Τι κι αν λέγεται πως η καθαριότητα είναι η μισή αρχοντιά, διαπιστώνεται πως τελικά δεν έχουμε καταφέρει να διακριθούμε θετικά σε αυτό τον τομέα σαν άνθρωποι και σαν κοινωνία.
Καθημερινά στο Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών, γινόμαστε δέκτες καταγγελιών από ευσυνείδητους πολίτες, για υποθέσεις που αφορούν τη απόρριψη σκουπιδιών σε διάφορες γωνιές της πρωτεύουσας. Το πρόβλημα το τελευταίο διάστημα παρατηρείται όλο και περισσότερο. Σκουπίδια εντοπίζονται σε γειτονιές του κέντρου της πόλης, σε αδειανά οικόπεδα, χωράφια.
Παρόλα αυτά κανένας αρμόδιος δεν φαίνεται να μεριμνά ώστε να απομακρυνθούν, εάν πρώτα δεν γίνει καταγγελία. Τι πάλι όμως και αν γίνει καταγγελία, παίρνουμε σειρά αναμονής, με χρόνο άγνωστης διαρκείας. Ειδικά πάλι εάν δεν πιάσεις κάποιο επ’ αυτοφώρω οι αρμόδιοι αδυνατούν να εφαρμόσουν την νομοθεσία.
Ένας καναπές μια πολυθρόνα, ένα γραφείο και διάφορα άλλα είδη που προδίδουν ότι κάποιος παράτησε τον παλιό εξοπλισμό του σπιτιού του, έχουν «μείνει στο ίδιο σημείο εδώ και μέρες, εβδομάδες, μήνες» με την εντύπωση πως κάποιος άλλος θα τα συλλέξει για αυτούς. Έχουμε μάθει δυστυχώς στον εύκολο τρόπο ή καλύτερα αυτό που μας βολεύει.
Και όλα τα προαναφερθέντα, γιατί κάποιοι – αντί να μεταφέρουν τα ανακυκλώσιμα υλικά τους, τα κλαδέματά τους ή άλλα άχρηστά τους αντικείμενα στα πράσινα σημεία – θεωρούν πως είναι πιο εύκολο και γρήγορο να τα ξεφορτωθούν στα κενά οικόπεδα.
Αν το καλοσκεφτούμε όμως, είναι δυστυχώς πάγια πρακτική όσα έπιπλα δεν χρειαζόμαστε να τα αφήνουμε δίπλα στους κάδους. Τι μπορεί όμως ο μέσος πολίτης να κάνει γι’ αυτό;
Θα μπορούσε να
Ρωτήσει στο Δήμο ή στην Κοινότητα που διαμένεις για τα προγράμματα ανακύκλωσης που υπάρχουν στην περιοχή σου.
Φυλάξει χωριστά τα υλικά που ανακυκλώνονται, όπως το χαρτί, το γυαλί, το πλαστικό, το αλουμίνιο και στείλε τα για ανακύκλωση, εάν υπάρχει η κατάλληλη υποδομή.
Επισκεφτεί ένα Πράσινο Σημείο για δωρεάν εναπόθεση των αποβλήτων σου, όπως για παράδειγμα ηλεκτρικό εξοπλισμό, έπιπλα, μεγάλα πλαστικά, λαμπτήρες, μεταλλικούς κουβάδες μπογιάς κ.α.
Συλλέξει και να τοποθετήσει όσα υλικά δεν ανακυκλώνονται σε ειδικές σακούλες απορριμμάτων, αφού όμως πρώτα δέσει τη σακούλα και ακολούθως να την απορρίψει στον κοινό κάδο απορριμμάτων. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αφήσει τη σακούλα ανοικτή, αλλά ούτε και εκτός κάδου!
Να φροντίσει ώστε οι κοινοί κάδοι συλλογής απορριμμάτων να παραμένουν κλειστοί και να μην μεταφέρονται σε άλλα σημεία.
Εάν στον Δήμο του δεν λειτουργεί πρόγραμμα ανακύκλωσης, να καταβάλλει προσπάθεια και δραστηριοποιήσου για την ένταξή του.
