Τα προβλήματα που ταλανίζουν το Σχέδιο Υγείας είναι πολλά και σοβαρά. Ένα απ’ αυτά είναι και το γεγονός ότι αρκετοί ασθενείς δεν γνωρίζουν τα δικαιώματα τους ούτε τις υποχρεώσεις τους, με αποτέλεσμα, αρκετές φορές, να έχουν παράλογες απαιτήσεις. Πιέζουν για παραπομπές στους ειδικούς, για αχρείαστες δαπανηρές εργαστηριακές και ακτινολογικές εξετάσεις, αχρείαστα φάρμακα κ.λπ. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο γιατρός αντιμετωπίζει το εξής δίλημμα. Εάν δεν υποκύψει, οασθενής με ένα απλό τηλεφώνημα αλλάζει γιατρό. Εάν ο γιατρός υποχωρήσει και ικανοποιήσει τα θελήματα των ασθενών λυπούμαι να παρατηρήσω ότι μετατρέπει το λειτούργημα του σε μπακάλικο και τον εαυτό του σε παιδί για θελήματα.
Ο ΟΑΥ εισηγούμαι να καθιερώσει ειδικό έντυπο στο οποίο ο ασθενής θα αναφέρει τους λόγους που ζητά αλλαγή γιατρού. Στο ίδιο έντυπο θα ζητείται και η άποψη του γιατρού.
Ειδική επιτροπή θα αξιολογεί τη κάθε περίπτωση και θα αποφασίζει ανάλογα.
Εισηγούμαι επίσης το δικαίωμα αλλαγής οικογενειακού γιατρού να γίνει κάθε χρόνο.
Επειδή η πρώτη επαφή του ασθενή με το σύστημα,είναι ο οικογενειακός γιατρός, ο ρόλος του είναι καθοριστικός. Εδώ πρέπει να γίνει η σωστή διαχείριση, η περιφρούρηση του συστήματος, η προστασία του σφαιρικού προϋπολογισμού.
Γι’ αυτό εισηγούμαι.
1. Ο σύνδεσμος των οργανωμένων ασθενών να αναλάβει την ευθύνη της ενημέρωσης των μελών του, αφού πρώτα ενημερωθούν οι ίδιοι από τον Π.Ι.Σ και τον ΟΑΥ, για να γνωρίζουν οι ασθενείς τα δικαιώματα και τις ευθύνες τους.
2. Επειδή πολλοί από τους οικογενειακούς γιατρούς δεν έχουν τη κατάλληλη πείρα,για το συγκεκριμένο πόστο, να οργανώνονται ειδικά σεμινάρια και διαλέξεις για συνεχή επιμόρφωση, αλλά και υποτροφίες, όπως ορίζονται και από τη νομοθεσία.
3. Ενδεικτικά να αναφέρω ότι στην Αγγλία το ποσοστό παραπομπής σε ειδικούς είναι λιγότερο του 10%, ενώ στη Κύπρο, 70-75%.
Εκστρατείες διαφώτισης για το κάπνισμα, το αλκοόλ, τα ναρκωτικά, με εμπλοκή των ανάλογων φορέων και εθελοντικών οργανώσεων, με διαλέξεις σε οργανωμένα σύνολα και χώρους εργασίας, εμπλοκή των Μ.Μ.Ε., ειδικά φιλμάκια, σλόγκαν, βίντεο, κ.λπ.
Πληθυσμιακός έλεγχος για ασθένειες που προσβάλουν μεγάλας ομάδες του πληθυσμού.
Είμαι της ισχυρής άποψης ότι ο οικογενειακός γιατρός, είναι το κομβικό σημείο όπου ο σφαιρικός προϋπολογισμός υφίσταται πολύ μεγάλη πίεση.
Βεβαίως υπάρχουν αρκετά άλλα σημεία όπου γίνονται σπατάλες και καταχρήσεις, και χρήζουν άμεσης λήψης δραστικών και αποτρεπτικών μέτρων
Η δημιουργία όλων των Επιτροπών και των μηχανισμών ελέγχου επείγει.
Οι συνεχείς αυξήσεις των συμπληρωμών στα φάρμακα προβληματίζει τους ασθενείς, οι οποίοι δικαιολογημένα διαμαρτύρονται.
Η διαχείριση του σφαιρικού προϋπολογισμού πρέπει να γίνεται, με επιστημονικά τεκμηριωμένο και ακριβοδίκαιο τρόπο. Οι οριζόντιες αποκοπές και περικοπές, δεν είναι η κατάλληλη συνταγή για να τον προστατεύσουν, ούτε βέβαια θα επιλύσουν το πρόβλημα των καταχρήσεων.
Θα ήθελα να απευθυνθώ, και να κάνω έκκληση, προς τους ασθενείς, τους παροχείς, τους προμηθευτές,προς όλους γενικά. Το ΓεΣΥ πρέπει να διαφυλαχθεί ως κόρη οφθαλμού. Το ΓεΣΥ αφορά όλους μας. Το ΓεΣΥ είμαστε όλοι εμείς. Όλοι είμαστε εν δυνάμει ασθενείς, άλλοι σήμερα άλλοι αύριο. Υπεύθυνοι δεν είναι μόνο αυτοί που θεσμικά ανέλαβαν τη λειτουργία του. Όλοι μας έχουμε ρόλο να διαδραματίσουμε, κάθε ένας από το πόστο του. Όλοι έχουμε δικαιώματα αλλά και υποχρεώσεις.
Η υγεία είναι το πολυτιμότερο αγαθό. Το ΓεΣΥ θα αναβαθμίσει τη ποιότητα της υγείας μας.Από τη σοβαρότητα και την υπευθυνότητα, που θα επιδείξουμε ως σύνολο, και ο καθένας χωριστά θα εξαρτηθεί η επιβίωση και η εύρυθμη λειτουργία του. Δεν έχουμε δικαίωμα αποτυχίας. Διάλυση του Γεσύ σημαίνει επιστροφή στην εποχή της ταλαιπωρίας,της αβεβαιότητας, της ανασφάλειας.
*Τ. Πρόεδρος Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου.
