιστημονική φαντασία είναι επιστημονική πραγματικότητα και ανάγκη για το 2020 και το μέλλον. Η Λάρνακα και η κάθε κυπριακή πόλη αν θέλουν να επιβιώσουν ως πόλεις θα πρέπει ως πρώτο και καθοριστικό βήμα να απαλλαγούν από το αυτοκίνητο, τουλάχιστον στο εμπορικό/αστικό/ιστορικό τους πυρήνα.
Ο τομέας της κινητικότητας αποτελεί αναμφίβολα την καρδιά της διακυβέρνησης μιας πόλης καθώς ρυθμίζει την κίνηση των πολιτών και αγαθών σε αυτήν. Η κινητικότητα των πολιτών και τα μέσα με τα οποία ο πολίτης θα μετακινηθεί εντός της πόλης αναδεικνύουν και τις προτεραιότητες μια πόλης. Αν μια πόλη θέτει ως προτεραιότητα υποδομές που διευκολύνουν τα αυτοκίνητα (π.χ. χώροι στάθμευσης) τότε θα προσελκύσει αυτοκίνητα. Όταν οι προτεραιότητες όμως είναι υποδομές για πεζούς και μέσα ενεργητικής κινητικότητας (περπάτημα, ποδήλατο) τότε η πόλη θα προσελκύσει ανθρώπους.
Το αστικό και εμπορικό κέντρο της Λάρνακας διαθέτει μοναδικά στοιχεία τα οποία το καθιστούν ιδανικό χώρο ώστε να εφαρμοστεί μια ολοκληρωμένη πολιτική για μειωμένη χρήση του αυτοκινήτου. Η γειτνίαση του με την Παραλία των Φοινικούδων και την παραλιακή οδο Πίαλε Πασσιά σε συνάρτηση με την παρουσία χώρων πολιτιστικού και ιστορικού ενδιαφέροντος (Μεσαιωνικό κάστρο, Αρχαίο Κίτιον, Εκκλησία Αγίου Λαζάρου, Αλυκή Λάρνακας) δημιουργούν έναν εξαιρετικό χώρο στην καρδιά της πόλης με οικονομικό και κοινωνικό ενδιαφέρον και προοπτικές.
Ένα σχέδιο για την εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης πολιτικής για τη μείωση της χρήσης του αυτοκινήτου στο αστικό κέντρο της Λάρνακας βρίσκεται ήδη στα χέρια του Δήμου Λάρνακας. Το σχέδιο αυτό είναι αποτέλεσμα μιας προσπάθειας που ξεκίνησε από τον Μη Κυβερνητικό Οργανισμό Oxygono.org. Κατά την διάρκεια της δημιουργίας αυτού του σχεδίου έγινε συζήτηση και διαβούλευση του για τον περιορισμό της χρήσης αυτοκινήτου στο αστικό κέντρο της Λάρνακας με σχεδόν όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς. Αυτοί περιλάμβαναν τους καταστηματάρχες, αριθμό δημοτικών συμβούλων και τον Δήμο Λάρνακας. Η υποστήριξη όλων για το σχέδιο ήταν όχι μόνο θετική αλλά και ενθουσιώδης.
Το σχέδιο που έχει στα χέρια του ο Δήμος Λάρνακας είναι άμεσα υλοποιήσιμο, χωρίς κόστος αλλά με τεράστια οφέλη. Το σχέδιο προτείνει πολύ απλά όπως την τελευταία Κυριακή κάθε μήνα από τις 10:00 το πρωί μέχρι και τις 10:00 το βράδυ, η Λάρνακα διώχνει το αυτοκίνητο και γεμίζει ανθρώπους. Οι δρόμοι γίνονται διαθέσιμοι μόνο για πεζούς και ποδηλάτες και απαγορεύεται η διέλευση οχημάτων ενω ταυτόχρονα λαμβανονται προνοιες για την εξυπηρετηση της τροφοδοσίας των επιχειρήσεων. Οι δρόμοι μετατρέπονται σε δημόσιους χώρους κοινωνικοποίησης, χώρους για παιχνίδι και ψυχαγωγία, χώρους πολιτισμού και διάδρασης.
Τα οφέλη για την Λάρνακα από την υλοποίηση αυτού του σχέδιο θα είναι τεράστια και θα συμβάλουν στο όραμα για μια βιώσιμη πόλη. Παρόμοια σχεδία σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις είχαν ως αποτελέσματα: Ο αριθμός των ατόμων που περπατούν στους δρόμους να αυξηθεί κατά 90%, η δραστηριότητα του κοινού (π.χ. επίσκεψη σε κατάστημα, να σταματήσουν για καφέ ή να καθίσουν σε ένα παγκάκι) να αυξηθεί κατά 200%, την αύξηση της αξίας των ενοικίων κατά τουλάχιστον 7.5%, τη μείωση κατά 15% των κενών χώρων επιχειρηματικής δραστηριότητας, την αύξηση κατά 4% των τιμών ενοικίασης γραφείων και τέλος την αύξηση του τζίρου των επιχειρήσεων κατά 10% ετησίως.
Οι πόλεις δημιουργήθηκαν για ανθρώπους αλλά δυστυχώς το αυτοκίνητο εισέβαλε σε αυτές και κατέλαβε ζωτικό αστικό χώρο. Είναι η ώρα ο χώρος αυτός να ανακτηθεί και να γεμίσει ανθρώπους και ζωή. Όπως αναφέρει και ο Αριστοτέλης στα Πολιτικά (Α, 1252α 1-7 και Α, 1252β 27-34) «κάθε πόλη είναι μια φυσική πραγματικότητα» οφείλει δηλαδή την δημιουργία της στην ανθρώπινη φύση και «είναι η πιο σημαντική κοινωνία που περιέχει όλες τι άλλες».
* Κώστας Ανδρέου, Msc, PhD. Περιβαλλοντολόγος, Μέλος Εκτελεστικής Επιτροπής Oxygono.
Oxygono.org
