Η Σύνοδος Κορυφής τέλειωσε. «Ήταν μια δύσκολη διαπραγμάτευση», «όλοι έκαναν υποχωρήσεις», «τελικά υπήρξε συμβιβασμός», αλλά… υπάρχει ικανοποίηση επειδή «τέθηκε ορίζοντας μέχρι τον Δεκέμβριο». Αυτά είναι δείγμα δηλώσεων που ακολούθησαν της Συνόδου. Ωστόσο, η ουσιαστική διαπίστωση είναι απλή: Στη Λευκορωσία επιβλήθηκαν κυρώσεις, αλλά στο καθεστώς Ερντογάν –με μαζικές εξαφανίσεις, φυλακίσεις, βασανιστήρια, φιμώσεις και διώξεις εντός Τουρκίας– και με ωμές παρανομίες εναντίον κρατών-μελών της ΕΕ, έγιναν… προειδοποιήσεις και προτάθηκε «θετική ατζέντα π.χ. αναβάθμιση του εμπορίου μέσω της τελωνειακής ένωσης.
Είναι άσκοπο να αναλωθούμε σε συναισθηματικές εξάρσεις εναντίον της Γερμανίας, της ΕΕ ή οποιουδήποτε άλλου που ενεργούν βάσει συμφερόντων –πράγμα αυτονόητο στις διεθνείς σχέσεις– αλλά θα αναδείξουμε κάποια χρήσιμα μαθήματα για το μέλλον. Το απογοητευτικό αποτέλεσμα θα ήταν αποτυχία των δύο Κυβερνήσεων (Ελλάδας και Κύπρου) εάν είχαν την επιβολή κυρώσεων ως αδιαπραγμάτευτο τους στόχο. Στην πραγματικότητα όμως, εδώ και μήνες, η δεδηλωμένη πολιτική της Κυβέρνησης Μητσοτάκη ήταν η αποφυγή επιβολής κυρώσεων στην Τουρκία, στην οποία ο Ν. Αναστασιάδης συναίνεσε πριν την Σύνοδο (“οι κυρώσεις δεν είναι αυτοσκοπός”), επιβεβαιώνοντας την αδυναμία και ροπή του να υποκύπτει, χαροποιώντας διάφορους εκτός Κύπρου (Μέρκελ κ.ά.) και διάφορες περιθωριακές πλατφόρμες χωρίς σοβαρό λαϊκό έρεισμα εντός Κύπρου.
Επί της ουσίας, υπήρξε μια πρωτοφανής ευνοϊκή συγκυρία για τον Ελληνισμό εδώ και δεκαετίες με την Τουρκία πολιτικά απομονωμένη, με μια εύθραυστη τουρκική οικονομία και ένα σοβαρό πλεονέκτημα που οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις με τη σθεναρή στάση τους έδωσαν στην πολιτική ηγεσία στην Αθήνα. Αυτό το πλεονέκτημα έχει εξαλειφθεί από την ίδια την Αθήνα που συμφώνησε σε μηχανισμούς αποκλιμάκωσης αλλά με τις τουρκικές αξιώσεις να… κλιμακώνονται! Το πλέον ανησυχητικό αφορά το “θέατρο” τους επόμενους μήνες μέχρι τον Δεκέμβριο με σεναριογράφο την Μέρκελ γύρω από την Κύπρο. Όπως και στο Αιγαίο, θα διαπιστωθούν δήθεν κινήσεις αποκλιμάκωσης εκ μέρους της Τουρκίας, για να ξεκινήσουν οι συνομιλίες στο Κυπριακό, όπου αυτή τη φορά οι ενεργειακοί πόροι της Κυπριακής Δημοκρατίας θα είναι μέρος των “διακοινοτικών διαπραγματεύσεων” υπό τους όρους της Τουρκίας για διαμοιρασμό ή συνδιαχείριση.
Παρεμπιπτόντως, σε Κύπρο και Ελλάδα υπάρχουν διάφοροι “στρατευμένοι” της εξουσίας οι οποίοι κρύβονται πίσω από τη συμβιβαστική στάση του Προέδρου Μακρόν. Γνωρίζουμε περισσότερα από όσα γράφουμε αλλά θέτουμε υπεράνω την πανεθνική σύμπνοια. Επισημαίνουμε δηκτικά ότι οι διπλωματικές μάχες στην ΕΕ διεξάγονται την ώρα των αποφάσεων εντός των Συνόδων και όχι κατόπιν εορτής με δηλώσεις σε δημοσιογραφικές διασκέψεις. Καταλήγοντας, θέτουμε με ειλικρίνεια μια άλλη διαπίστωση: Τους πράξαμε και απέτυχαν και οι σκεπτόμενοι πολίτες έχουν λόγο και ευθύνη.
*Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S & D), Πρόεδρος Πολιτικής Επιτροπής για την Μεσόγειο
costas.mavrides@europarl.europa.eu
