Ενόψει της απόφασης του υπουργείου Υγείας, με τη σύμφωνη γνώμη των ειδικών της αρμόδιας επιδημιολογικής ομάδας, για άνοιγμα των σχολείων με τη φυσική παρουσία όλων των παιδιών κρίνεται σκόπιμο να τονιστούν τα πιο κάτω:

1. To European Centre for Disease Prevention and Control, σε ανακοίνωσή του, τονίζει ότι το άνοιγμα των σχολείων κρίνεται ασφαλές αν τηρούνται (α) μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης και (β) μέτρα υγιεινής από όλους τους μαθητές. Σε περίπτωση που δεν μπορούν να εφαρμοσθούν τα πιο πάνω, τότε το σχολείο αποτελεί εστία αυξημένης διασποράς της νόσου, όπως και στους υπόλοιπους χώρους με παρόμοια συνάθροιση.

2. Τα παιδιά που προσβάλλονται από τον ιό SARS-COV 2 είναι το ίδιο μολυσματικά με τους ενήλικες.

3. Τα παιδιά, στην πλειονότητά τους, νοσούν ήπια μετά από προσβολή από τον ιό SARSCOV 2.

(Πηγή: ECDC. COVID-19 in children and the role of school settings in COVID-19 transmission, Technical report 6 Aug. 2020)

Σύμφωνα με τα πιο πάνω:

1. Σε σχολικές μονάδες με προνήπια, νήπια και παιδιά Δημοτικής Εκπαίδευσης, στα οποία

είναι σχεδόν αδύνατον να εφαρμοσθούν τα προαπαιτούμενα του σημείου 1, θεωρείται πολύ πιθανό να υπάρξει μεγάλη διασπορά του ιού SARS-COV 2.

2. Τους ίδιους μήνες θα βρίσκεται σε πολύ υψηλή δραστηριότητα ο εποχικός ιός γρίπης (μεγάλη διασπορά του ιού στα παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας). Λαμβάνοντας υπόψη τα επιμέρους σημεία των Α και Β, το υπουργείο Υγείας, οι διορισμένοι από το πουργείο Yγείας εμπειρογνώμονες και ταυτόχρονα μέλη της αρμόδιας επιδημιολογικής ομάδας, αλλά και η Παιδιατρική Εταιρεία Κύπρου, ως επιστημονικός φορέας, οφείλουν να δώσουν έγκαιρα υπεύθυνες και επιστημονικά τεκμηριωμένες απαντήσεις στα πιο κάτω ερωτήματα που αφορούν στη διαχείριση της πιθανής κατάστασης που θα δημιουργηθεί:

-Σε περίπτωση εμπύρετου ή/και σημείων και συμπτωμάτων ενδεικτικών λοίμωξης αναπνευστικού σε μαθητή ή μαθήτρια τι θα γίνεται; Μοριακός έλεγχος για SARS-COV;

-Επί αρνητικού αποτελέσματος ο μαθητής ή η μαθήτρια θα μπορεί να επιστρέψει στο σχολείο μετά την ύφεση του εμπυρέτου; Θα πρέπει να μείνει σε καραντίνα αυτοπεριορισμό για 14 ημέρες; Θα επαναληφθεί το τεστ; Αν ναι, πότε; Τι θα γίνει με τους υπόλοιπους μαθητές της ιδίας τάξης; Στο σημείο αυτό να τονιστεί ότι κατά τους χειμερινούς μήνες, κάθε χρόνο, ένα παιδί κυρίως προσχολικής ηλικίας μπορεί να έχει αναπνευστικά συμπτώματα ή/και εμπύρετο από κοινές ιώσεις (ίδια συμπτωματολογία με SARS COV 2 ) μέχρι και 3-4 φορές.

-Αν και εφόσον αποφασιστεί η αναγκαιότητα διεξαγωγής μοριακού ελέγχου σε ύποπτα περιστατικά, ποιος θα επωμιστεί το κόστος των πολλαπλών μοριακών ελέγχων; (οι γονείς; θα υπάρχει κρατική επιχορήγηση;). Στο σημείο αυτό να τονιστεί ο μεγάλος αριθμός εξετάσεων που ενδεχομένως χρειαστεί να πραγματοποιηθεί.

-Τα παιδιά με τα πιο πάνω συμπτώματα σε ποιο χώρο θα εξετάζονται; Στα ιδιωτικά ιατρεία παιδιάτρων μαζί με τα άλλα παιδιά που προσέρχονται για εμβόλια, κλινικούς ελέγχους; (άλλα ψυχρά περιστατικά;). Στο σημείο αυτό να τονιστεί ότι το 90% της πρωτοβάθμιας ιατρικής σε παιδιατρικά περιστατικά ασκείται από ιδιώτες παιδιάτρους και ότι ο μέσος παιδίατρος κατά τους χειμερινούς μήνες εξετάζει ημερησίως κατά μέσο όρο, μεταξύ άλλων περιστατικών, περίπου 15-20 παιδιά με εμπύρετο ή/και αναπνευστικά συμπτώματα. Ο αριθμός αυτός μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερος, 30-40 ημερησίως σε παιδιάτρους με αυξημένο αριθμό δικαιούχων.

