Η ερώτηση για το ποιο είναι το πλέον κατάλληλο σώμα για την έκδοση αδειών οικοδομής/πολεοδομικής άδειας, έπρεπε να είχε αντιμετωπιστεί προ πολλού και άνκαι η συζήτηση/διαφωνία επανήλθε τώρα, υπάρχουν λογικές λύσεις για τους δύο εμπλεκόμενους, ήτοι το ΕΤΕΚ και οι τοπικές Αρχές.

Το θέμα είναι σοβαρό, διότι άπτεται της ανάπτυξης της Κύπρου και ιδιαίτερα της ορθής ανάπτυξης, στον βαθμό που επιτρέπουν τα εμπλεκόμενα συμφέροντα (κυρίως πολιτικοί), αλλά και οι γνωστές επιδράσεις των διαφόρων φίλων/γνωστών.

Η θέση μας είναι ότι οι άδειες οικοδομών θα πρέπει να ανατίθενται σε μια Κεντρική Αρχή (Κ.Α.) ανά περιοχή, για να υπάρχει μια συνέπεια στις αποφάσεις, που να περιορίζει τη διαπλοκή και τις αυθαίρετες αποφάσεις των τοπικών αρχών. Δυστυχώς, μέχρι τώρα, η Κεντρική Αρχή, όπως τη γνωρίζουμε (βασικά η Πολεοδομία), έχει πρόβλημα στην άμεση ανταπόκριση στις αιτήσεις και στην επίδειξη της αναγκαίας κατανόησης προς τον αιτητή, ενώ υστερεί νομικά στην επιβολή διορθωτικών μέτρων, θέματα για τα οποία χρειάζεται επιμόρφωση των υπαλλήλων, παρόλο που, σε επίπεδο διεύθυνσης της Αρχής (Πολεοδομία), η κατάσταση στα ανώτερα επίπεδα είναι πολύ καλύτερη.

Από την πολυετή μας εμπειρία στον τομέα, παρατηρούμε ότι στην Κεντρική Αρχή οι αποφάσεις λαμβάνονται κυρίως από χαμηλού επιπέδου υπαλλήλους, που διακατέχονται σε σημαντικό βαθμό από «εχθρότητα» εις βάρος του αιτητή. Ενώ η προσπάθεια θα έπρεπε να ήταν να βοηθηθεί η ανάπτυξη, με κάποιο φιλελεύθερο τρόπο ερμηνείας των κανονισμών, παρατηρούμε το αντίθετο, με αντιφατικές, πολλές φορές, αποφάσεις. Αυτό προκαλεί πρόβλημα στις σχέσεις των πολιτών και της Αρχής. Ως παράδειγμα, αναφέρουμε ότι σε μια περίπτωση γηπέδου προς ανάπτυξη, όπου η οικοδομή τοποθετήθηκε μακριά από τον δρόμο (άνκαι εφάπτεται το γήπεδο σε αυτόν), η Πολεοδομική Αρχή δεν επέτρεψε τη διέλευση τροχοφόρων σε αυτήν την οικοδομή (μέσω του τεμαχίου του αιτητή), διότι βρισκόταν εντός της ζώνης προστασίας της ανάπτυξης η πρόσβαση. Ως εκ τούτου, θα έπρεπε οι ένοικοι της οικοδομής να πηγαίνουν πεζοί, διαμέσου του τεμαχίου τους, ενώ δημόσιοι χώροι δίπλα στο ίδιο τεμάχιο, εντός της ίδιας ζώνης προστασίας, μετατράπηκαν σε χώρους στάθμευσης, με οργάνωση πανηγυριών/εκδηλώσεων. Αντίφαση;

Από την άλλη, η διαπλοκή και το κυνήγι των ψήφων και η ικανοποίηση των διαφόρων συγγενών/φίλων κλπ, κλπ, από τις τοπικές αρχές είναι τουλάχιστον προκλητική.

Έτσι, για αίτηση για μετατροπή ενός τουριστικού έργου σε διαμερίσματα προς πώληση, βάσει νομοθεσίας, ο τοπικός δήμος έφερε ένσταση (για την έκδοση άδειας οικοδομής), κατόπιν έκδοσης της πολεοδομικής άδειας, διότι δεν ήθελε ο δήμαρχος να μειωθούν οι τουριστικές κλίνες της περιοχής, ενώ, ταυτόχρονα, σε «τόπακα» ιδιοκτήτη παρόμοιου έργου επιτράπηκε κάτι ανάλογο και λειτουργεί, εδώ και πέντε χρόνια, επιμέρους διαμερίσματα. Το πρώτο έργο ανήκει σε ιδιοκτήτη που κατοικεί εκτός της περιοχής του δήμου και άρα δεν έχει να διαθέσει ψήφους!

