Το ερώτημα τίθεται συχνά πυκνά, εδώ και 30 χρόνια, εξ όσων ενθυμούμαι. Θεωρώ όμως ότι ο προβληματισμός δεν είναι σωστός και δεν θέτει το ζήτημα στις σωστές του παραμέτρους. Διότι στην πραγματικότητα, αυτό συμβαίνει σήμερα: Οι καλοί και εργατικοί βουλευτές, είναι πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης. Εκείνοι που εργάζονται και εκτός Βουλής είναι βασικά οι μεγαλογιατροί και οι μεγαλοδικηγόροι. Ή και κάποιοι επιχειρηματίες  που μπορούν να ελέγχουν τις επιχειρήσεις τους μέσω τηλεφώνου. Όσοι εργάστηκαν στην Βουλή ξέρουν πολύ καλά πόσος χρόνος και μόχθος απαιτείται για να είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους.

Γράφω αυτά γιατί λέγεται ότι “οι πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης Βουλευτές” είναι το μαγικό ραβδί για την πάταξη της διαφθοράς. Μα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο οι Βουλευτές είναι εκ των πραγμάτων πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης πλην όμως και διαφθορά υπάρχει και ο έλεγχος για φαινόμενα διαφθοράς είναι διαρκής και αδιάλειπτος και εξουθενωτικός.

Επισημαίνω επίσης ότι υπάρχει ο κίνδυνος αν δεν επιτρέπεται στους Βουλευτές να ασκούν έστω και μερικώς το επάγγελμα τους,(τουλάχιστον στον βαθμό που θα μπορούν να διατηρούν τις επαγγελματικές τους ικανότητες για τις οποίες έχουν δαπανήσει πολλά χρόνια σπουδών και εκπαίδευσης), να μην θέλει κανείς επιτυχημένος επιστήμονας  να γίνει Βουλευτής. Αυτό είναι ένα πρόβλημα που οφείλουμε να απαντήσουμε χωρίς εξουθενωτικούς αφορισμούς. Με αυτό και άλλους αποκλεισμούς απλώς θα δημιουργήσουμε μια τάξη “επαγγελματιών” πολιτικών που εκτιμώ ότι θα είναι πολύ-πολύ πιο επιρρεπείς στην διαφθορά, ή θα μετατραπούν σε αδιάφορους δημοσίους υπαλλήλους. Διεκπεραιωτές τακτής και κατ’ εξακολούθησιν διαδικασίας. Στην ομάδα αυτή θα εμπλέκονται κυρίως αποτυχημένοι επαγγελματίες ή πολύ πλούσιοι που θα κάνουν και το χόμπι τους με την πολιτική. Όσοι καίγονται πραγματικά για το καλό του τόπου θα μένουν απ’ έξω. Το φαινόμενο αυτό, το συναντώ συχνά -πυκνά από το 1996 μέχρι σήμερα. Πολλοί που έχουν απόψεις, ιδέες, ιδανικά, πίστη, ζωντάνια, ικανότητες, φοβούνται ότι είτε θα χάσουν την δουλειά τους, μόνο και μόνο γιατί θα λάβουν μέρος στις εκλογές, (θα απολυθούν από τον αντιθέτων φρονημάτων εργοδότης τους), είτε αν εκλεγούν και πάλι σε μια ενδεχόμενη αποτυχία στις επόμενες εκλογές, θα έχουν μείνει χωρίς δουλειά, με οικογένεια και υποχρεώσεις. Και συμφορά που τούς βρήκε αν γραφτούν στο ταμείο ανεργίας. 

Από την άλλη, αν πάρουμε την περίπτωση ενός εκπαιδευτικού που περίμενε για παράδειγμα 20 χρόνια για να διοριστεί σε σχολείο, ετεροαπασχολούμενος και υποαπασχολούμενος μέχρι τον πολυπόθητο διορισμό. Αν αυτός εκλεγεί Βουλευτής και δεν επανεκλεγεί  για δεύτερη θητεία, πάπαλα, και τα χρόνια της αναμονής πάνε χαμένα και θα ακολουθήσουν άλλα 10-15 χρόνια υποαπασχόληση και ετεροαπασχόληση. 

