Η μακραίωνη δουλεία του Ελληνικού έθνους, είχε πολυποίκιλες επιπτώσεις, οι οποίες αμβλύνθηκαν με την πίστη στο Θεό και την ελπίδα στην Αναγέννηση, στην Ανάσταση οδηγώντας, αφού είχαν προηγηθεί εκατοντάδες απελευθερωτικά κινήματα, στην Επανάσταση του 1821. Οι διεθνείς ζυμώσεις για τη δημιουργία του ελληνικού κράτους οδήγησαν στην  επιλογή ως πρώτου Κυβερνήτη του πρώην Υπουργού Εξωτερικών της Ρωσίας Ιωάννη Καποδίστρια. Η έλευσή του  στην Ελλάδα αποτέλεσε μία σημαντική καμπή τόσο για το νεότευκτο Ελληνικό υποκείμενο κρατικής υπόστασης, όσο βεβαίως και για τη δημιουργία των στοιχειωδών κρατικών υπηρεσιών και λειτουργιών. Η περίοδος υπό τον  Καποδίστρια αποτελεί μία ξεχωριστή στιγμή στην ιστορία  συγκρότησης του Ελληνικού χώρου κατά τη διάρκεια και μετά την Επανάσταση και η στάση του Κυβερνήτη που υποθήκευσε την περιουσία του για το Έθνος, μας δείχνει πρόδηλα και την αντίληψή του για τον κόσμο, το Έθνος, το λαό, την πατρίδα, την Πίστη, τη δημόσια χρηστή διοίκηση, αναδεικνύει τον άνθρωπο ο οποίος μέχρι και τη δολοφονία του, αγωνίστηκε για την αναγέννηση  της Ελλάδας. Με  ανιδιοτέλεια, που ακόμη και στην εποχή του ήταν εκτός πραγματικότητας, εμπνέοντας τους Έλληνες  ως πρότυπο ανθρώπου που πιστεύει με όλη τη δύναμή του στο Θεό, ως σύμβολο πολιτικής σκέψης, διπλωματικής αποτελεσματικότητας, σεβασμού στη χώρα που τον  ανέδειξε αλλά  και αληθινής αγάπης προς την πατρίδα που τον  γέννησε και τελικώς τον δολοφόνησε……

Ο Καποδίστριας, αφού είχε ζήσει στην Ελβετία μετά την αναγκαστική του άδεια από τη Ρωσική διπλωματική υπηρεσία, αναχώρησε από τη  Μάλτα στις 2/14 Ιανουαρίου 1828 με κατεύθυνση την Αίγινα, όπου ήταν η έδρα τότε της Αντικυβερνητικής Επιτροπής. Το πλοίο όμως, που τον μετέφερε, εμποδίστηκε από αντίθετο άνεμο και στις 6/18 Ιανουαρίου 1828 κατέφυγε στον Αργολικό Κόλπο. Την επόμενη ημέρα  ήρθε στη πόλη του Ναυπλίου, η οποία σπαράσσονταν από εμφύλια διαμάχη. Η πρώτη ενέργεια ως Κυβερνήτη ήταν προτρέψει τις αντιμαχόμενες πλευρές «να τηρήσουν την ησυχίαν και ευταξίαν εις τας φρουράς των και εις τον τόπον».

 Στη συνέχεια αποβιβάστηκε στην Αίγινα. Εκεί με μια εμπνευσμένη, ομιλία τον προσφώνησε ο Θεόφιλος Καΐρης, αλλά την εικόνα που συνάντησε περιγράφει ο ίδιος ο Καποδίστριας  στη συνομιλία του με το Γεωργάκη Μαυρομιχάλη: «Είναι καιροί που πρέπει να φορούμε όλοι ζώνη δερματένια και να τρώμε ακρίδες και μέλι άγριο. Είδα πολλά εις την ζωήν μου, αλλά σαν το θέαμα όταν έφτασα εδώ εις την Αίγινα δεν είδα κάτι παρόμοιο ποτέ, και άλλος να μην το ιδεί… Κατεβαίνω ως πολεμιστής εις το στάδιον, θα πολεμήσω ως κυβέρνησις, δεν λαθεύομαι τον έρωτα των προνομίων που είναι φυτευμένος εις ψυχές πολλών, το ονειροπόλημα των λογιοτάτων, ξένων πρακτικών ζωής, το φιλύποπτο, κυριαρχικό και ανήμερο αλλοεθνών ανδρών. Η νίκη θα είναι δική μας αν βασιλεύση εις την καρδιάν μας μόνο το αίσθημα το ελληνικό. Ο φιλήκοος των ξένων είναι προδότης».

Ο Καποδίστριας στο  χρονικό διάστημα που ηγήθηκε του κράτους, δημιούργησε όλους εκείνους τους θεσμούς και τις υπηρεσίες που είχε ανάγκη η Δημόσια Διοίκηση, ασκώντας ταυτόχρονα εξαίρετη και  συνεπή εσωτερική και εξωτερική πολιτική, που είχε ως αποτέλεσμα την  διασφάλιση των πρώτων συνόρων της ελληνικής επικράτειας και την παγίωση της εθνικής ανεξαρτησίας σύμφωνα με το πρωτόκολλο του Λονδίνου της 3ης Φεβρουαρίου 1830.  Παράλληλα ο Καποδίστριας προχώρησε σε  κινήσεις στο ελλαδικό εσωτερικό, οι οποίες αποτέλεσαν τομή στα ευρωπαϊκά χρονικά, που χαρακτηρίζουν το συγκροτημένο του χαρακτήρα του και την προσήλωσή του στο στόχο της εθνικής και οικονομικής ανεξαρτησίας και αυτάρκειας  (π.χ τακτικός στρατός, δημοσιονομικός έλεγχος, σύστημα οικονομικών πόρων, ανάπτυξη γεωργίας, δομές παιδείας και πρόνοιας, πολεοδομική ανασυγκρότηση, κ. ά ) Σχολεία και αληθινή παιδεία, άμυνα και εθνική ανεξαρτησία, οικονομική και νομισματική αυτοτέλεια, αγροτική ανασυγκρότηση και παραγωγή, πολεοδομική αναγέννηση, κοινωνική πολιτική και πρόνοια, σύγκρουση με τα συμφέροντα, κυβέρνηση των δικαίων.

Ο Καποδίστριας παραμένει μία  μορφή, αγωνιστική, έντιμη, που με ανιδιοτέλεια προσέφερε, εν τέλει και τη ζωή του στην Ανάσταση του Έθνους. Η  προβολή της  Ελληνικότητας, της Ορθοδοξίας ως πρότυπο βίου, κυβέρνησης, πολιτικής, προσφοράς στην πατρίδα, αποτελεί αν μη τι άλλο ως την κυρίαρχη παρέμβαση του Κυβερνήτη, του μοναδικού με αυτήν την προσφώνηση, του μοναδικού στην ελληνική ιστορία και πολιτική με αυτό το χαρακτηριστικό και ουσιαστικό τίτλο. Η δολοφονία του την 27η Σεπτεμβρίου 1831 σταμάτησε το νήμα της ζωής του και σίγουρα και την διαφορετική πορεία του Ελληνισμού, αλλά άφησε κληρονομιά και παρακαταθήκη αναντικατάστατη. Όπως έγραψε χαρακτηριστικά ο Μακρυγιάννης  «ο Καποδίστριας κυβέρνησε αγγελικώς»…..