Η «αλά κάρτ» μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με 20 δήμους στην οποία κατέληξαν τα κόμματα της αντιπολίτευσης, θα οδηγήσει σε πλήρη απορρύθμιση και ναυάγιο. Διότι, οι 20 δήμοι δεν συνιστούν ουσιαστική και ισότιμη μεταρρύθμιση σε όλες τις επαρχίες. Κι ότι δεν στηρίζεται σε κανόνες ίσης μεταχείρισης λόγω χρησιμοποίησης δύο μέτρων και δύο σταθμών, καταρρέει. Για παράδειγμα, στην επαρχία Αμμοχώστου τα κόμματα της αντιπολίτευσης ακύρωσαν τις προταθείσες συνενώσεις των δήμων Παραλιμνίου, Δερύνειας και Αγίας Νάπας κι άφησαν τους τρεις δήμους αυτόνομους. Είναι αυτό ριζοσπαστική μεταρρύθμιση που ήταν το εξ’ αρχής ζητούμενο; Παρομοίως, για να δώσω και δεύτερο παράδειγμα, στην Πάφο άλλαξαν τα … φώτα της πρότασης που πήγε ενώπιον τους και παραμένουν αυτόνομοι όλοι οι περιφερειακοί Δήμοι (Γεροσκήπου, Πέγειας, Πόλης).
Είναι προφανές ότι στην Αμμόχωστο κομματικά συμφέροντα και υπολογισμοί άφησαν την Δερύνεια και την Αγία Νάπα μακράν Παραλιμνίου και, σε αντίστοιχη περίπτωση, κομματικές ανταποδόσεις και πάρε – δώσε, άφησαν τη Γεροσκήπου μακράν της Πάφου. Ας μας εξηγήσουν: Γιατί είναι σωστή η πρόταση για συνένωση των Δήμων Λευκωσίας – Έγκωμης – Αγίου Δομετίου – Αγλαντζιάς και την ενέκριναν και δεν είναι σωστή η συνένωση Δερύνειας – Παραλιμνίου ή Γεροσκήπου – Πάφου; Γιατί στην περίπτωση της Λευκωσίας εξυπηρετείται το καλώς νοούμενο συμφέρον της μεταρρύθμισης και στις περιπτώσεις των επαρχιών Αμμοχώστου και Πάφου δεν εξυπηρετείται; Απάντηση πειστική δεν υπάρχει, γιατί η λογική των προτάσεων και της οικονομικής βιωσιμότητας του όλου εγχειρήματος αντιμετωπίστηκε αποσπασματικά και συνετρίβη μέσα σε κομματικά γρανάζια που πρόταξαν, δυστυχώς, τα κόμματα της αντιπολίτευσης και κυρίως το ΑΚΕΛ και το ΔΗΚΟ.
Μάλιστα, για να δικαιολογήσουν κάποιες αποφάσεις τους (π.χ. για αυτονομία Πέγειας ή Αγίας Νάπας), επιστράτευσαν τη θεωρία του ενεργού πληθυσμού. Έχουν τουρίστες, μας λένε, που αλλάζουν τα πληθυσμιακά δεδομένα σε αυτούς τους Δήμους. Αλλά, αν είναι να υιοθετηθούν κριτήρια ενεργού πληθυσμού, γιατί αγνοούν ότι στους Δήμους Έγκωμης και Αγλαντζιάς χιλιάδες φοιτητές είναι μόνιμοι κάτοικοι σε αυτόνομα οικιστικά υποστατικά και κανονικώς φορολογούμενοι; Μόνο στο Δήμο Έγκωμης και συγκεκριμένα στα δύο μεγάλα ιδιωτικά Πανεπιστήμια διακινούνται 12 χιλιάδες περίπου φοιτητές. Αυτοί κι αν είναι ενεργός πληθυσμός. Προκύπτει, συνεπώς, ότι κι εδώ δεν γίνεται ισότιμη και δίκαιη μεταχείριση αλλά επιστρατεύονται επιχειρήματα «αλά καρτ» για να δικαιολογηθούν κάποιες αποφάσεις.
