Λίγες μέρες πριν από την επέτειο ολοκλήρωσης της δεύτερης φάσης της εισβολής, ο δικηγόρος Αχιλλέας Δημητριάδης γράφει για τον κίνδυνο το Βαρώσι να χαθεί οριστικά.
Για μια ακόμα μέρα ο ήλιος θα καίει την άμμο στην παραλία μέχρι που η σκιά των πολυκατοικιών στο Βαρώσι θα πέσει και θα την κρυώσει. Αυτές τις θλιβερές μέρες και ειδικά στην επέτειο της κατάληψης της Αμμοχώστου, ο καθένας θυμάται κάτι δικό του από το Βαρώσι που στέκει βουβό, μέσα στην υγρασία και περιμένει.
Το Βαρώσι είναι ο φάρος της λύσης του Κυπριακού. Αν χαθεί, χάνεται και η πορεία προς τη λύση.
Θα κάνουμε άραγε κάτι για να θωρακίσουμε το δικαίωμα επιστροφής των κατοίκων ή μήπως η απραξία θα αφήσει τις περιουσίες των Βαρωσιωτών στο έλεος του ΕΒΚΑΦ; Ενός ΕΒΚΑΦ που παρόλο τον αποικιακό συμβιβασμό του 1960 για 1,5 εκ. Στερλίνες εξακολουθεί να ισχυρίζεται ότι του ανήκει το Βαρώσι και μάλιστα μας παρουσιάζει ως αυθεντίες, τις αποφάσεις του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου, της υποτελούς στην Τουρκία τοπικής διοίκησης.
Γίνεται μια προσπάθεια στο ΕΔΑΔ για να ανατραπεί αυτή η θέση του ΕΒΚΑΦ. Η Κυπριακή Δημοκρατία όμως, μετά από μια ανεξήγητη μεταβολή τον Οκτώβριο του 2016, ουσιαστικά δεν υποστηρίζει πλέον τους Κυπρίους στο Στρασβούργο, εναντίον της Τουρκίας. Ήταν και παραμένει η θέση μου ότι αν δεν επικαιροποιήσουν τους τίτλους τους οι Βαρωσιώτες και δεν προσφύγουν στην Επιτροπή Ακίνητης Ιδιοκτησίας της Τουρκίας (ΕΑΙ) που λειτουργεί στην κατεχόμενη Λευκωσία, δεν θα μπορούν να διεκδικήσουν επιστροφή διότι, απλά, δεν θα έχουν κάνει αίτηση. Αυτή μπορεί να γίνει με την οργάνωση του Δήμου, του ΕΒΕΑ και Βαρωσιωτών Δικηγόρων.
Είναι πράγματι τραγικό να μην κατοικείται η περιφραγμένη πόλη αλλά να μη γίνονται νομικές προσπάθειες διεκδίκησης επιστροφής, έστω στο παραλιακό μέτωπο. Άραγε γιατί οι Τούρκοι, ξεχώρισαν τις 280 προσφυγές στην ΕΑΙ για το Βαρώσι;
Επανέρχομαι στην υποτονική παρουσία του Κράτους στην υπόθεση στο ΕΔΑΔ για το ΕΒΚΑΦ. Δυστυχώς, δεν έχουμε την επίσημη εκτίμηση του Κτηματολογίου για απώλεια χρήσης για την επίδικη πολυκατοικία στο Βαρώσι, από το 1974 μέχρι σήμερα. Δεν φτάνει που η Δημοκρατία δεν βοηθά στο να θωρακιστούν τα πιστοποιητικά ιδιοκτησίας για περιουσίες (που η ίδια εκδίδει για τα κατεχόμενα), δυσκολεύεται να δώσει και σχετικές εκτιμήσεις. Έτσι οι Τούρκοι «επίσημοι εκτιμητές» μπορεί να υπερισχύσουν των ιδιωτών Κυπρίων εκτιμητών, που προσπαθούν να αποδείξουν τη ζημιά, χωρίς τη βοήθεια της Χώρας τους στο Στρασβούργο.
Ευτυχώς είχαμε μια εξέλιξη. Ειδοποίησε το Κτηματολόγιο ότι τελείωσε την εκτίμηση αλλά πρέπει να πληρώσουν οι Αιτητές €3.000 για να τους δοθεί! Είναι πραγματικά λυπηρό να ζητούν τέτοια ποσά για κάτι που το ίδιο το Κράτος έπρεπε να διαθέτει για το συμφέρον όλων των εκτοπισμένων.
Υπάρχει ένα κεντρικό ερώτημα για την αξία μιας περιουσίας στα κατεχόμενα και τις αποζημιώσεις που απαιτούνται, πέραν της επιστροφής, σε μια δικαστική μάχη. Ποια τιμή θα χρησιμοποιηθεί σε αυτό τον υπολογισμό. Αυτή που είναι σήμερα στην ελεύθερη Αμμόχωστο; Ή μήπως αυτή που είναι σήμερα στην κατεχόμενη Αμμόχωστο; Η διαφορά είναι τεράστια και η ευθύνη του Κράτους για αυτό το κενό ακόμα μεγαλύτερη. Αυτό δεν περιορίζεται στο Βαρώσι, αλλά επηρεάζει όλα τα κατεχόμενα, ακόμη και τις πιθανότητες λύσης του Κυπριακού.
Ελπίζω η ανάλυση να είναι βοηθητική στη συζήτηση του όλου θέματος. Η απραξία και η απουσία διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό για 3 χρόνια, συνιστούν σοβαρή επιδείνωση στην προσπάθεια επιστροφής, διότι τα πράγματα δεν είναι στατικά. Πιστεύω ότι μετά από 46 χρόνια, τελικά, σημασία έχει όχι το τι δεν κάναμε μέχρι τώρα, αλλά αυτό που θα κάνουμε, τώρα, για το Βαρώσι για να διασφαλιστεί η επιστροφή.
Φιλελεύθερα, 9.8.2020.
