Μετά από 46 χρόνια ύπαρξης του Κυπριακού προβλήματος, πολιτικοί , ΜΜΕ , αυτόκλητοι αναλυτές και διεθνολόγοι και γενικότερα ένα μεγάλο μέρος της Κυπριακής Κοινωνίας, υιοθετούν θέσεις και απροσδιόριστες έννοιες οι οποίες κατάντησαν να παρουσιάζονται ως αυτονόητες και χωρίς την ανάγκη εξήγησης τι ακριβώς σημαίνουν. Στην πραγματικότητα όμως, αν αναλυθούν στην ουσία τους δεν είναι αυτονόητες και ίσως θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν και ως μύθοι.
Τούτο, κατά την άποψη μου, είναι αποτέλεσμα κεκτημένης ταχύτητας από παραχωρήσεις του παρελθόντος όπου οι συνθήκες ήταν διαφορετικές, ερασιτεχνικής ανάλυσης βασισμένης σε λανθασμένες υποθέσεις εργασίας , επηρεασμού η και φοβίας από την Τουρκική προπαγάνδα και υπερβολική ανάλωση χρόνου σε εσωτερικές αντεγκλήσεις για επουσιώδεις λεπτομέρειες οι οποίες δεν έχουν καμιά προστιθέμενη αξία στην ουσία του προβλήματος.
Και επειδή αυτές οι ανούσιες συζητήσεις συνεχίζονται και σήμερα, όπως π.χ ποιος φταίει για τον Κράν Μοντανα , την ψηφοφορία στα κατεχόμενα , χάσαμε ευκαιρίες για τα Βαρώσια, κ.λ.π, θα ήταν καλά να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να συγκεντρωθούμε στην ορθολογική και ρεαλιστική διάγνωση της παρούσας κατάστασης στο Κυπριακό, αρχίζοντας από το πλέον θεμελιακό, δηλαδή ποιοι είναι οι στόχοι της Τουρκίας για την Κύπρο. Αν δεν γίνει αυτή η διάγνωση , δεν μπορούμε να καθορίσουμε μια σωστή στρατηγική , χωρίς να παραπαίουμε σε αντιφάσεις , να συγχύζουμε το επιθυμητό με την πραγματικότητα και να προβαίνουμε σε άνευ ουσίας σπασμωδικές κινήσεις , κάτι που κάνουμε δυστυχώς για δεκαετίες.
Γίνεται ολοένα και πιο φανερό, ότι τελικός στόχος της Τουρκίας είναι ο στρατηγικός έλεγχος της Κύπρου σε πρώτο στάδιο μέσω μιας λύσης ΔΔΟ δικών της προδιαγραφών, η παράλυση του νέου Κράτους ως αποτέλεσμα των συνεχών αδιεξόδων και τελικά η τουρκοποίηση της Κύπρου αφού οι πλείστοι Ε/Κ θα την εγκαταλείψουν.
Αν κάποιος θεωρεί αφελώς ,ότι στόχος της Τουρκίας είναι να προστατεύσει τους Τ/Κ και μετά από κάποια λύση θα πάψει να εμπλέκεται στις υποθέσεις της Κύπρου και θα αποσύρει τα στρατεύματα της και τους έποικους διατηρώντας απλά μια Πρεσβεία όπως π.χ. το Βέλγιο και η Ιαπωνία, τότε τα πιο κάτω δεν τον ενδιαφέρουν και μπορεί να αρμενίζει σε ένα απέραντο ωκεανό χωρίς πυξίδα μέχρι να πέσει στα βράχια.
Ας δούμε κάποια παραδείγματα, προσπαθώντας να επεξηγήσουμε τι ακριβώς σημαίνουν αυτές οι έννοιες , έχοντας υπόψη τις βασικές αρχές των διεθνών σχέσεων και της εφαρμοσμένης διεθνούς διπλωματίας , τους στόχους της Τουρκίας για την Κύπρο ,αλλά και την εν γένει συμπεριφορά της έναντι στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή. Τα παραδείγματα αυτά επιλέγηκαν γιατί είναι αυτά που επαναλαμβάνονται με την μεγαλύτερη συχνότητα και θεωρούνται ως τα πλέον σημαντικά για την σωστή διάγνωση του προβλήματος:
Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΑΠΕΙΛΕΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΓΙΑ ΔΥΟ ΚΡΑΤΗ
Όπως και στο παρελθόν , αλλά περισσότερο τώρα, η Τουρκική πλευρά προωθεί αυτή την επιλογή επίλυσης του Κυπριακού .
Επιπρόσθετα αρκετοί στην Ε/Κ πλευρά, χρησιμοποιούν την επιλογή αυτή ως απειλή /κίνδυνο αν δεν επιτευχθεί άμεσα η λύση της ΔΔΟ.
