Στις 19 Αυγούστου του 1959 γεννήθηκε δια καισαρικής μια Πολιτεία κραυγαλέων αντιφάσεων. Ένα κρατικό μόρφωμα που προκάλεσε χαώδες ρήγμα αντιθέσεων και αγεφύρωτων διαφωνιών και έσυρε σε πολεμικές αιματοχυσίες, άδικα μίση και αβυσσαλέες έχθρες. Κατά ανεξήγητο λόγο χρησιμοποιήθηκε για την εξαγγελία του το αρχαίο μήνυμα της νίκης του 490 π.Χ., όταν ο αγγελιαφόρος των Αθηναίων Φιδιππίδης, με το ρήμα ΝΕΝΙΚΗΚΑΜΕΝ ανάγγειλε τη νικηφόρα έκβαση της μάχης του Μαραθώνα των 11 χιλιάδων Ελλήνων, στρατηγούντος του Μιλτιάδη, εναντίον των 55 χιλιάδων εισβολέων Περσών, υπό τον Δάτιν και τον Αρταφέρνην. ( 13 Αυγούστου 490 π.Χ.). Και η μεν σύγκρουση όντως απέβη νικηφόρα και ορθώς έμεινε στην ιστορία ως ένας ελληνικός και πανανθρώπινος θρίαμβος, αλλά το αποτέλεσμα της 19ης Αυγούστου 1959 κάθε άλλο παρά νίκη ήταν. Επρόκειτο περί πολιτικής συντριβής του απελευθερωτικού αγώνα του Κυπριακού Ελληνισμού που έδωσε στον βωμό των θυσιών τα καλύτερα παιδιά του.
>108 αγωνιστές που έπεσαν μαχόμενοι.
> 3.362 πολιτικοί κρατούμενοι μαρτύρησαν στα στρατόπεδα συγκεντρώσεων. >1.114 έγκλειστοι στις Κεντρικές Φυλακές.
> 9 νεκρούς στις κρεμάλες.
> 39 θανατοποινίτες.
>300 αντάρτες και απειρία θυμάτων των βασανιστηρίων στα μπουντρούμια της Αγγλοκρατίας, ενώ ανυπολόγιστες υπήρξαν οι τετραετείς καταστροφές του λαού. Και η υπογραφή στα κείμενα της συμφωνίας στο Λάνγκαστερ Χάουζ του Λονδίνου, ήταν συνθηκολόγηση χωρίς την έγκριση του λαού. Και την υπέγραψαν ο Πρωθυπουργός και ο Υπουργός εξωτερικών της Ελλάδος Κωνσταντίνος Καραμανλής και Ευάγγελος Αβέρωφ Τοσίτσας, ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος, παρά τις αλλεπάλληλες διακηρύξεις υπέρ της Ενώσεως με την Ελλάδα που ο κόσμος επανελάμβανε στην ιστορική του διαδρομή και ο Τουρκοκύπριος Φαζίλ Κιουτσιούκ. Την Τουρκία εκπροσωπούσαν, με πλεκτάνη της Αγγλίας, ο Πρωθυπουργός Αντνάν Μεντερές και ο Υπουργός Εξωτερικών Φατίν Ρουστού Ζορλού, που και τους δυο κρέμασαν οι Τούρκοι στη Νήσο των Σκύλων και ως ενόχους για τους οργανωμένους βανδαλισμούς των Σεπτεμβριανών του 1955, όταν οι κατευθυνόμενοι εξαγριωμένοι όχλοι κατέστρεψαν την ακμάζουσα ελληνική κοινωνία Κωνσταντινουπόλεως και εκδίωξαν βιαίως τους Έλληνες από την Πόλη.
