Αδιαμφισβήτητα η ελληνοτουρκική αντιπαράθεση έχει θορυβήσει τη διεθνή κοινότητα, αναγκάζοντας την ΕΕ και όχι μόνο, να κινητοποιηθούν προς την κατεύθυνση της εξεύρεσης τρόπων για εκτόνωση της κρίσης.
Στόχος, η αποφυγή ενός ζημιογόνου επεισοδίου – “ατυχήματος”, το οποίο, εάν προκύψει, δεν αναμένεται να επηρεάσει μόνο την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, ούτε μόνο τα συμφέροντα των κρατών της περιοχής.
Οι πρόσφατες εξελίξεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο αποτελούν πλέον τεκμήριο της προσέγγισης της ΕΕ (και της δύσης ευρύτερα) απέναντι στην Τουρκία.
Παρόλο που οι επιδιώξεις της Άγκυρας προσκρούουν στο διεθνές δίκαιο και τα συμφέροντα κρατών της περιοχής, καθιστώντας εύθραυστη τη διαδικασία εκτόνωσης της κρίσης και εξομάλυνσης των σχέσεων, εντούτοις το μήνυμα της δύσης, με ενδεικτική της στάση της Γερμανίας και των ΗΠΑ, είναι ότι θα κάνει το παν για να κρατήσει την Τουρκία στις δυτικές ράγες (υπό τον φόβο, μεταξύ άλλων, της επέκτασης της ρωσικής επιρροής να πλανιέται).
Ενδεικτική της κατάστασης είναι η διαδικασία που αφορά στην επιβολή ευρωπαϊκών κυρώσεων εναντίον της Άγκυρας για τις προκλήσεις της σε Ανατολική Μεσόγειο και κυπριακή ΑΟΖ. Πρόκειται για χλιαρά μέτρα, όπως έχουν χαρακτηριστεί, καθώς οι Βρυξέλλες εφαρμόζουν πολιτική καρότου και μαστιγίου.
Επιδίωξη είναι να βρεθεί μια φόρμουλα για εκτόνωση της κρίσης, χωρίς ωστόσο να κλονίζονται περισσότερο, αλλά μάλλον να αποκαθίστανται, οι ευρωτουρκικές σχέσεις, με ζητούμενο την επίδειξη ελάχιστης έστω καλής θέλησης από πλευράς Τουρκίας.
Φαίνεται, μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ότι για την ΕΕ, η διατήρηση καλών σχέσεων με την Τουρκία δεν είναι διαπραγματεύσιμη καθώς τα εθνικά συμφέροντα των κρατών- μελών δεν επιτρέπουν μόνιμη ανατροπή ή διακοπή των ευρωτουρκικών σχέσεων έστω και εάν αυτές οι σχέσεις διέπονται από κάποιου είδους “ειδικό καθεστώς”.
Με βάση την πρόταση των Βρυξελλών, θα πρέπει τη θέση της αντιπαράθεσης να αντικαταστήσει ένας δομημένος διάλογος μεταξύ των εμπλεκομένων μερών, με τη μορφή της πολυμερούς – περιφερειακής διάσκεψης για την Ανατολική Μεσόγειο.
Σε αυτή την εξίσωση εντάσσεται και η Κύπρος, όχι μόνο ως κράτος της περιοχής, αλλά κυρίως ως κράτος – μέλος της ΕΕ δεδομένου ότι η συγκεκριμένη διάσκεψη αποτελεί πρωτοβουλία του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Η στασιμότητα στο κυπριακό αποτελεί αγκάθι στις προσπάθειες για εκτόνωση της κρίσης, αλλά πάντως μια εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, μετά και την πρόσφατη συμφωνία για δημιουργία μηχανισμού αποτροπής κρίσεων στο ΝΑΤΟ μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, μπορεί να δώσει μια ώθηση προς την κατεύθυνση της επανέναρξης του διαλόγου για διευθέτηση του προβλήματος, την ώρα που οι πιέσεις αυξάνονται.
Αναμένονται ενδιαφέρουσες εξελίξεις.
*BA Δημοσιογραφία, MA Επιστήμες της Επικοινωνίας.