Ποιά είναι όμως η ουσία ;
Είναι πράγματι αυτός ο στόχος της Τουρκίας ; Κατά την άποψη μου όχι. Με την επιλογή αυτή, οι στόχοι της Τουρκίας γίνονται δυσκολότεροι , αφού αυτή προϋποθέτει την συνέχιση της ΚΔ έστω και με χωρίς το 36% του εδάφους της , ως επίσης και την κατάργηση των Συνθηκών του 1960 τις οποίες η Τουρκία επικαλείται για να δικαιολογήσει τις παρανομίες της. Αν έτσι είναι, η προώθηση της επιλογής αυτής από τους Τούρκους, πιθανότατα είναι μια τακτική κίνηση ούτως ώστε να την εγκαταλείψει αργότερα ως συμβιβασμό και να πάρει ως αντάλλαγμα σημαντικές παραχωρήσεις σε μια ΔΔΟ η Συνομοσπονδία δικών της προδιαγραφών, μέσω της οποίας θα πετύχει τον τελικό στόχο της.
Δεύτερο : Αλλά και αν ακόμη οι Τούρκοι εννοούν την επιλογή των δύο Κρατών και δεν είναι τακτική κίνηση, δεν υπάρχει περίπτωση να αναγνωρισθεί τέτοιο Κράτος εκτός και αν συγκατανεύσει η ΚΔ, κάτι που δεν πρόκειται να γίνει. Τούτο φυσικά το γνωρίζουν οι Τούρκοι.
Η ΘΕΣΗ ΠΕΡΙ «ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΩΝ ΣΥΜΠΑΤΡΙΩΤΩΝ ΜΑΣ»
Η έννοια αυτή χρησιμοποιείται προφανώς για να δείξει ότι με τους Τ/Κ έχουμε κοινή πατρίδα την Κύπρο και την πεποίθηση , κυρίως από όσους αποδίδουν υπερβολική πίστη στην επαναπροσέγγιση, ότι αν αλλάξουμε την ψυχολογία μας θα μπορέσουμε να βρούμε λύση στο Κυπριακό, αγνοώντας φυσικά ότι το πρόβλημα είναι η Τουρκία.
Η προσέγγιση αυτή είναι λανθασμένη για δύο κυρίως λόγους :
Πρώτο : oι Τ/Κ , η τουλάχιστον οι περισσότεροι, έχουν μεγαλύτερη πίστη και στενότερους δεσμούς με την Τουρκία παρά με την ΚΔ, για διάφορους λόγους.
Δεύτερο : η πλειονότητα όσων ζουν στα κατεχόμενα , είτε «πολιτογραφημένοι ως Τ/Κ», είτε όχι , είναι έποικοι οι οποίοι δεν έχουν κανένα δεσμό με την Κύπρο η πίστη στην ΚΔ.
Η ΘΕΣΗ ΟΤΙ Ο ΧΡΟΝΟΣ ΕΡΓΑΖΕΤΑΙ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΤΕΤΕΛΕΣΜΕΝΑ ΤΗΣ ΕΙΣΒΟΛΗΣ ΠΑΓΙΩΝΟΝΤΑΙ
Η έννοια αυτή προωθείται κυρίως για να πείσει ότι θα πρέπει ως Ε/Κ να βιαστούμε να βρούμε κάποια λύση, γιατί χρόνο με τον χρόνο η κατάσταση χειροτερεύει για εμάς και βοηθά την Τουρκία και την παγίωση των τετελεσμένων. Ας δούμε όμως αν κάτι τέτοιο ισχύει :
Πρώτο : η θέση αυτή υποδηλεί ότι υπήρξαν ευκαιρίες για μια σωστή λύση , αλλά τις απορρίψαμε . Στην πραγματικότητα μόνο το 2004 μας προσφέρθηκε ένα σχέδιο λύσης και το 76% του λαού την απέρριψε.
Δεύτερο : αν αρχίσουμε ως σημείο αναφοράς το 1974 μετά την εισβολή, η Τουρκία κατέκτησε το 36% , εγκατέστησε 40,000 στρατιώτες και μετάφερε σταδιακά εκατοντάδες χιλιάδες έποικους. Αυτό φυσικά δεν ήταν ο τελικός της στόχος , αλλά ως ενδιάμεσος που θα της επέτρεπε να πετύχει μέσω των συνομιλιών ένα πολιτειακό μόρφωμα μέσω του οποίου θα μπορούσε να ελέγχει στρατηγικά ολόκληρη την Κύπρο.