Αναφερθήκαμε παλαιότερα σε αυτήν την στήλη για το κιόσκι (χωρίς άδεια) που μετατράπηκε σε grill bar (με τη σιωπηρή άδεια του δήμου), σε επτά εμπορευματοκιβώτια που μετατράπηκαν σε κατοικίες στον Πρωταρά, με τη σιωπηλή προστασία του δήμου, στην αφάνταστη ταλαιπωρία/εμπόδια στην ανέγερση ξενοδοχείου στον Κόλπο των Κοραλλίων, σε οικόπεδο που αγοράστηκε πριν αρκετά χρόνια από έναν επαναπατρισθέντα Κύπριο από την Αυστραλία, ο οποίος στο τέλος αναγκάστηκε να το πωλήσει, διότι έφερε ένσταση ο δήμος και ήθελε και πέτυχε να κάνει ιδίαν χρήση της τοπικής παραλίας, η οποία αποφέρει χιλιάδες εισοδήματα σε αυτόν, στη γνωστή υπόθεση στη Σωτήρα, όπου η ανέγερση ξενοδοχείου παραμένει στάσιμη εδώ και δύο χρόνια, σε γνωστό έργο στον Στρόβολο, όπου ο μεν δήμος έδωσε άδεια για κατασκευή οικοδομής διαμερισμάτων 6 ορόφων, ενώ ακριβώς απέναντι η Πολεοδομία έκδωσε άδεια μόνο για 5, εντός της ίδιας ζώνης, κλπ, κλπ.

Αυτά είναι τα ελάχιστα που εμείς οι ίδιοι, ως Γραφείο, είχαμε άμεση γνώση, ενώ η κατάρα/αρρώστια της μη έγκαιρης ανταπόκρισης σε αίτηση από τις Αρχές (δήμοι/έπαρχοι) είναι ό,τι το χειρότερο.

Για να πάρουμε θέση, με τα σημερινά δεδομένα, τα πιο κάτω θα πρέπει να είναι τα κύρια κριτήρια για την απόφαση σε ποιά αρχή θα δοθεί το δικαίωμα έκδοσης των αδειών:

· Η καλή γνώση των πολεοδομικών/οικοδομικών κανονισμών (υπερτερεί η Κεντρική Αρχή).

· Η άμεση ανταπόκριση και η φιλική προς τους αιτητές προσέγγιση (υπερτερεί η τοπική Αρχή).

· Ο περιορισμός της διαπλοκής (υστερεί η τοπική Αρχή).

· Η έλλειψη γενικού πλαισίου ανάπτυξης (υστερεί η τοπική Αρχή).

· Η μη αμεσότητα των απόψεων της Τοπικής Αρχής επί θεμάτων που ενδιαφέρουν για «προσωπικούς» λόγους.

Είμαστε, λοιπόν, της άποψης ότι θα πρέπει να καθοριστεί Κεντρική Αρχή ανά περιοχή, η οποία, όμως, να λαμβάνει υπόψη και τις θέσεις της Τοπικής Αρχής/Δήμων/Συμβουλίων, στον βαθμό που μπορεί να γίνει αυτό αποδεκτό από την Κεντρική Αρχή.

Θα πρέπει, επίσης, να ενισχυθεί η αδειούχα Αρχή στην προώθηση δικαστικών μέτρων για επιβολή κυρώσεων/κατεδάφισης παράνομων υποστατικών. Σήμερα, πολλές τοπικές αρχές αδιαφορούν για τέτοια θέματα.

Θα πρέπει, ακόμα, να αναλάβουν την έκδοση αδειών ιδιώτες αρχιτέκτονες, οι οποίοι θα φέρουν όμως ταυτόχρονα και την προσωπική ευθύνη (ότι η ανάπτυξη είναι εντός των νόμιμων παραμέτρων).

Επιπλέον, το Συμβούλιο Παρεκκλίσεων, στο οποίο συμμετέχουν και οι τοπικές Αρχές, πρέπει να είναι υπόχρεο να εκδίδει αποφάσεις εντός 60 ημερών από την υποβολή απόψεων, περιλαμβανομένων και εκείνων της Περιβαλλοντικής Αρχής.

Αυτά για αρχή.