Η είδηση ότι κυκλοφορούν στην αγορά ψεύτικα COVID-19 φάρμακα και ενέσεις δεν εκπλήττει αφού το φαινόμενο είναι γνωστό και τεκμηριωμένο από καιρού. Αυτό που συνεχίζει να προκαλεί ενδιαφέρον για τον μέσο πολίτη είναι η τεράστια ευκολία με την οποία το οργανωμένο έγκλημα θυσιάζει ανθρώπινες ζωές στον βωμό των λεφτών. “Απομίμηση” είναι κάτι που παρουσιάζεται ως κάτι που δεν είναι. Διεθνώς υπάρχει ένα μεγάλο εμπόριο με απομιμήσεις.

Η τεράστια ζήτηση για διάφορα αγαθά από καταναλωτές σε δυτικές χώρες τις έχει ωθήσει στην αξιοποίηση υπεργολάβων εταιρειών σε αναπτυσσόμενες χώρες όπως η Ινδία, η Κίνα και αλλού όπου υπάρχουν φθηνά εργατικά χέρια. Στις ίδιες αυτές υπεργολάβους χώρες παράγονται και οι απομιμήσεις περιζήτητων προϊόντων και φαρμάκων τα οποία πολλές φορές κατασκευάζουν στην ίδια γραμμή παραγωγής σε ένα εργοστάσιο. Το φαινόμενο αυτό ανησυχεί και τις κυβερνήσεις των υπεργολάβων χωρών αφού και πολίτες τους που δεν έχουν αρκετά λεφτά να αγοράσουν φάρμακα από τα φαρμακεία πεθαίνουν από την χρήση ψεύτικων φαρμάκων που αγοράζουν σε προσιτές τιμές. Οι δε απομιμήσεις αποτελούν ένα σημαντικό ποσοστό της εγχώριας αγοράς. Για παράδειγμα, το παράνομο αυτό εμπόριο που υπολογίζεται άνω των 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε ένα χρόνο,  αποτελούσε το 10% των εξαρτημάτων αεροπλάνων στις ΗΠΑ, 1% των φαρμάκων που καταναλώνονταν σε αναπτυγμένες χώρες, το 10-30% σε χώρες της Αφρικής και το 20% σε πρώην σοβιετικές χώρες.

Το ψηλά αμειβόμενο αυτό εμπόριο του οργανωμένου εγκλήματος είναι πολύ ελκυστικό γιατί χαρακτηρίζεται από πολύ χαμηλό ρίσκο και πολύ μεγάλα κέρδη και αν κανένας συλληφθεί και καταδικαστεί, οι ποινές που επιβάλλονται δεν είναι αυστηρές. Είναι δε γεγονός ότι τόσο πετυχημένες είναι γενικά οι περισσότερες απομιμήσεις που πολύ δύσκολα μπορεί να τις ξεχωρίσει κανείς και έτσι εύκολα ανταγωνίζονται τα αυθεντικά προϊόντα στο εμπόριο. Όσο αφορά στις συνέπειες του εμπορίου σε απομιμήσεις, προκαλούν μεγάλη οικονομική ζημιά στις εταιρείες που έχουν την πνευματική ιδιοκτησία ενός τέτοιου προϊόντος, υποσκάπτουν το κίνητρο για επένδυση στην έρευνα και στην καινοτομία και, πάνω από όλα, προκαλούν και τον θάνατο σε μεγάλο αριθμό συνανθρώπων μας ανά το παγκόσμιο και κυρίως σε φτωχές χώρες. Τέλος, αναφορικά με την αστυνόμευση και πρόληψη του φαινομένου, χρειάζεται πολυμέτωπη και αποτελεσματική αστυνόμευση από διάφορες οντότητες σε στενή συνεργασία και συντονισμένα καθώς και η ευαισθητοποίηση του κοινού και η αξιοποίηση τέτοιας τεχνολογίας ώστε να είναι αδύνατη η απομίμηση ενός προϊόντος.

*Ph.D (Cambridge), Ομότιμος Καθηγητής, Τμήμα Νομικής, Πανεπιστήμιο Κύπρου.