Ευτυχώς απέτυχε στον στόχο της αυτό , αφού όλοι οι Πρόεδροι της Κυπριακής Δημοκρατίας, ανεξάρτητα από την ιδεολογική τους προσέγγιση, δεν αποδέχτηκαν τις Τουρκικές απαιτήσεις .
Επιπρόσθετα, το ψευδοκράτος παραμένει μια παράνομη οντότητα , χωρίς συμμετοχή σε οποιουσδήποτε Διεθνείς Οργανισμούς και χωρίς οποιαδήποτε νομιμοποίηση των «θεσμών» του, όπως π.χ το λεγόμενο FIR τους, το παράνομο αεροδρόμιο , τα λιμάνια και την «ΑΟΖ» τους και υποφέρουν οικονομικά αφού εξαρτώνται πλήρως από τα επιδόματα της Τουρκίας.
Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι η Τουρκία παρεμβαίνει στην Κυπριακή ΑΟΖ , άνοιξε ένα μέρος των Βαρωσίων κ.α. Όμως, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, οι παράνομες ενέργειες δεν δημιουργούν τετελεσμένα.
Αντίθετα με το ψευδοκράτος, η ΚΔ όχι μόνο συνέχισε να αναγνωρίζεται ως το μόνο νόμιμο κράτος , αλλά κατάφερε να ενταχθεί στην ΕΕ . Επιπρόσθετα , και παρά την καταστροφή του 1974, τις δικές μας αδυναμίες ( κυρίως της πολιτικής ηγεσίας που αναπόφευκτα μεταφέρονται σε όλους του Θεσμούς και την ευρύτερη κοινωνία ), η ΚΔ κατάφερε να αναπτύξει την οικονομία της και τις υποδομές της, υπέγραψε νόμιμα Συμφωνίες με τα γειτονικά Κράτη και ενεργειακούςκολοσσούς και διαδραματίζει ένα σημαντικό περιφερειακό ρόλο.
Ίσως θα πρέπει να λεχθεί εδώ, ότι όσοι χαρακτηρίζουν την ΚΔ ως « Κράτος παρίας, κλεφτοκράτος, μπανανία» και άλλα επίθετα, ως να είναι το μόνο κράτος με προβλήματακαι το χειρότερο στον κόσμο, καλό θα ήταν να αξιολογήσουνπου ήταν το Κράτος αυτό το 1974 και τι πέτυχε για να είναι αυτό που είναι σήμερα, παρά τις πιέσεις της Τουρκίας και άλλων για να την διαλύσουν. Εκτός φυσικά και αν ο συνειρμός τους είναι «οι Ε/Κ να χάσουμε εντελώς την αυτοπεποίθηση μας αφού είναι τόσο κακό κράτος η ΚΔ και να την διαλύσουμεδημιουργώντας ένα άλλο καλύτερο σε συνεταιρισμό με τους Τ/Κ συμπατριώτες μας».
Η ΘΕΣΗ ΓΙΑ «ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΝΕΝΩΣΗ»
Η έννοια αυτή χρησιμοποιείται κυρίως από τους οπαδούς της ΔΔΟ ,ως κίνητρο για τους Ε/Κ να αποδεχθούν αυτή την επιλογή λύσης, χωρίς όμως να επεξηγούν με οποιοδήποτε βαθμό ακρίβειας πως θα επέλθει η απελευθέρωση και επανένωση .
Ας δούμε την ουσία αυτής την έννοιας:
Η έννοια απελευθέρωση σημαίνει ότι παύεις να είσαι υπό τον στρατιωτικό έλεγχο κάποιου άλλου , διατηρείς τα ανθρώπινα δικαιώματα σου, έχεις την ελευθερία να αποφασίσεις για τα οικονομικά και κοινωνικά σου θέματα, την εξωτερική πολιτική , κ.α.
Με την λύση της ΔΔΟ , έστω και αν αποχωρήσει ο Τουρκικός στρατός ( που δεν θα γίνει), κανένα από τα πιο πάνω στοιχεία « απελευθέρωσης»δεν θα ισχύει, αφού η Τουρκία θα συνεχίσει να έχει λόγο στην διακυβέρνηση της νέας ΚΔ μέσω των Τ/Κ και των εποίκων που θα συμμετέχουν στην Κεντρική Κυβέρνηση .
Η έννοια επανένωση, υποδηλεί ότι στο παρελθόν είμαστε ενωμένοι με τους Τ/Κ, χωρίσαμε και τώρα θα επανενωθούμε.
Στην πραγματικότητα ποτέ δεν είμαστε ενωμένοι με τους Τ/Κ , εκτός από στην σύντομη περίοδο 1960-1963 και τούτο με ένα σύνταγμα που κάθε άλλο ήταν ενοποιητικό για τις δύο κοινότητες, εξού και κατέρρευσε.
