Η απόφαση του κ. Τραμπ να πολιτευτεί άρχισε μια νέα εξέλιξη στις ΗΠΑ. Ένας εκκεντρικός businessman που αποφάσισε να γίνει Πρόεδρος των ΗΠΑ. Και παρ’ όλα τα προγνωστικά, με αντίπαλο την καν Κλίντον, τα κατάφερε.
Και τότε αρχίσαμε να βλέπουμε παράξενα πράγματα. Ο κ. Τραμπ δεν συμπεριφερόταν σύμφωνα με τη συνηθισμένη τακτική, που ακολουθείται σε πολιτικά θέματα στις ΗΠΑ.
Ένα μίγμα προσωπικών επιλογών και συμπεριφοράς επιχειρηματία. Οι ΗΠΑ κλείστηκαν στο σπίτι τους, στον απομονωτισμό. Προσωρινό τέρμα στη παγκόσμια πολιτική των ΗΠΑ.
Με τον κ. Μπάιντεν ίσως τα πράγματα έλθουν στην «κανονικότητα», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα είναι καλύτερον.
Οι ΗΠΑ, όμως και το πρόβλημά τους, δεν είναι μόνον ο κ. Τραμπ και οι διάφοροι άλλοι κύριοι Τραμπ. Είναι γενικότερο. Είναι οι ίδιοι οι Αμερικάνοι και η νοοτροπία τους.
Βλέπουμε σήμερα ανήκουστα φαινόμενα. Ότι ένας Πρόεδρος δεν δέχεται την ήττα του και συμβαίνουν έκτροπα και βιαιοπραγίες, με νεκρούς, ενάντια στο νόμο, γιατί οι οπαδοί ενός υποψήφιου δεν δέχονται το αποτέλεσμα της κάλπης. Θα μου πείτε: «Μα είναι οι οπαδοί του κ. Τραμπ». Δεν είναι, όμως, μόνον ο κ. Τραμπ. Είναι και ο όχλος που τον ακολουθεί, που είναι Αμερικανοί πολίτες.
Πήγα για πρώτη φορά στις ΗΠΑ στις 11 Νοεμβρίου του 1971, την ημέρα που η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας έπαιρνε τη θέση της στον ΟΗΕ στη θέση της Ταϊβάν, για να αναλάβω τη θέση μου ως διεθνής δημόσιος υπάλληλος στο Τμήμα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Από τότε -σχεδόν 50 χρόνια- παρακολουθώ τις ΗΠΑ και τις επισκέπτομαι.
Οι ΗΠΑ με εξέπληξαν και με εκπλήττουν. Η Νέα Υόρκη ήταν και είναι μια πόλη, όπου μπορεί να βρεις οτιδήποτε, είναι το διπλωματικό και οικονομικό κέντρο του κόσμου. Γι’ αυτό το λόγο είναι μοναδική.
Η Αμερική, όμως, και οι Αμερικανοί είναι διαφορετικοί από εμάς τους Ευρωπαίους. Έχω ζήσει 2 χρόνια στην Αμερική και ξαναπήγα εκεί πάμπολλες φορές. Έστω και στη Νέα Υόρκη, που είναι στην ανατολική πλευρά της χώρας και πλησιέστερα στην Ευρώπη, ο κόσμος και η νοοτροπία είναι πολύ διαφορετικά από την Ευρώπη. Αυτός είναι ο λόγος που δεν συνεννοούμαστε σε πολλά θέματα με τους Αμερικάνους.
Οι «αποικίες», όπως τις αποκαλούν κάποτε οι Άγγλοι, είναι διαφορετικές από τους πρώην αφέντες τους.
Ζουν στο δικό τους κόσμο και πιστεύουν ότι αυτός είναι ο κόσμος. Ο κόσμος, όμως, έχει αλλάξει και είναι καιρός και οι ΗΠΑ να αλλάξουν. Γιατί το κέντρο, ύστερα από το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, για πρώτη φορά φαίνεται να μετακινείται από τις ΗΠΑ προς άλλη κατεύθυνση. Πέρασαν 75 χρόνια για να γίνει αυτό. Δεν είναι πλέον, λοιπόν, το κέντρο του κόσμου. Ανεξάρτητα αν οι Αμερικάνοι μας αρέσουν ή όχι, αν μας μοιάζουν ή όχι.
* Δικηγόρος, Διδάκτωρ Πολιτικών Επιστημών & Διεθνών Σχέσεων (Η.Ε.Ι., Γενεύης Ελβετίας).
