Με αφορμή τη συζήτηση ενώπιον της Ολομέλειας της Βουλής του ζητήματος για το δημογραφικό θέμα, μετά τον Σεπτέμβρη, η ΣΕΚ αναδεικνύει το ζήτημα για ακόμα μία φορά, μετά και τα δύο υπομνήματα που έχει καταθέσει στο Νομοθετικό Σώμα, τον Δεκέμβριο του 2018 και τον Σεπτέμβριο του 2019.

Οι δημογραφικές ισορροπίες στην Κύπρο έχουν αλλοιωθεί σε τρομερά επικίνδυνο βαθμό εδώ και αρκετά χρόνια, με αποτέλεσμα το μέλλον να προβάλλει αβέβαιο, όπως καταδεικνύεται και μέσα από τη Δημογραφική Έκθεση που δημοσιοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2018, μία έκθεση που ετησίως εκπονείται από τη Στατιστική Υπηρεσία.

Στη βάση των ιδιαίτερα ανησυχητικών στοιχείων που αναδεικνύονται στην Έκθεση, προκύπτει πως:

• Το 2017 σημειώθηκε σταδιακή αύξηση του ποσοστού των ηλικιωμένων, καθώς και σοβαρή μείωση του ποσοστού των παιδιών, στοιχεία που αποτυπώνουν ενδεικτικά την τάση γήρανσης του πληθυσμού.

• Το 2017 το συνολικό ποσοστό γονιμότητας μειώθηκε στο 1,32% σε σύγκριση με 1,37 τον προηγούμενο χρόνο, ενώ από το 1995 το συνολικό ποσοστό γονιμότητας είναι πιο χαμηλό από το 2,10, ποσοστό που χρειάζεται για διασφάλιση της αναπλήρωσης του πληθυσμού

Στο πλαίσιο των πιο πάνω, επίσημα τεκμηριωμένων παραδοχών, τίθεται σαφώς το ερώτημα ως προς το κατά πόσο έχουμε να αντιμετωπίσουμε ένα δημογραφικό πρόβλημα ή έναν διαχειρίσιμο εφιάλτη. 

Η απάντηση είναι σαφώς έκδηλη. Συνυπολογίζοντας και συνεκτιμώντας τα δεδομένα, σε συνάρτηση με τις εξελίξεις που αφορούν στο Μεταναστευτικό και τις γεωπολιτικές εξελίξεις αλλά και τις γεωστρατηγικές αναπροσαρμογές, είναι ξεκάθαρο πως αναφερόμαστε σε έναν εφιάλτη, ο οποίος ίσως ακόμα να είναι υπό προϋποθέσεις διαχειρίσιμος.

Για να μπορέσει όμως η εκτίμηση να μετουσιωθεί σε πράξη, επιβάλλεται η αποτελεσματική συνεργασία των κοινωνικών εταίρων, στο πλαίσιο του Εθνικού Φορέα Δημογραφικής Πολιτικής, για τον καθορισμό μιας νέας και συνολικής δημογραφικής και οικογενειακής πολιτικής, σε βάθος τουλάχιστον εικοσαετίας, όπως επίσης και η συμβολή της Βουλής προς την ίδια κατεύθυνση.

Επιπρόσθετα, η ΣΕΚ εισηγείται όπως ενισχυθεί η πολιτική που αφορά στη συμφιλίωση οικογένειας και εργασίας, μέσα και από την επιδότηση της Γονικής Άδειας, έτσι ώστε να αποτελεί κίνητρο αξιοποίησής της και από τα δύο φύλα.

Παράλληλα, θα πρέπει να γίνει μεγαλύτερη ενημέρωση σε ό,τι αφορά τις βασικές πρόνοιες της Νομοθεσίας για τη Μητρότητα, όπως επίσης και πιο επισταμένοι και στοχευμένοι έλεγχοι και επιθεωρήσεις, καθώς καταγράφονται συστηματικές παραβιάσεις της Νομοθεσίας.

Συμπληρωματικά και ανάμεσα σε άλλα, στο πλαίσιο και της εισήγησης της ΣΕΚ για πράσινη φορολογική μεταρρύθμιση, θα πρέπει να παραχωρηθούν συμπληρωματικά φορολογικά κίνητρα και ελαφρύνσεις προς τις πολύτεκνες οικογένειες, αύξηση του επιδόματος τέκνου και της φοιτητικής χορηγίας, όπως επίσης και περαιτέρω στήριξη της εξωσωματικής διαδικασίας τεκνοποίησης, όπως και της διαδικασίας που αφορά στις υιοθεσίες.

Τέλος, επιβάλλεται η ενίσχυση και μεγαλύτερη στόχευση της στεγαστικής πολιτικής του κράτους, έτσι ώστε να μπορέσει να δώσει περισσότερη στήριξη και κίνητρα τεκνοποίησης στα νέα ζευγάρια. 

Παρά την οικονομική ύφεση που δημιουργείται ως απότοκο της υγειονομικής κρίσης, οι συγκεκριμένες πολιτικές μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μέρος μιας πιο στοχευμένης στρατηγικής προσέγγισης με συγκεκριμένο ορίζοντα εφαρμογής, έτσι ώστε ο εφιάλτης του δημογραφικού προβλήματος να είναι διαχειρίσιμος, τόσο για κοινωνικοοικονομικούς όσο και για εθνικούς λόγους. 

Σε τελική ανάλυση, οι δαπάνες που διασυνδέονται με τη δημογραφική πολιτική αποτελούν επένδυση (και όχι κόστος) για το μέλλον, όπως σαφώς και για την κοινωνική συνοχή, από μια άλλη οπτική η οποία προδιαγράφει αλλοτρίωση του κοινωνικού ιστού της χώρας. 

*Γενικός γραμματέας ΣΕΚ.