Άρα θα δημιουργήσουμε την Βουλή των πλουσίων, των επιτυχημένων οικονομικά, ή των κομματικών φυντανιών.

Έχουμε βέβαια και το φαινόμενο των αριστείνδιν βουλευτών, συνήθως καθηγητών πανεπιστημίου ή διαπρεπόντων στα κοινωνικά δρώμενα, ή εκλεκτών γόνων, οι οποίοι συνήθως δεν αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα.

Η εκλογή των καλών και αρίστων πολιτών, των ηθικών και εντίμων μπορεί να λύσει το πρόβλημα της διαφθοράς. Ο εκσυγχρονισμός και ο εκδημοκρατισμός του εκλογικού συστήματος είναι μια επιτακτική ανάγκη. Με το παρόν εκλογικό σύστημα σίγουρα δεν εκλέγονται οι άριστοι ούτε οι πλέον ικανοί. Επιβοηθητικά θα μπορούσαν να ληφθούν και κάποια μέτρα που θα ξεκολλούσαν τους πολίτες από τα κομματικά στεγανά, όπως η εφαρμογή της πραγματικής και ουσιαστικής αξιοκρατίας, η σκληρή τιμωρία του νεποτισμού και παραγοντισμού, η εξισορρόπηση των απολαβών και εισοδημάτων μεταξύ του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, η καθιέρωση του Γενικού Πιστοποιητικού Εκπαίδευσης που θα λύσει πολλά από τα χρονίζοντα προβλήματα της Παιδείας, η εφαρμογή ενός συστήματος Υγείας χωρίς στρεβλώσεις και ανεπάρκειες, η πλήρης διαφάνεια σε κάθε έκφανση της δημόσιας  ζωής, η αυστηρή εφαρμογή κανόνων δεοντολογίας όσον αφορά τα ΜΜΕ, η ύπαρξη Ραδιοτηλεοπτικού Συμβουλίου που να επιτελεί το καθήκον του και όχι τις εντολές της ολιγαρχίας του πλούτου που μας κυβερνά.

Ένα σωστό μέτρο που θα μπορούσε να ενθαρρύνει την συμμετοχή καλών πολιτών θα ήταν η δυνατότητα επιστροφής τους στην εργασίας τους, είτε στον δημόσιο είτε στον ιδιωτικό τομέα (για παράδειγμα σε νοσοκομείο, σχολείο, υπηρεσίες, αν τυχόν δεν επανεκλεγούν). Βεβαίως, δεν παραγνωρίζω το γεγονός ότι τα ωφελήματα των Κυπρίων Βουλευτών είναι μηδαμινά αν συγκριθούν με αυτά των άλλων Ευρωπαίων, ακόμη και των Ελλαδιτών. Αλλά είναι κατανοητό ότι με τις κρατούσες οικονομικές συνθήκες η έγερση ενός τέτοιου ζητήματος θα αποτελέσει ύβριν.

Συνεπώς, δεν είναι η ενασχόληση των Βουλευτών με την δικηγορία ή την ιατρική που προάγει την διαφθορά αλλά η ενασχόληση τους με την ανέντιμη δικηγορία και ιατρική, την εξυπηρέτηση συμφερόντων και δωροληψία. Άλλωστε όλοι γνωρίζουμε ονόματα Βουλευτών που ενώ διατείνονται ότι δεν ασκούν κανένα επάγγελμα εκτός από το βουλευτιλίκι, έχουν κατηγορηθεί -δίκαια ή άδικα- για διαφθορά. Αλλά η διαφθορά στον τόπο μας δεν ξεκινά από την Βουλή. Μπορεί να απολήγει ή να διέρχεται από την Βουλή. Η διαφθορά είναι η Λερναία Ύδρα που κληροδοτείται από γενιά σε γενιά γιατί η κοινωνία μας έχει ταυτίσει την επιτυχία στην ζωή με τον εύκολο πλουτισμό, την αρπαχτή, την λαμογιά. Εξ ου και είμαστε η πρώτη χώρα σε άτομα εξαρτημένα από τον τζόγο.