Ένα μεγάλο ποσοστό των γυναικολογικών εγχειρήσεων, όπως η υστερεκτομή, η αφαίρεση ινομυώματος και η αφαίρεση ενδομητρίωσης, έχουν αντικατασταθεί σήμερα με επιτυχία από λαπαροσκοπικές επεμβάσεις. Ως λιγότερο παρεμβατική μέθοδος, η λαπαροσκόπηση έχει λιγότερο πόνο και ταλαιπωρία για την ασθενή και ταχύτερη επιστροφή στην κανονική της ζωή. Σημαντική προϋπόθεση για την επιτυχή έκβαση της λαπαροσκόπησης είναι η επιλογή μιας εξειδικευμένης και έμπειρης ιατρικής ομάδα με σύγχρονο ιατρικό εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας.
Τι είναι η λαπαροσκόπηση; Με το άνοιγμα πολύ μικρών τομών στο δέρμα, περίπου 5 με 10 χιλιοστών η κάθε μία, εισάγονται στην περιτοναϊκή κοιλότητα κάμερες υψηλής ευκρίνειας και τα απαραίτητα εργαλεία όπως λαβίδες, διαθερμίες, βελονοκάτοχα και ραφές. Ουσιαστικά όλη η επέμβαση γίνεται με πολύ λεπτά εργαλεία που εισέρχονται στην κοιλιά χωρίς να την «ανοίξουν» και ο/η γιατρός διενεργεί την επέμβαση παρακολουθώντας το εσωτερικό του σώματος μέσα από κάμερες υψηλής ευκρίνειας. Για μεγαλύτερη ακρίβεια, η κοιλιά της ασθενούς φουσκώνεται με διοξείδιο του άνθρακα, ώστε να διογκωθεί σαν μπαλόνι και τα τοιχώματα να μην εμποδίζουν την ορατότητα την ώρα της επέμβασης.
Ποιες επεμβάσεις γίνονται λαπαροσκοπικά; Σχεδόν όλες οι γυναικολογικές επεμβάσεις: η ολική υστερεκτομή (αφαίρεση της μήτρας), η ινομυματεκτομή (αφαίρεση ινομυώματος), η εξαρτηματεκτομή (σαλπίγγων και ωοθηκών), η κυστεκτομή (αφαίρεση καλοήθους κύστης στις ωοθήκες) και η αφαίρεση ενδομητρίωσης.
Υστερεκτομή χρειάζονται οι γυναίκες που έχουν ολοκληρώσει τον οικογενειακό τους προγραμματισμό και έχουν συμπτώματα όπως μηνομητρορραγίες και πυελικό πόνο, συμπτώματα που μπορεί να προκαλούνται από ινομυώματα, αδενομύωση και υπερπλασία του ενδομητρίου. Επίσης προληπτικά μπορεί να αφαιρεθούν λαπαροσκοπικά οι σάλπιγγες και οι ωοθήκες, αν υπάρχει ιστορικό στη γυναίκα καρκίνου του μαστού (ορμονοεξαρτώμενου) ή αν είναι φορέας μεταλλαξης των γονιδίων BRCA.
Ινομυωματεκτομή θα χρειαστούν γυναίκες που βρίσκονται σε αναπαραγωγική ηλικία και παρουσιάζουν έντονα συμπτώματα, όπως πυελικό πόνο, αιμορραγίες, πόνο στην επαφή και υπογονιμότητα. Ινομύωμα είναι η καλοήθης διόγκωση του τοιχώματος της μήτρας και ανάλογα από τη θέση που βρίσκεται μπορεί να δώσει διαφορετικά συμπτώματα. Πολλές φορές μπορεί να είναι ασυμπτωματικό, άρα να μην χρειάζεται αφαίρεση. Στην ινομυωματεκτομή είναι σημαντικό να αποκατασταθεί η ανατομία της μήτρας, έτσι ώστε μετά την επέμβαση, να είναι λειτουργική, να μπορεί να γίνει σωστά η εμφύτευση του εμβρύου και να προχωρήσει η εγκυμοσύνη χωρίς επιπλοκές.
Γιατί να προτιμήσει μια γυναίκα τη λαπαροσκοπική επέμβαση αντί την ανοικτή (μεγάλη εγκάρσια τομή στο κάτω μέρος της κοιλιάς); Κατ’ αρχάς η μέθοδος αυτή προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια στο χειρουργείο, αφού με τη κάμερα υψηλής ευκρίνειας, βλέπουμε καλύτερα το χειρουργικό μας πεδίο, προστατεύοντας σημαντικά ανατομικά στοιχεία όπως οι ουρητήρες και το έντερο, ώστε να μην προκαλέσουμε επιπλοκές.
Με τη λαπαροσκόπηση εξάλλου έχουμε λιγότερη απώλεια αίματος, ενώ περιορίζουμε τη ζημιά στους γύρω ιστούς. Η ασθενής έχει λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο και λιγότερη ανάγκη για φάρμακα (αναλγητικά, αντιβιοτικά κ.λπ.) μετά την επέμβαση. Το αισθητικό αποτέλεσμα μετά την εγχείρηση είναι σχεδόν αόρατο σε σύγκριση με αυτό της ανοικτής επέμβασης και ο χρόνος νοσηλείας περιορίζεται συνήθως στο ένα βράδυ. Μετά, γυναίκα μπορεί να επιστρέψει στο σπίτι της και μερικές μέρες αργότερα στην εργασία και την καθημερινότητα της.
Η λαπαροσκόπηση έφερε πράγματι επανάσταση στη σύγχρονη χειρουργική και ειδικά στη γυναικολογία. Την ίδια ώρα όμως οι δυνατότητες της δεν είναι απεριόριστες και η επιτυχία της βασίζεται στην εξειδίκευση και την εμπειρία του γιατρού και της χειρουργικής ομάδας που θα τη διενεργήσει. Ο εξοπλισμός τελευταίας τεχνολογίας (λαπαροσκοπικός πύργος, κάμερα, οθόνη) και η επιδεξιότητα του γιατρού είναι βασικές προϋποθέσεις για να έχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.
*Γυναικολόγος – μαιευτήρας στην Κλινική Λήδρα
