Τα Συμπεράσματα της Συνόδου (Κορυφής) του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 1-2 Οκτωβρίου 2020 είναι θετικά για την Κυπριακή Δημοκρατία. Για το παρόν. Ταυτόχρονα αποτελούν ένα σταθερό σταθμό για μελλοντική αξιοποίηση της ιδιότητας της Κύπρου – Κράτους Μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Τύπος και τα πολιτικά κόμματα παρουσιάζουν τα Συμπεράσματα είτε ως μισογεμάτο, είτε ως μισοκενό ποτήρι. Η Κυπριακή Κυβέρνηση δηλώνει, δικαίως, ικανοποιημένη. Χαρακτηριστική είναι και η δήλωση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών, σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν καταστήσει όμηρο τους την Ευρωπαϊκή Ένωση και ότι «…τα Συμπεράσματα της Συνόδου σχετικά με την Κύπρο υπαγορεύθηκαν από τους Ελληνοκύπριους…».
Πέρα από τα χειροπιαστά γνωστά αποτελέσματα στα Συμπεράσματα της Συνόδου, υπάρχουν και τα παράπλευρα κέρδη που αποκομίζει η Κύπρος από την όλη διαδικασία της προετοιμασίας, της τέλεσης και των αποφάσεων που λήφθηκαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο: Το πιο σημαντικό παράπλευρο κέρδος είναι το γεγονός ότι η πολιτική μας ηγεσία έχει αντιληφθεί και συνειδητοποιήσει, επιτέλους, την εξαιρετική πολιτική και διπλωματική δύναμη που της παρέχει η ιδιότητα «Κράτος-Μέλος» της ΕΕ. Κάθε φορά που στο μέλλον θα διακυβεύονται ζωτικά συμφέροντα του Κυπριακού λαού, οι αρμόδιοι κρατικοί αξιωματούχοι θα φέρνουν στη μνήμη τους τη διαδικασία και τις θετικές πράξεις που οδήγησαν στα Συμπεράσματα στις 1-2 Οκτωβρίου 2020. Ουδείς θα διανοείται να προβάλει ισχυρισμούς του τύπου «…αναγκάστηκα να δεχθώ με το πιστόλι στον κρόταφο…». Θα έχουν εν τω μεταξύ αποκτήσει τη συλλογική γνώση ότι στην ΕΕ το κάθε κράτος μέλος, μαζί με τις συμμαχικές δυνάμεις που θα έχει εξασφαλίσει, διαθέτει τα δικά του πιστόλια με τα οποία θα μπορεί να υποδείξει ότι στην ανάγκη θα μπορούσε να τα χρησιμοποιήσει. Το βέτο υπάρχει για όλους, για όλες τις αποφάσεις που απαιτούν ομοφωνία.
Στο τέλος βέβαια γίνονται οι ανάλογοι συμβιβασμοί. Κανείς δεν τα παίρνει όλα. Ούτε η πανίσχυρη Γερμανία, ούτε η ημικατεχόμενη Κύπρος. Ο κάθε ένας φεύγει από τη Σύνοδο σχετικά ικανοποιημένος. Γι’ αυτό, όσοι γνωρίζουν τον τρόπο λειτουργίας της ΕΕ δεν ανέμεναν, στο παρόν στάδιο, αυστηρές κυρώσεις για την Τουρκία. Η «Μεγάλη Τουρκία» εισέπραξε όμως πολύ σοβαρές, ομόφωνες ευρωπαϊκές απειλές για να αλλάξει στάση έναντι της Κύπρου και της Ελλάδας, με ορόσημο την επόμενη Σύνοδο του Δεκεμβρίου 2020. Αυτό και μόνο είναι ιδιαίτερα προσβλητικό για την μεγαλομανία του Προέδρου Ερντογάν. Στην Κύπρο και στην Ελλάδα επαφίεται η αξιοποίηση της δίμηνης προθεσμίας που δόθηκε στην Τουρκία. Ένα άλλο παράπλευρο κέρδος για την Κύπρο είναι το γεγονός ότι οι εταίροι μας στην ΕΕ, μέσω της διαδικασίας ετοιμασίας της Συνόδου, αλλά και στην ίδια την Σύνοδο, έχουν εμπεδώσει την αντίληψη ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι πλέον σε θέση να συνάπτει σοβαρές συμμαχίες στο Συμβούλιο, όπως πχ τη Γαλλία, να προβάλλει αποτελεσματικά τις αρχές και αξίες της ΕΕ, όπως πχ τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, την αποφυγή δύο μέτρων και δύο σταθμών, το διεθνές δίκαιο και τα ευρύτερα ευρωπαϊκά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο… και να υποστηρίζει σθεναρά και αποτελεσματικά τα εθνικά της συμφέροντα. Χαρακτηριστικό είναι και το γεγονός ότι αρκετοί ανώτατοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και άλλοι, από διάφορα κράτη μέλη, είτε έκαναν δηλώσεις, είτε έσπευσαν να συναντήσουν στην Κύπρο, στις Βρυξέλλες και αλλού τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον Υπουργό Εξωτερικών, τον κατά κύριο λόγω εμπνευστή της σθεναρής αξιοποίησης των δυνατοτήτων κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συνεπακόλουθο δε των δύο προηγούμενων ουσιαστικών παράπλευρων κερδών είναι και αυτό που προκύπτει από την διεθνή αναβάθμιση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Θα αποδειχθεί πολύ χρήσιμο για τη λύση του Κυπριακού και για τις διαπραγματεύσεις με την Τουρκία και άλλους. Αρκεί να κρατηθούμε εκεί ψηλά και σταθερά. Χωρίς επάρσεις και θριαμβολογίες.
*Δικηγόρος, διεθνολόγος.