-Οι γονείς νεογνών-βρεφών αλλά και άλλων παιδιών (ψυχρά περιστατικά) που θα προσέρχονται στα ιδιωτικά ιατρεία για εμβολιασμό κ.λπ., μεταξύ των περιστατικών με πυρετό και με αναπνευστικά συμπτώματα, θα πρέπει να ενημερώνονται για τον κίνδυνο μετάδοσης του ιού στο παιδί τους; (σύμφωνα με τους μέχρι τώρα γνωστούς τρόπους μετάδοσης του ιού).

-Οι ιατροί στα ιατρεία δημόσιας υγείας στις επαρχίες εκτός Λευκωσίας μπορούν να εκτιμήσουν ιατρικά και να δώσουν οδηγίες σε παιδιά με εμπύρετο ή/και αναπνευστικά συμπτώματα; Στο σημείο αυτό να τονιστεί ότι κατά τη διάρκεια του πρώτου κύματος SARS-COV-2 γινόταν σαφές στους παιδιάτρους που παρέπεμπαν παιδιά για λήψη δείγματος στα εν λόγω ιατρεία (πλην Μακάρειου Νοσοκομείου) ότι απλώς θα ληφθεί δείγμα για έλεγχο και δεν θα γίνει ιατρική εκτίμηση του παιδιού. Τονιζόταν στον παιδίατρο που παρέπεμπε ότι για ιατρική εκτίμηση το παιδί έπρεπε να παραπεμφθεί στο Μακάρειο Νοσοκομείο. Η παραπομπή πχ από την Πάφο στο Ιατρείο Δημόσιας Υγείας του Μακάρειου Νοσοκομείου κάθε παιδιού με υποψία Covid-19 ήταν αδύνατη κατά τη διάρκεια του πρώτου κύματος και θα είναι αδύνατη και κατά τη σχολική περίοδο.

 

Τα πρωτόκολλα διαχείρισης παιδιατρικών περιστατικών

-Πρωτόκολλα για διαχείριση παιδιατρικών περιστατικών (ύποπτων για COVID-19) εστάλησαν μέσω ΓεΣΥ στις 18 Μαΐου 2020 με τα εξής θέματα: 

»ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ 1 

– Αλγόριθμος διαχείρισης παιδιατρικού ασθενούς βάσει επικινδυνότητας με πιθανή λοίμωξη covid-19 στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και κριτήρια εργαστηριακής εξέτασης και νοσηλείας ασθενούς»

«Αλγόριθμος αντιμετώπισης παιδιών με COVID-19»

«Αλγόριθμος διαχείρισης παιδιατρικού ασθενούς βάσει επικινδυνότητας για πιθανή λοίμωξη COVID-19 σε νοσηλευτικά ιδρύματα» «Αλγόριθμος διαχείρισης παιδιατρικού ασθενούς βάσει επικινδυνότητας για πιθανή λοίμωξη COVID-19 στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, κριτήρια εργαστηριακής εξέτασης και νοσηλείας σε παιδιατρικά νοσηλευτήρια»

Τα εν λόγω πρωτόκολλα αποσύρθηκαν για άγνωστο λόγο στις 19 Μαΐου 2020. Έκτοτε καμία νέα οδηγία δεν υπήρξε, σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης παιδιατρικών περιστατικών. Για ποιο λόγο αποσύρθηκαν οι πιο πάνω αλγόριθμοι;Υπάρχει κάποια πρόνοια για έκδοση κατευθυντήριων οδηγιών για διαχείριση παιδιατρικού ασθενούς βάσει επικινδυνότητας με πιθανή λοίμωξη COVID-19;

Στη δύσκολη εποχή που διανύουμε, οποιαδήποτε απόφαση λαμβάνεται από τους ειδικούς είναι αναγκαίο να συνοδεύεται από απαντήσεις σε επιστημονικά βάσιμα ερωτήματα, απότοκα της απόφασης που λήφθηκε. Αποφυγή απάντησης στα πιο πάνω ερωτήματα δηλώνει αδυναμία των ειδικών να υποστηρίξουν την απόφασή τους και ταυτόχρονα εγκυμονεί μεγάλους κινδύνους για τη δημόσια υγεία, λαμβάνοντας υπόψη τα μέχρι τώρα επιστημονικά τεκμηριωμένα δεδομένα που αφορούν στη συμπεριφορά του ιού στα παιδιά. Θεωρώντας την υπεύθυνη στάση έναντι στην αντιμετώπιση της πανδημίας, που ακολούθησαν μέχρι τώρα τα μέλη της συμβουλευτικής επιτροπής, αναμένουμε υπεύθυνες απαντήσεις-τοποθετήσεις, αν είναι δυνατό στη μορφή κατευθυντήριων οδηγιών για τα πιο πάνω βάσιμα ερωτήματα που εγείρονται με βάση τις δικές τους αποφάσεις. Καθοδήγηση αναμένουμε από τον επιστημονικό μας φορέα, την Παιδιατρική Εταιρεία Κύπρου, που δυστυχώς στην παρούσα δύσκολη συγκυρία είναι απούσα.

Τέλος, πρέπει από όλους να γίνει κατανοητό ότι όλες οι αποφάσεις που λαμβάνονται για το πιο πάνω θέμα, τη συγκεκριμένη εποχή, πρέπει να τηρούν την αρχή ότι η δημόσια υγεία είναι υπεράνω κάθε τι άλλου.

* Ειδικός παιδίατρος  (ΠΙ-Παίδων)