Εξάλλου, οι πρόνοιες της ΔΔΟ που συζητείται έχει τέτοιες πρόνοιες ( εθνοτικός διαχωρισμός με πλειοψηφία κατοίκων, τρείς Κυβερνήσεις, τέσσερα Κοινοβούλια, απροσδιόριστους μηχανισμούς επίλυσης αδιεξόδων,κ.α.), που κάθε άλλο από ενοποιημένο Κράτος θα υπάρχει.
Σε αυτά θα πρέπει να προστεθεί και οι συναισθηματικοί και άλλοι δεσμοί που έχουν και θα συνεχίζουν να έχουν τα δύο Κρατίδια προς τις μητέρες πατρίδες.
Η ΘΕΣΗ ΓΙΑ «ΕΠΙΔΙΩΞΗ ΜΙΑΣ ΛΥΣΗΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΑ ΨΗΦΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΗΕ, ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΜΕΧΡΙ ΤΩΡΑ ΣΥΓΚΛΙΣΕΙΣ»
Οι έννοιες αυτές δεν αναφέρονται αόριστα και χωρίς να προσδιοριστούν τι ακριβώς σημαίνουν.
Εξάλλου αντιφάσκουν μεταξύ τους, αφού από την φύση της η ΔΔΟ και οι μέχρι τώρα συμφωνηθείσες συγκλίσεις δεν συνάδουν με τις Ευρωπαϊκές αρχές και αξίες , όπως π.χ τα ανθρώπινα δικαιώματα που εφαρμόζονται σε όλες τις χώρες του κόσμου.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ :
Όπως λέχθηκε πιο πάνω , αν δεν γίνει η σωστή διάγνωση του Κυπριακού προβλήματος , δεν μπορεί να προσδιορισθεί η οποιαδήποτε στρατηγική για ορθολογική και ρεαλιστική αντιμετώπιση των Τουρκικών στόχων . Δυστυχώς τούτο δεν έγινε μέχρι τώρα , με αποτέλεσμα να μην υπάρχει μια συγκροτημένη στρατηγική, να υιοθετούνται αφελείςθέσεις χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο, όπως π.χ « αν αρχίσουν οι συνομιλίες η Τουρκία θα άρει τις παρανομίες της», « με την λύση της ΔΔΟ θα πετύχουμε την απελευθέρωση και επανένωση» και πολλά άλλα.
Τα πιο κάτω θα μπορούσαν να αποτελέσουν κάποια βασικά στοιχεία μιας σωστής διάγνωσης :
οι δηλώσεις των Τούρκων περί δύο Κρατών είναι περισσότερο κινήσεις τακτικής , γιατί δεν είναι βέβαιο αν αυτός είναι ο στόχος της Τουρκίας , αλλά και αν ακόμη αυτός είναι ο στόχος τέτοιο κράτος δεν πρόκειται να αναγνωρισθεί. Τούτο πρέπει να το γνωρίζουμε ως Ε/Κ , αλλά παράλληλα να το τονίζουμε και προς τους Τούρκους.
η συντριπτική πλειοψηφία όσων ζουν στα κατεχόμενα δεν είναι Κύπριοι και η αφοσίωση τους είναι περισσότερο προς την Τουρκία παρά στην ΚΔ. Τούτο, που αποδείχτηκε στις πρόσφατη ψηφοφορία στα κατεχόμενα , έχει σημασία και για την μετά την τυχόν λύση εποχή, αφού η Τουρκία θα συνεχίσει να εμπλέκεται στην Κύπρο και οι έποικοι δεν αναμένεται να αποχωρήσουν από την Κύπρο.
η θέση ότι χρόνος εργάζεται εναντίον της Κ/Δ είναι λανθασμένη , αφού ούτε η Τουρκία πέτυχε τους στόχους τους , οι Τ/ Κ συνεχίζουν να ζουν σε μια παράνομη οντότητα και δεν ωφελήθηκαν καθοιονδήποτε τρόπο από την κατοχή.
η συνεχώς επαναλαμβανόμενη θέση ότι με την ΔΔΟ θα υπάρξει απελευθέρωση και επανένωση της Κύπρου είναι απροσδιόριστη και λανθασμένη, αφού η Τουρκία θα συνεχίσει να έχει λόγο στην διακυβέρνηση και το νέο μόρφωμα που θα προκύψει θα συνεχίσει να έχει τα διαχωριστικά στοιχεία .
οι έννοιες ότι η λύση θα πρέπει να βασίζεται στις αποφάσεις του ΟΗΕ, τις αξίες της ΕΕ και τα συμφωνηθέντα , είναι άνευ ουσίας αφού δεν προσδιορίζονται και αντιφάσκουν μεταξύ τους.
