Η κυπριακή οικονομία, απειλείται όπως και σε παγκόσμιο επίπεδο από την πανδημία του κορωνοϊού. Ιδιαίτερα το δεύτερο κύμα της πανδημίας έρχεται να επιδεινώσει με σοβαρές αρνητικές παρενέργειες την οικονομία και κατ’ επέκταση την ίδια την κοινωνία. Σύμφωνα με εκτιμήσεις των ειδικών, το σενάριο για αρνητική ανάπτυξη 6% το 2020 και μερική αναπλήρωση κατά 4,5% το 2021, υπολογίζεται ότι θα υπάρξει απώλεια εισοδημάτων, ισοδυναμεί περίπου με το 6% του ΑΕΠ, δηλαδή κοντά στο 1 δισ. ευρώ συγκριτικά με πριν την εμφάνιση της πανδημίας. Αν προσθέσουμε και την εκτόξευση του δημόσιου χρέους στο 120% του ΑΕΠ, καθώς και τα Μη εξυπηρετούμενα δάνεια (ΜΕΔ) είναι ξεκάθαρο ότι η κυπριακή οικονομία εισέρχεται σε μια περίοδο δοκιμασίας.
Η πλήρης εξάρτηση της κυπριακής οικονομίας από την κατασκευαστική βιομηχανία καθώς και την τουριστική βιομηχανία απαιτούν σίγουρα αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία, καθώς και πλάνο, σχεδιασμό που να απαντά στις προκλήσεις. Η κατασκευαστική βιομηχανία θα αντιμετωπίσει σοβαρές πιέσεις λόγω της κατάρρευσης του Επενδυτικού Προγράμματος που φυσιολογικά θα απομακρύνουν σοβαρούς και υγιείς επενδυτές. Τα ψηλά κτήρια και οι Πύργοι ίσως δεν ολοκληρωθούν και αυτοί που ήδη βρίσκονται στο στάδιο ολοκλήρωσης ενδεχόμενα κινδυνεύουν να μείνουν στο ράφι, χωρίς να πωληθούν και αυτοί που πωλήθηκαν να παραμείνουν στα αζήτητα, εγκαταλειμμένοι, γιατί ακριβώς οι επενδυτές περισσότερο αναζητούσαν το πολυπόθητο «χρυσό» διαβατήριο, παρά να τα χρησιμοποιούσαν ως κατοικία.
Φυσιολογικά όλο αυτό θα φέρει αρνητικές παρενέργειες και στο τραπεζικό σύστημα γιατί λογικά θα πέφτουν οι αξίες και οι τιμές των συγκεκριμένων ακινήτων. Δυστυχώς θα πληρώσουμε ως χώρα πολύ ακριβά τον λογαριασμό από τον εγκληματικό τρόπο που διαχειρίστηκαν οι κυβερνώντες το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα. Η μετατροπή του σε μπίζνες, παραχωρώντας πολιτογραφήσεις στον διεθνή υπόκοσμο, θα έχει βαρύ κόστος και τίμημα για την Κύπρο. Πρώτον, γιατί θα αποθαρρύνει σοβαρούς και υγιείς επενδυτές γιατί θα θεωρούν τη χώρα μας ως διεφθαρμένη και αναξιόπιστη, και δεύτερο, γιατί πλέον είναι ορατός ο κίνδυνος να μην επανέλθει ξανά το Επενδυτικό αυτό Πρόγραμμα στο σύντομο μέλλον.
Μέγιστο λάθος για την κυπριακή οικονομία και τώρα θα βιώσουμε τις συνέπειες ήταν και ο μονοδιάστατος τρόπος επένδυσης σε ψηλά κτήρια και πύργους. Η Κυβέρνηση ετσιθελικά επέβαλε την κατασκευαστική βιομηχανία ως την κύρια μορφή επένδυσης, γεγονός που δεν βοήθησε και δεν ώθησε σε άλλες μορφές επενδύσεων, όπως στους τομείς της Υγείας, της Παιδείας, των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ΑΠΕ και ακόμα περισσότερο στον τομέα της έρευνας και καινοτομίας.
Στη δύσκολη φάση την οποία διανύουμε, απαιτείται από όλους ύψιστη και αναλογική ευθύνη. Ασφαλώς οι κυβερνώντες έχουν τον πρώτο λόγο και αναλογικά και τις περισσότερες ευθύνες. Η κρίση αυτή της πανδημίας του κορωνοϊού δεν είναι η ίδια με την τραπεζική κρίση του 2008 – 2013. Αυτή δυστυχώς θα κρατήσει για πολύ ακόμα.
Χρειάζεται να επανεξετάσουμε το αναπτυξιακό μας μοντέλο. Όλα αυτά τα χρόνια, κάναμε οικονομία ρίσκων, καζίνο. Δεν μπορούμε και δεν αποτελεί στέρεο μοντέλο να βάζουμε όλα τα κουκιά στο ίδιο καλάθι.
Η τουριστική βιομηχανία είναι πολύ ευάλωτη και εύθραυστη για να αποτελεί αποκλειστικότητα στην οικονομία. Το ίδιο και σε σχέση με την κατασκευαστική βιομηχανία που κινδυνεύουμε να οδηγηθούμε σε μια νέα φούσκα ακινήτων. Χρειάζεται να επενδύσουμε και σε νέους τομείς που να δημιουργούν μέλλον και προοπτική.
Η επένδυση στην ύπαιθρο και το ζωντάνεμα της, η στήριξη στην αγροτική οικονομία, στη γεωργία, στην κτηνοτροφία, αποτελούν μονόδρομο. Το ίδιο πρέπει τολμηρά να επενδύσουμε στην πράσινη οικονομία, στις ΑΠΕ, στο περιβάλλον. Η Κύπρος θα μπορούσε να είναι ένα από τα καλύτερα κέντρα Υγείας και Παιδείας, με τεράστιες επιδράσεις στην κοινωνία. Το ίδιο κι ο τομέας της έρευνας και καινοτομίας που δυστυχώς, ως χώρα διεκδικούμε αρνητικά ρεκόρ!
Στις κρίσιμες στιγμές που διανύουμε, ο κρατικός παρεμβατισμός μπορεί και πρέπει να λειτουργήσει ως κινητήριος μοχλός για να διασωθεί ό,τι μπορεί από πλευράς ανάπτυξης, να επενδύσει σε έργα δημόσιου οφέλους και να συγκρατήσει άσκοπες δαπάνες. Κυρίως χρειάζεται όλοι μας και ιδιαίτερα το κράτος να εργαστούμε, ώστε να προστατεύσουμε τις ευπαθείς και ευάλωτες ομάδες. Κανένας δεν πρέπει να χάσει την εργασία του, κανένας να μην πεινάσει, ούτε να χάσει το σπίτι του! Απαιτείται υψηλού βαθμού αλληλεγγύη και προστασία των εργαζόμενων. Τα βάρη της κρίσης δεν σηκώνει να τα πληρώσει και πάλι ο λαός, αλλά θα πρέπει να τα πληρώσουν οι λίγοι και κατέχοντες.
*Βουλευτής ΑΚΕΛ-Αριστερά Νέες Δυνάμεις, Επαρχιακός Γραμματέας ΑΚΕΛ Λεμεσού
