Και λυτρωτική προέκυψε η απόφαση… Η θητεία περίπου 300 κληρωτών που μόλις είχαν συμπληρώσει τη βασική τους εκπαίδευση αίφνης διακόπτεται. Ανεστάλη από την κυβέρνηση επικαλούμενη, εικάζω, το άρθρο 24(6) του περί Εθνικής Φρουράς Νόμου που επιτρέπει στο Υπουργικό Συμβούλιο να χορηγεί αναβολή εκπλήρωσης υποχρέωσης στρατιωτικής υπηρεσίας όταν συντρέχουν εξαιρετικές περιστάσεις ή λόγοι δημόσιου συμφέροντος. Συντρέχουν όμως λόγοι «εξαιρετικής περίστασης» ή «λόγοι δημοσίου συμφέροντος»; Χρειάζεται δημιουργική φαντασία για να φθάσει κανείς σε τέτοιο συμπέρασμα. Ενδεικτικά, ο τέως υπουργός Άμυνας είχε ρητώς δηλώσει επί του ιδίου ζητήματος ότι δεν ετίθετο ζήτημα αναστολών. Προφανώς είχε ισχυρότερες γλωσσικές γνώσεις αλλά και περισσότερη αίσθηση ευθύνης. Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλοί υποψήφιοι φοιτητές, παίρνοντας στα σοβαρά τις δηλώσεις του πρώην υπουργού αποποιήθηκαν θέσεις που είχαν εξασφαλίσει για φέτος σε βρετανικά πανεπιστήμια. Κάτι που βεβαίως ενέτεινε το μπάχαλο που ακολούθησε.
Ποιες ήταν όμως οι επιλογές της κυβέρνησης; Η κάλλιστη λύση θα ήταν φυσικά να πειστούν οι βρετανικές εκπαιδευτικές Αρχές ή και τα πανεπιστήμια να επεκτείνουν την εφαρμογή των μειωμένων διδάκτρων στους φετινούς στρατευθέντες. Εδώ προφανώς υπήρξε αδράνεια και εκ των πραγμάτων αποτυχία. Και αυτό παρά τους θριαμβικούς ήχους που εξέπεμψε στην αρχή η κυβέρνηση αφήνοντας να νοηθεί ότι υπήρχε τέτοια προοπτική. Η δεύτερη επιλογή θα ήταν η άσκηση ισχυρής πίεσης επί της βρετανικής κυβέρνησης για να λύσει το ζήτημα. Πείθοντας ίσως τα πανεπιστήμια ή και επωμιζόμενη μέρος του κόστους. Και εδώ αποτυχία. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης μάλιστα φέρεται ειπών ότι ο Βρετανός Πρωθυπουργός ούτε καν βγήκε στο τηλέφωνο.
Θυμούμαι παλαιότερα όταν συζητούνταν ψηλά δίδακτρα (επί Θάτσερ αν δεν απατώμαι) η τότε κυβέρνηση είχε εμπλέξει το θέμα των Βάσεων. Ως αποτέλεσμα είχε γίνει κάποιου είδους βραχυχρόνια ρύθμιση βάσει της οποίας η βρετανική κυβέρνηση είχε επιδοτήσει μέρος των αυξημένων διδάκτρων. Εν προκειμένω καμία επίκληση του αμφιβόλου καθεστώτος των Βάσεων δεν έγινε από πλευράς κυπριακής κυβέρνησης που θα μπορούσε να οδηγήσει ενδεχομένως σε βρετανική κάλυψη μέρους του κόστους. Και ας υπήρχε και η πρόσφατη ευνοϊκή γνωμοδότηση του διεθνούς δικαστηρίου της Χάγης στο θέμα του αρχιπελάγους Τσάγκος.
Ούτε όμως στο πλαίσιο διαπραγμάτευσης του Brexit ηγέρθη το ζήτημα από κυπριακής πλευράς. Και θα μπορούσε με δεδομένο ότι οι Αγγλοι εδώ και καιρό είχαν εκδηλώσει πρόθεση αύξησης διδάκτρων. Έτσι και αυτό το πουλί τελικά πέτασε…
Και εν τέλει η κυβέρνηση υποχρεώθηκε να αντιμετωπίσει το ζήτημα εκ των ενόντων. Τρεις οι επιλογές: Είτε να ομολογήσει ότι δεν μπορούσε να γίνει τίποτα και συνεπώς το κόστος μένει εκεί που πέφτει, δηλαδή στις ίδιες τις οικογένειες των φοιτητών∙ είτε να καλύψει η ίδια το κόστος ή μέρος του∙ είτε να αναστείλει τη θητεία των επηρεαζομένων. Η κυβέρνηση υιοθέτησε την τρίτη επιλογή. Η πρώτη προφανώς κρίθηκε πολιτικώς ασύμφορη. «Είναι πολλές οι πιέσεις» ομολόγησε εμπλεκόμενος υπουργός. Λέγεται ότι μεταξύ των άλλων δύο επιλογών έγινε μια μικροσύγκρουση. Ο μεν υπουργός Οικονομικών έλεγε ότι δεν του περισσεύουν χρήματα. Ο δε υπουργός Άμυνας έλεγε ότι δεν του περισσεύουν στρατιώτες. Και ο πρόεδρος κατέληξε ότι του περισσεύουν οι στρατιώτες…
Επιβάλλεται όμως να δούμε και τα περιρρέοντα προκειμένου να αξιολογήσουμε την απόφαση. Οι πιθανότητες ελληνοτουρκικής σύγκρουσης έχουν αυξηθεί κατακόρυφα. Μήπως η Κύπρος μπορεί να είναι ήσυχη ότι σε μια τέτοια σύγκρουση θα τύχει εξαίρεσης; Επανειλημμένες υστερικές τουρκικές δηλώσεις τη θέτουν στην ίδια μοίρα με την Ελλάδα. Έστω όμως ότι η Τουρκία στοχεύσει το Αιγαίο. Μπορεί να είναι κανείς βέβαιος ότι οποιαδήποτε σύγκρουση δεν θα ξεχειλίσει στην Κύπρο; Στην Κύπρο πολλές φορές διατυπώνονται παρεμφερώς από πολίτες τα εξής ερωτήματα: Θα στείλει μαχητικά η Ελλάδα να μας ενισχύσει; Θα βοηθήσει η Γαλλία, ο Ισραήλ; Πέστε μου όμως με ποια λογική να στηρίξουν αυτές οι χώρες. Γιατί να διακινδυνεύσει ζωές πιλότων της η Ελλάδα στην Κύπρο; Ακόμα και την ΕΛΔΥΚ θα μπορούσε δικαιολογημένα να μειώσει. Με το πολύ εύγλωττο επιχείρημα «δεν θα σας στέλνω τους δικούς μου για να δίνετε εσείς αναστολές στους δικούς σας».
Σε ό, τι αφορά τους στρατιώτες που παραμένουν υπό τα όπλα; Αυτοί ας διαχειριστούν το αυξημένο ρίσκο και ας αντεπεξέλθουν με ό,τι απομένει. Διπλές, τριπλές σκοπιές για να καλύψουν το κενό, αναλήψεις πολλαπλών καθηκόντων κ.λπ. Και εδώ εύλογα μπαίνει και θέμα καταπάτησης της συνταγματικής αρχής της ισότητας. Η κυβέρνηση λέγει ότι θα προχωρήσει σε προσλήψεις συμβασιούχων οπλιτών. Αυτό όμως δεν είναι σοβαρό. Σύμφωνα με έγκυρη στρατιωτική πηγή, και να βρεθούν οι κατάλληλοι συμβασιούχοι, πράγμα αμφίβολο, αυτοί θα είναι σε στρατιωτική ετοιμότητα μετά τα Χριστούγεννα…
Για ποιο λόγο όμως προκρίθηκε αυτή η λύση; Προφανώς επί τη βάσει δοκιμασμένης συνταγής. Το επαπειλούμενο κόστος μετατρέπεται σε όφελος. Ευγνωμονούντες γονείς αντί δυσανασχετούντων από τα αυξημένα δίδακτρα. Μια ευχαριστημένη Μεγάλη Βρετανία η οποία δεν υφίσταται την ταλαιπωρία της κυπριακής μεμψιμοιρίας. Ενίσχυση μιας κυβερνητικής εικόνας επίλυσης προβλημάτων. Το κόστος; Το κόστος, ως συνήθως, διαχέεται. Διαχέεται σε ολόκληρη την κυπριακή πολιτεία υπό μορφή αυξημένου ρίσκου και μειωμένης διεθνούς αξιοπιστίας. Διαχέεται και χρονικά στο αβέβαιο μέλλον. Οι αδυναμίες μας θα αναδυθούν αν και εφόσον κινηθεί στρατιωτικά η Τουρκία. Και εδώ υπάρχει ένας ενδιαφέρων ψυχρός υπολογισμός. Το μεν όφελος για την κυβέρνηση είναι απτό και άμεσο. Το δε κόστος, αν υλοποιηθεί υπό μορφή τουρκικής επίθεσης;… έ τότε ποιος θα ασχοληθεί με ευθύνες όταν θα χάνει η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα; Ευφυέστατος ο χειρισμός της κυβέρνησης!
Υπό το φως των πιο πάνω πώς μπορούν να περιγραφούν πολιτικά πρόσωπα, είτε υπουργοί είναι αυτοί, είτε Πρόεδρος της Δημοκρατίας; Εγκληματούντες; Μήπως ανεπαρκείς; Μήπως ασυνείδητοι; Μήπως τελικά όλα αυτά;
· Δικηγόρος