Η υπογραφή εκείνη, της 19ης Φεβρουαρίου 1959, στο Λονδίνο, ήταν η απαρχή ιστορικών συμφορών που παρατείνονται δραματικά. Οι δε επευφημίες στην πλατεία της Αρχιεπισκοπής του λόγου του Αρχιεπισκόπου ήταν αποτέλεσμα βεβιασμένης πλάνης. Ο κόσμος χειροκροτούσε χωρίς να γνωρίζει την καταδίκη της ιδεολογικής του ταυτότητας και της επερχομένης δοκιμασίας του. Και πολλοί σοβαροί Έλληνες θυμήθηκαν και επαναλάμβαναν την καταληκτική αναφορά του Ξενοφώντα για τον εικοσαεπταετή (431-404) Πελοποννησιακό Πόλεμο: «Μετά δε ταύτα Λύσανδρός τε κατέπλει εις Πειραιάν, και οι φυγάδες κατήσαν και τα τείχη κατέσκαπτον υπ αυλητρίδων πολλή προθυμία, νομίζοντες εκείνην την ημέραν τη Ελλάδι άρχειν της ελευθερίας». Επεσυνέβη η μοιραία συμβολή των αντιφάσεων που κατά τραγική ειρωνία πανηγύριζε ένας θυματοποιούμενος Λαός!
Και τα δεινά ακολούθησαν σαν αρχαίο ελληνικό δράμα. Η αξίωση της Ένωσης έγινε «ανεξαρτησία»(;), το ιδεώδες της Δικαιοσύνης διαστρεβλώθηκε σε προσωπικό συμφέρον, το φιλότιμο προσέλαβε τερατώδεις διαστροφές, παραμορφώθηκαν προαιώνιες αξίες, ο πατριωτισμός κατάντησε καταφύγιο των αχρείων,( Σάμουελ Τζόνσον), η πολιτική πρακτική κατάντησε ανήθικη, (κατά Γοργία) διαφθείροντας τους πολίτες, ο ωραίος άνθρωπος του ελληνικού πολιτισμού χάλασε, η πατρίδα κατάντησε διεκδικούμενο ιδιωτικό φέουδο άνομης ιδιοτέλειας, η νεοφανής εξουσία διεστράφη σε απόλυτη προσωπική υπόθεση, ο δε Έλληνας της Κύπρου απέκτησε την Αχίλλειο πτέρνα του, την πολιτική ανωριμότητα, όπως έγραφα στα «Ελληνικά Θέματα» (1969). Κατίσχυσε η μήτρα των κακών, η ανώριμη πολιτική!
Παρουσιάστηκε Βουλή με περιγελαστικές πρωτοτυπίες. Πρόσωπα με παράξενες συμπεριφορές που το έριχναν στον ύπνο και «συμφωνούσαν με τον προλαλήσαντα» ή δεν είχαν τι να πουν από την αλαλία! Μια Βουλή που θύμιζε «την αυλή των θαυμάτων» του γαλλικού ρομαντισμού. Και όπως ήταν επόμενο, οι πολίτες βρέθηκαν κατάπληκτοι ενώπιον του πολιτικού εγκλήματος χωρίς όμως ετοιμότητα αντιστάσεων. Διαπράχθηκαν αποτρόπαια κακουργήματα και στους δυο τομείς. Και στον ελληνικό και στον τουρκυπριακό. (Νεοκλής Παναγιώτου-Ευριπίδης Νούρος 16.8.1961, Ανδρέας Παντελίδης 1.9.1962, Αριστοκλής Αυγουστής 13.6.1973, Γιαννάκης Στεφανίδης, Αχμέτ Γκιουρχάν- Αϊχάν Χικμέτ,23.2.1962, Καβάζογλου-Μισιαούλης 11.4.1962, Κουτλού Ανταλί 6.7,1996). Η χρονική εκτέλεση των εγκλημάτων προκάλεσε την απορία αν η διάπραξη υπαγόταν στη σκοτεινή συνωμοσία των εκτός Κύπρου σχεδίων.
Ταυτόχρονα παρέλασε το απαίσιο πρόσωπο της πολιτικής τρομοκρατίας. Αλήτες έδερναν πολιτικούς που διαφωνούσαν με την εξουσία (Δέρβης, Πολυδωρίδης, Φαρμακίδης, Κωνσταντινίδης). Όχλοι διέλυαν πολιτικές συγκεντρώσεις γιαουρτώνοντας και βρίζοντας χυδαία ηγέτες (Ευδόκας, Πλατεία Σολωμού),με επί κεφαλής Υπουργό (!),φυλακίζονταν δημοσιογράφοι (Πολύκαρπος Ιωαννίδης, Τάκης Ευδόκας, όλοι οι αντιπολιτευόμενοι λειτουργοί του Τύπου (29. 7. 1973), αστυνομικοί έκλεβαν κάλπες και τις πετούσαν σε χαράδρες, ανταλλάσσοντάς τις με κάλπικες, η βία και η καταδίωξη οργίαζαν, ένστολοι θεάθηκαν ν΄ απομακρύνονται με αστυνομικό «λαντ ρόβερ» από τη σκηνή του εγκλήματος, τη δολοφονία του Αριστοκλή Αυγουστή στην Πάχνα, και μετά τον διπλό φόνο στον δρόμο της Μονής. Η Πολιτεία δεν αποδεικνυόταν «κράτος θεού» όπως εξαγγέλθηκε ενώπιον του παραληρούντος κόσμου, αλλά κράτος φόβου και πάθους που δημιούργησε τον νέο ανθρώπινο χαρακτήρα.
