Το ΓεΣΥ έχει ήδη συμπληρώσει ένα χρόνο ζωής και το ερώτημα που τίθεται είναι εάν και σε πιο βαθμό έχει ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των καιρών και στις προσδοκίες των ασθενών και της πολιτείας. Αναντίλεκτα το ΓεΣΥ είναι ένα μεγαλεπήβολο και πολύπλοκο σχέδιο κοινωνικής αλληλεγγύης, είναι μια αναγκαιότητα με βασικό στόχο την παροχή σύγχρονης και αποτελεσματικής ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Μετά από μελέτες και συζητήσεις δεκαετιών και αφού πέρασε από συμπληγάδες το 2019 άρχισε η σταδιακή εφαρμογή του, με την προοπτική ότι τυχόν ελλείψεις ή προβλήματα θα διορθωθούν στην πορεία.
Οι βασικοί στόχοι του ΓεΣΥ ήταν και παραμένουν.
1. Αναβάθμιση της ποιότητας υγείας.
2. Διασφάλιση του δικαιώματος των ασθενών να επιλέγουν γιατρό και νοσηλευτήριο.
3. Ποιοτικός έλεγχος των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας.
4. Αναβάθμιση και αυτονόμησή των Δημόσιων Νοσηλευτηρίων.
5. Η διαφώτιση, η έρευνα και η πρόληψη.
6. Ο πληθυσμιακός έλεγχος παθήσεων που προσβάλλουν μεγάλες ομάδες του πληθυσμού.
Την ευθύνη της εφαρμογής και της λειτουργίας του Σχεδίου, αναλαμβάνει ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας. Οι δαπάνες λειτουργίας και διαχείρισης του ΓεΣΥ καλύπτονται από έναν σφαιρικό προϋπολογισμό, οι οικονομικοί πόροι του οποίου προέρχονται, από τις εισφορές των πολιτών και του Κράτους. Λυπηρή είναι η διαπίστωση ότι μετά από ένα και πλέον χρόνο λειτουργίας, το Σχέδιο Υγείας απέχει πολύ από τους στόχους του και τις προσδοκίες των πολιτών.
Δυστυχώς ο ΟΑΥ δεν φαίνεται ,τουλάχιστον μέχρι τώρα, να μπορεί να προωθήσει τους βασικούς στόχους του ΓεΣΥ ούτε και να διαχειριστεί ορθολογιστικά τον σφαιρικό προϋπολογισμό, με αποτέλεσμα μια μερίδα παροχέων υπηρεσιών υγείας να εκμεταλλεύεται το σύστημα αποκομίζοντας τεράστια κέρδη, εις βάρος του σφαιρικού προϋπολογισμού αλλά και των υπολοίπων συναδέλφων τους.
Είναι απορίας άξιον, αλλά και σκανδαλώδες, πως ένας οργανισμός που ιδρύθηκε και λειτουργεί, πέραν της 15ετίας, με μοναδικό σκοπό τη λειτουργία του ΓεΣΥ, να μην έχει καταφέρει να βρει τους κατάλληλους μηχανισμούς, να ελέγχει αποτελεσματικά και να τιμωρεί παραδειγματικά και αποτρεπτικά κάποιους ασυνείδητους, που κλέβουν το σύστημα. Παράλληλα, μερίδα ασθενών προβάλλει παράλογες απαιτήσεις για δαπανηρές και αχρείαστες εξετάσεις που πιέζουν ακόμη περισσότερο τον προϋπολογισμό. Ευθύνη για τη συμπεριφορά αυτή των ασθενών φέρει και ο ΟΑΥ που δεν ενημέρωσε αποτελεσματικά τους πολίτες, αλλά και οι γιατροί που υποκύπτουν στις απαιτήσεις των ασθενών. Ο οικογενειακός γιατρός έχει πολύ σοβαρό ρόλο να διαδραματίσει στην περιφρούρηση του σφαιρικού προϋπολογισμού. Δυστυχώς κάποιοι λειτουργούν περισσότερο ως τροχονόμοι παρά θεματοφύλακες του συστήματος. Ο ΟΑΥ αδυνατεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα και καταφεύγει στην απλοϊκή και εύκολη λύση της οριζόντιας αποκοπής ωφελημάτων και των παροχέων και των ασθενών. Το δε χειρότερο είναι ότι παρεμβαίνει και στην άσκηση της ιατρικής και των ιατρικών πράξεων. Ενέργεια και ανεπίτρεπτη και επικίνδυνη. Απογοητευτική είναι και η στάση του Ιατρικού Συλλόγου, ο οποίος την ώρα του διαλόγου με τον ΟΑΥ αντί να φροντίσει να διασφαλίσει τα δικαιώματα πρώτιστα των ασθενών αλλά και των γιατρών, ως όφειλε, με τις ενέργειες του έδινε την εντύπωση, ότι αντιστρατευόταν την εισαγωγή του ΓεΣΥ.
Ο ΟΑΥ παρουσιάζεται πλέον ως ο απόλυτος άρχοντας, λειτουργεί ετσιθελικά και αντισυνδικαλιστικά. Κόβει – ράβει δίχως να διαπραγματεύεται με κανένα. Ο ΠΙΣ ως ο κατά νόμο αρμόδιος φορέας υγείας, αντί να αναλάβει το βάρος της ευθύνης έναντι του ΓεΣΥ, δυστυχώς δηλώνει απών, με αποτέλεσμα μια ομάδα τεχνοκρατών που δεν έχουν άμεση σχέση με την ιατρική, ουσιαστικά να διαφεντεύουν τις τύχες της υγείας των πολιτών. Όσον αφορά τα Δημόσια Νοσηλευτήρια συνεχώς παροπλίζονται και φθίνουν, ενώ θα έπρεπε να είναι η ραχοκοκαλιά του συστήματος. Βεβαίως για αυτονόμηση ούτε λόγος δεν γίνεται.
Είναι προφανές ότι αν δεν ληφθούν τα αναγκαία μέτρα, για να βρει το ΓεΣΥ το δρόμο του, θα καταλήξουμε σε ένα κουτσουρεμένο υποκατάστατο που θα καλλιεργήσει πρόσφορο έδαφος για ανάπτυξη παράλληλων τρόπων παροχής υπηρεσιών υγείας. Αποτέλεσμα θα είναι η ανάπτυξη φυγόκεντρων δυνάμεων που θα οδηγήσουν στη δημιουργία ασθενών, αλλά και γιατρών δύο ταχυτήτων.
Μια τέτοια κατάληξη δεν θα έχει καμιά σχέση με το ΓεΣΥ της αλληλεγγύης και της ισότιμης προσφοράς που ονειρευτήκαμε.
