Πριν από 16 ολόκληρα χρόνια και συγκεκριμένα στις 21 Ιουνίου 2004, ως βουλευτής, κατέθεσα πρόταση νόμου με τίτλο «Ο περί Ηθοποιών Νόμος του 2004» στην αρμόδια Επιτροπή Παιδείας. Με έκπληξη είδα να συζητείται την περασμένη εβδομάδα, αφού υιοθετήθηκε από πέντε τωρινούς βουλευτές, ώστε να μη διαγραφεί, όπως προνοείται από πάγια τακτική της Βουλής. Χαίρομαι που ξεθάφτηκε επιτέλους, μετά που αφέθηκε στο συρτάρι να αραχνιάζει τόσο καιρό! Ελπίζω να μην αφεθεί ξανά στις ελληνικές καλένδες. Η πρόκληση βρίσκεται ενώπιον των βουλευτών. Οφείλουν να προχωρήσουν πάραυτα στην ολοκλήρωση της συζήτησης και στην ψήφιση, αφού ο μόνος εκσυγχρονισμός που χρειάζεται είναι η μετατροπή των ποινών από λίρες σε ευρώ.
Ο σκοπός της πρότασης νόμου παραμένει διαχρονικός, επίκαιρος και αναγκαίος μέχρι σήμερα. Προνοεί: Δημιουργία Συμβουλίου Εγγραφής Ηθοποιών. Κατάρτιση μητρώου. Καθορισμό προσόντων για την εγγραφή ηθοποιών. Καθορισμό των προϋποθέσεων για έκδοση άδειας και άσκησης επαγγέλματος. Θεσμοθέτηση πειθαρχικού συμβουλίου, πειθαρχικής διαδικασίας και πειθαρχικών ποινών που αφορούν στους ηθοποιούς ή πρόσωπα, νομικά ή φυσικά, που απασχολούν μη εγγεγραμμένους ηθοποιούς. Η πρόταση νόμου υπήρξε προϊόν διαβουλεύσεων και αγαστής συνεργασίας με την τότε ηγεσία της Ένωσης Ηθοποιών Κύπρου, αφού κοινή επιδίωξη ήταν να τεθεί φραγμός σε σωρεία προβλημάτων σε βάρος όσων βιοπορίζονται από το επάγγελμα του ηθοποιού. Οι φιλόπονες προσπάθειες και η πίεση που ασκήσαμε για να ψηφιστεί πάραυτα προσέκρουσαν στην πρόφαση πως η ένταξή μας στην ΕΕ πιθανόν να έφερνε αλλαγές και στην κατοχύρωση των επαγγελμάτων.
Σήμερα, 16 χρόνια μετά, στηλιτεύω την αμέλεια και διαχρονική αδιαφορία της κυπριακής Πολιτείας να κατοχυρώσει το καθεστώς των ηθοποιών και άλλων κλάδων καλλιτεχνών, που παραμένουν μετέωροι, αφού δεν είναι εγγεγραμμένοι σε μητρώα και δεν προστατεύονται επαγγελματικά.
Στηλιτεύω τη γραφειοκρατία και την αδιαφάνεια που κρατούν δέσμιες ολοκληρωμένες προτάσεις νόμου σε συρτάρια, δυσχεραίνοντας τη διαδρομή από την εγγραφή, στην ολοκλήρωση της συζήτησης, στην ψήφιση και υλοποίησή τους, λόγω έλλειψης πολιτικής βούλησης, αδιαφορίας, πιέσεων, αντιδράσεων, σκοπιμοτήτων ή συμφερόντων. Λυπούμαι για το όψιμο ενδιαφέρον για τον πολιτισμό, αφού αυτή η πρόταση νόμου συζητείται στην εκπνοή της θητείας της παρούσας Βουλής που ήδη μπαίνει σε τροχιά προεκλογικής περιόδου.
Εξ αφορμής των πιο πάνω, θαρρώ πως στην τρέχουσα συζήτηση των προϋπολογισμών για το 2021 πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στον πολιτισμό και την παιδεία. Δεν αρκεί να λέμε πως αποτελούν ασπίδα και δόρυ μας. Απαιτούν κονδύλια επαρκή για συντήρηση, ανάπτυξη, καινοτομία, αναβάθμιση υφιστάμενων υποδομών, προώθηση υποστηρικτικών προγραμμάτων και δράσεων. Επαρκείς χορηγίες για πολιτιστικούς φορείς και δημιουργούς.
Γύρω, τα σκοτάδια πυκνώνουν. Οι στατιστικές θανάτου μάς βομβαρδίζουν. Ο ηλικιακός ρατσισμός διογκώνεται. Το ίδιο και η ανυποληψία για τις ανθρώπινες ανάγκες. Η κοινωνική αποστασιοποίηση. Η αποξένωση. Διαπλοκή και διαφθορά άπλωσαν δίχτυα σε θεσμικά όργανα και στρώματα εξουσίας. Ο πολιτικός πολιτισμός κατάντησε αρένα διαρκών συγκρούσεων. Χάθηκε το μέτρο, η μετριοπάθεια, ο ορθολογισμός. Απέχθεια, φόβος και απογοήτευση συνοδεύουν την καθημερινότητά μας.
Το κλείσιμο των χώρων πολιτισμού συνιστά κατάφωρο πλήγμα σε καλλιτέχνες, ηθοποιούς, ζωγράφους, πνευματικούς ανθρώπους που παράγουν πολιτισμό και όλους εμάς που αναζητούμε φως στην άκρη της σήραγγας, αντιμέτωποι με τόσες συσσωρευμένες ανατροπές στις ζωές μας.
Ας κάνουμε τουλάχιστον ό,τι μπορούμε για να βελτιώσουμε όσα περνούν από το χέρι μας. Ας μην αφήσουμε ανθρώπους γύρω μας να δυστυχούν, να πεθαίνουν στην ψάθα, μόνοι κι αβοήθητοι. Ας σταθούμε αλληλέγγυοι, αλλάζοντας νοοτροπίες, καταπολεμώντας την αδράνεια και τον ωχαδελφισμό που μας θέλουν παθητικούς κι ανεκτικούς σε όσα παράλογα συμβαίνουν. Ο πολιτισμός και η παιδεία είναι το αντίδοτο για την αναγκαία ψυχοθεραπευτική θωράκιση της ίδιας της κοινωνίας στις σημερινές, τραγικές από κάθε άποψη, εποχές που ζούμε. Κι αν επιμένουμε στην κατοχύρωση επαγγελμάτων, σε θεσμοθετημένους ελάχιστους όρους εργασίας και αμοιβές ηθοποιών και καλλιτεχνών, είναι γιατί από κάπου πρέπει να ξεκινήσουμε. Ο ηθοποιός σημαίνει φως! Η Πολιτεία οφείλει να του παράσχει ομπρέλα προστασίας στη βάση διεθνών συμβάσεων, ευρωπαϊκών νομοθεσιών κι εμείς οφείλουμε να προστατέψουμε το φως, να μη σβήσει. Το χρειαζόμαστε, για να διαλύσουμε τα σκοτάδια και με ανοικτό μυαλό να βελτιώσουμε την καθημερινότητά μας.
* Πρώην ευρωβουλευτίνα.