Σε τέτοιες απογοητευτικές συνθήκες έπεσαν οι αξίες στην Κύπρο. Οι ανθρώπινες αξίες. Πνευματικά αναστήματα πτυχιούχων Πανεπιστημίων παρασύρθηκαν στην παλίρροια της ευνοιοκρατίας. Στην εξουσία αναρριχήθηκαν απόφοιτοι σχολείων Μέσης Παιδείας, και όχι όλοι, που απλώνονταν κατακτητικά στον μικρόκοσμο των ξένων καλλιτέχνιδων, χωρίς ιδιαίτερες επιδόσεις. Ανεγνωρισμένοι επιστήμονες καταπλακώθηκαν από οδοστρωτήρες «παραγόντων» ή καταπνίγηκαν στο κύκλωμα των ερτζιανών σκοπιμοτήτων. Αρκετοί ήταν νομικοί «σύμβουλοι της Α.Μ. της βασίλισσας», δικηγόροι που δύσκολα, στα πρώτα χρόνια ευνοούνταν, μέχρι να «εγκλιματιστούν». Εμφανίστηκαν ραγδαία αρχοντοχωριάτες πολιτικοί παράγοντες, φεουδάρχες σύμβουλοι της εξουσίας. Κυκλοφορούσαν με πολυτελείς λιμουζίνες που αντικατέστησαν τα ονήλατα κάρα.
Υπερίσχυσαν αμαθείς μετριότητες
Στη διπλωματία υπερίσχυε η αμάθεια με προβολή αμαθών μετριοτήτων, που όφειλαν να συνδιαλέγονται με τέρατα γνώσεων και έχαναν τα παιγνίδια εν μέσω σαρκαστικών γελώτων της διεθνούς διπλωματίας. Και ένα πρωτοφανές φαινόμενο πολιτικού εγωισμού αναπήδησε, με διαφημιζόμενα «αλάνθαστα» μυαλά, που όριζαν με απαραβίαστες προσωπικές αποφάσεις την μοίρα της άμοιρης πατρίδας. Ήταν όπως μια νέα μόδα της νηπιώδους πολιτικής κοινωνίας που έσυρε στον προσωρινό συρμό των «Αδεσμεύτων» και των περιπλανήσεων ανάμεσα Ανατολής και Δύσης, με ταυτόχρονη πτώση στη δυσμένεια των ισχυρών, του τότε κόσμου, που ευχερώς έστηναν φονικές παγίδες χάριν της Τουρκίας, με κατάληξη την ατέρμονη τραγωδία της Κύπρου. Δείγμα των πραγμάτων η συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών ΗΠΑ- Σοβιετικής Ενώσεως, Κίσσινγκερ και Γκρομίκο, που ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποδεχόταν με φιλοπαίγμονα διάθεση και αστεϊσμό! Και η πείσμων εμμονή ότι δεν επρόκειτο να γίνει πραξικόπημα, ούτε τουρκική εισβολή, με συνέπεια να αποκλεισθεί οποιαδήποτε αποτρεπτική προπαρασκευή του θανάτου που επερχόταν χωρίς κάλυψη. Και ιδού και πάλιν η σοφία του Σοφοκλή στην «Αντιγόνη» πως «μια πολιτεία δεν μπορεί ν’ ανήκει σ’ έναν ανδρα». Σοφία, που δυστυχώς δεν ίσχυε στα πρώτα χρόνια γένεσης της Πολιτείας της Κύπρου… Αυτά σε γενικές γραμμές για λόγους ενημέρωσης επί των πρώτων εμφανίσεων του κυπριακού δράματος και των αιτίων που το προκάλεσαν και το συντηρούν…