Δούλεψα πολύ για τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ειδικά τα τελευταία τρία χρόνια ως εκπρόσωπος της Ένωσης Δήμων. Και είμαι πεπεισμένος ότι κομματικά γρανάζια θα καταστήσουν τη μεταρρύθμιση μη βιώσιμη οικονομικά. Διότι, αλλάζουν τη φιλοσοφία του νομοσχεδίου στο οποίο κατέληξαν μετά από μακρά, ειλικρινή και παραγωγική διαβούλευση, μακράν κομματικών υπολογισμών, η Ένωση Δήμων και το Υπουργείο Εσωτερικών. Μάλιστα, το κατ’ εξοχήν αρμόδιο όργανο Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η Ένωση Δήμων, ενέκρινε το νομοσχέδιο με συντριπτική πλειοψηφία σε Γενική Συνέλευση όλων των μελών της. Που είναι ο σεβασμός στη βούληση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης; Η οποία – σημειωτέον – αποδέχθηκε πρόθυμα να καταργηθούν και τοπικά «βασίλεια» και να ξηλωθούν δημαρχιακές καρέκλες, αλλά συγκεκριμένα κόμματα δεν θέλησαν, τελικά, να χάσουν κάποια λεγόμενα «προπύργια» τους. Με τέτοια κομματική προσέγγιση δεν γίνεται σωστή μεταρρύθμιση. Όπως δεν μπορεί να γίνει σωστή μεταρρύθμιση με διενέργεια τοπικών δημοψηφισμάτων ύστερα από δυόμισι χρόνια, σε κάθε Δήμο και σε κάθε χωριό. Διότι όσοι Δήμοι ή κοινότητες ψηφίσουν να μείνουν μόνοι, θα οδηγήσουν σε ανατροπή του όλου εγχειρήματος, που στηρίζεται σε ενιαίες οικονομίες κλίμακας.
Λένε όσοι στηρίζουν τα τοπικά δημοψηφίσματα: Όλοι θα ψηφίσουν ναι, γιατί θα αντιληφθούν τα οφέλη της μεταρρύθμισης. Κι αν δεν θέλουν να τα αντιληφθούν; Αφού από τώρα Δήμοι και δεκάδες κοινότητες, ενώ γνωρίζουν τα συνολικά οφέλη της μεταρρύθμισης τάσσονται αρνητικά και θέλουν πεισματικά την αυτονομία τους. Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση του Δήμου Αραδίππου, που με πρόσφατη δημόσια ανακοίνωση ζητά επίμονα την αυτονομία του.
Αν είναι να γίνει δημοψήφισμα ορθόν και πρέπον είναι να γίνει τώρα ένα Παγκύπριο δημοψήφισμα με δυο καθαρές ερωτήσεις: Θέλετε, ναι ή όχι τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης; Συμφωνείτε, ναι ή όχι, με τη δραστική μείωση των Δήμων με βάση τις τεχνοοικονομικές μελέτες βιωσιμότητας που έχουν γίνει;
Εμείς που ζούμε για χρόνια τη μεταρρύθμιση και την υπηρετούμε κάθε στιγμή και λεπτό, λέμε με ένταση φωνής: Η μεταρρύθμιση που θα γίνει μέσα από κομματικά παίγνια, θα καταρρεύσει με γδούπο. Η μεταρρύθμιση που θα γίνει με βάση τη φιλοσοφία, το πνεύμα και τους στόχους όπως αρχικά είχαν συμφωνηθεί μέσα από επιστημονικές μελέτες, θα αποβεί προς όφελος της ποιότητας ζωής και της τσέπης των πολιτών και θα πετύχει.
* Δήμαρχος Έγκωμης