Είναι φρόνιμο, ο καθένας μας να αντιληφθεί, ότι η ανεξέλεγκτη απόθεση των απορριμμάτων αποτελεί σοβαρή πηγή μολυσματικών ασθενειών καθώς η ανεξέλεγκτη απόθεσή τους έχει αλυσιδωτές συνέπειες στο περιβάλλον αλλά και στον ίδιο τον άνθρωπο.
Τα μικρόβια και τα παράσιτα που παράγονται στους χώρους απόρριψης των αποβλήτων, μπορεί να φθάσουν να μολύνουν μέχρι και τα επιφανειακά αλλά και τα υπόγεια νερά, με συνέπεια τη ρύπανση ποταμών, λιμνών και υγροβιότοπων, την αχρήστευση πηγών ύδρευσης και άρδευσης καθώς και την αύξηση του κινδύνου μετάδοσης ασθενειών στον άνθρωπο.
Οι πολίτες πρέπει να συμμετέχουν σε προγράμματα ανακύκλωσης και να υιοθετήσουν πρακτικές, όπως, την μείωση αλλά και την επαναχρησιμοποίηση υλικών που θα είναι καθοριστικές για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Πρέπει να είμαστε υποστηρικτές της λειτουργίας των Πράσινων Σημείων, ως ένα ουσιώδες βήμα στην προώθηση της ανακύκλωσης.
Η διαδικασία της επαναχρησιμοποίησης αποτελεί καλύτερη εναλλακτική λύση σε σχέση με τις άλλες μεθόδους διαχείρισης όπως για παράδειγμα η ανακύκλωση, η ανάκτηση ενέργειας, η διάθεση. Και όλο αυτό γιατί:
Εξοικονομείται ενέργεια,
Εξοικονομούνται πολύτιμες πρώτες ύλες όπως πετρέλαιο, νερό, ξυλεία, κ.ά.,
Μειώνεται ο όγκος των απορριμμάτων που οδηγούνται προς τελική διάθεση και κατά συνέπεια αυξάνεται ο χρόνος ζωής τους,
Μειώνεται το κόστος των περιβαλλοντικών δαπανών που αφορούν στη διάθεση των αποβλήτων.
Πιο κάτω παραθέτονται κάποια προϊόντα που μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν για περισσότερες από μια φορές όπως για παράδειγμα:
Έπιπλα γραφείου και γραφειακός εξοπλισμός,
Επισκευή ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού,
Οικιακά είδη όπως όπως πιάτα, κατσαρόλες, τηγάνια, ποτήρια, βάζα,
Επιδιόρθωση ειδών ένδυσης και υπόδησης.
Χρήση και των δύο όψεων του χαρτιού για σημειώσεις,
Χρήση παγουριού αντί πλαστικών μπουκαλιών νερού.
Το ξαναγέμισμα των μελανιών και των toners αντί αγοράς νέων.
Χρήση πάνινης τσάντας για περισσότερες από μια φορές αντί να χρησιμοποιούμε πλαστικές σακούλες μιας χρήσης.
To ξαναγέμισμα μπουκαλιών (αναψυκτικών, κρασιών, μπύρας) ακόμη και του καφέ μας που θα αγοράσουμε από μία καφετέρια αφού φέρουμε ένα ποτήρι που θα έχουμε μαζί μας.
Ο ρόλος του πολίτη είναι θεμελιώδης και σημαντικός, κανένα πρόγραμμα ανακύκλωσης δεν μπορεί να πετύχει, εάν ο κάθε πολίτης δεν ευαισθητοποιηθεί και δεν αντιληφθεί ότι όλοι είμαστε μέρος του προβλήματος, αλλά και κομμάτι της λύσης.
Η καλλιέργεια περιβαλλοντικής συνείδησης στους πολίτες καθίσταται υψίστης σημασίας. Το όφελος της κοινωνίας μας από μια τέτοια επένδυση θα είναι η διαμόρφωση μόνιμης οικολογικής συμπεριφοράς με έμπρακτη και καθημερινή πλέον εφαρμογή των γνώσεων, των δεξιοτήτων, των αξιών και της στάσης απέναντι στο περιβάλλον.
Ας γίνουμε περισσότερο υπεύθυνοι.
* Περιβαλλοντολόγος Msc. Επαρχιακή Λειτουργός Λευκωσίας του Κινήματος Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών
