Η ημιμάθεια είναι χειρότερη και από την αμάθεια! Ασφαλώς, όταν τα αφτιά σου ακούνε για πρώτη φορά την εν λόγω ρήση, ξαφνιάζεσαι και δεν θέλεις να πιστέψεις ότι το περιεχόμενό της ανταποκρίνεται, έστω και κατ’ ελάχιστον, στην αλήθεια. Σκέφτεσαι και διερωτάσαι πώς γίνεται να υστερεί ένα πρόσωπο, ήτοι ένας ημιμαθής, μολονότι αυτός έχει μερικές γνώσεις για ένα θέμα, σε σύγκριση με ένα άλλο πρόσωπο που δεν έχει καθόλου ιδέα γι’ αυτό και που πρόκειται, ουσιαστικά, για έναν αμαθή; Κι όμως! Αυτό συμβαίνει συχνά. Ο αμαθής γνωρίζει από πρώτο χέρι την αδυναμία του και, όταν γίνεται λόγος για ένα θέμα που δεν το κατέχει, προτιμά να κρατάει κλειστό το στόμα του για να μην εκτεθεί. Αντίθετα, ο ημιμαθής, επειδή έτυχε να έχει κάποια γνώση για το συγκεκριμένο θέμα, νομίζει ότι είναι κάτοχος της σοφίας όλου του κόσμου, με αποτέλεσμα να φτάνει στο σημείο να ξεφουρνίζει, στη διάρκεια της συζήτησης, ανοησίες και αρλούμπες.
Ασφαλώς, ανάλογη κατάσταση δημιουργείται και σε συζητήσεις επί θεμάτων γλώσσας. Ένας ημιμαθής, για παράδειγμα, ανοίγει το στόμα του και με ύφος χιλίων καρδιναλίων, όταν γίνεται λόγος για λέξεις ξενικής προέλευσης στη γλώσσα μας, αποφαίνεται ότι αυτές δεν κλίνονται. Μόνο που η θέση αυτή ισχύει για όσες ξένες λέξεις εισήχθησαν στο λεξιλόγιο της Ελληνικής, αλλά δεν κατέστη δυνατόν, μέχρι στιγμής, να ενσωματωθούν στο σύστημά της, και όχι για όλες, όπως Ιουδήθ, Μαίρυλιν, Ελισάβετ, Μάντσεστερ, Πακιστάν, Ντόβερ και άλλα.
Δυστυχώς, οι ημιμαθείς δεν είναι και λίγοι. Έτσι, η θέση ότι τα θηλυκά ονόματα ξενικής προέλευσης σε -α και σε -η δεν κλίνονται, γίνεται αποδεκτή από άλλους ημιμαθείς και τίθεται από αυτούς αμέσως σε εφαρμογή. Έτσι, σε κείμενα διαβάζουμε, ανάμεσα σε άλλα, και τα πιο κάτω: της Καλιφόρνια (το σωστό: της Καλιφόρνιας) της Μοζαμβίκη (το ορθό: της Μοζαμβίκης), της Μαδαγασκάρη, της Κένυα, της Νικαράγουα, της Ουγκάντα, της Τενερίφη (νησί της Ισπανίας). Κι όμως! Σε σχολικά βιβλία που χρησιμοποιούνταν πριν από εβδομήντα και πλέον χρόνια, όλα αυτά τα τοπωνύμια κλίνονταν. Για παράδειγμα, διαβάζαμε για το κλίμα της Καλιφόρνιας (όχι: της Καλιφόρνια ), για την Πολιτεία της Φλώριδας (όχι: της Φλώριδα ) και άλλα.
Εκτός τούτου, αν συμφωνήσουμε με τους ημιμαθείς, θα πρέπει να λέμε και να γράφουμε: η Αγγλία – της Αγγλία, η Ιταλία – της Ιταλία, η Γερμανία – της Γερμανία, η Ισπανία- της Ισπανία και άλλα, αφού και αυτά τα τοπωνύμια είναι όλα ξενικής προελεύσεως.
Δυστυχώς, η ημιμάθεια επιμένει και παίρνει φόρα και, έτσι, οι ημιμαθείς προχωρούν ένα βήμα πάρα πέρα. Φτάνουν στο σημείο να αφήνουν άκλιτα ακόμη και τοπωνύμια της ίδιας της Ελλάδας και, έτσι, αναφέρονται σε λιμάνι της Ραφήνα αντί σε λιμάνι της Ραφήνας, που είναι το ορθό.
Η ημιμάθεια δεν επηρέασε μόνο τα ονόματα ξένων χωρών και πόλεων και, γενικά, τα ξένα τοπωνύμια, που λήγουν σε –α και σε –η, στην ελληνική τους απόδοση, αφήνοντας άκλιτες όλες αυτές τις λέξεις είτε εντάχθηκαν στο σύστημα της Ελληνικής είτε όχι, αλλά προχώρησε για να περιλάβει και τα ξενικής προέλευσης γυναικεία ονόματα, ακόμη και μερικά ελληνικά, που λήγουν σε -α και σε –η. Γράφουν, λοιπόν, και λένε: της Τερέζα (το ορθό: της Τερέζας ), της Σαλώμη (το σωστό: της Σαλώμης), της Σάρα (το σωστό: της Σάρας), της Ρωξάνη (το σωστό: της Ρωξάνης), της Βικτώρια (το σωστό: της Βικτώριας) και άλλα. Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφέρουμε ότι τέτοια ονόματα φέρουν, μολονότι έχουν ξενική προέλευση, και αρκετές Ελληνίδες, που, ασφαλώς οι ίδιες δεν τα αφήνουν άκλιτα. Εκείνο που έχει σημασία είναι ότι αυτά τα ονόματα, που λήγουν σε –α και σε –η, προσαρμόστηκαν στο σύστημα της Ελληνικής, γι’ αυτό και πρέπει να κλίνονται.
Κι όμως! Οι ημιμαθείς φτάνουν στο σημείο να λένε και να γράφουν «της Άννας», όταν αναφέρονται σε Ελληνίδες, και «της Άννα», όταν πρόκειται για γυναίκες της Σουηδίας.
Αξίζει, ακόμη, να αναφερουμε ότι και στις άλλες γλώσσες γίνεται προσπάθεια προσαρμογής των λέξεων ξενικής προελεύσεως. Έτσι, στην Αγγλική η «Λευκωσία» γίνεται “Nicosia”, η «Λεμεσός» γίνεται “Limassol”, η «Αθήνα» γίνεται ‘’Athens’’, η «Ελένη» γίνεται “Helen”, η «Μαργαρίτα» γίνεται “Margaret” και άλλα.
Χωρίς άλλο, όταν πρόκειται για ονόματα, τοπωνύμια και γυναικεία ονόματα, ξενικής προελεύσεως, που λήγουν σε –α και σε –η και που εντάχθηκαν στο λεξιλόγιο της Ελληνικής, πρέπει, οπωσδήποτε, να κλίνονται.
*Φιλόλογος
