Η 15η Ιουλίου καθιερώθηκε από τον ΟΗΕ ως Παγκόσμια Ημέρα Δεξιοτήτων (World Youth Skills day). Το σχετικό ψήφισμα είχε εγκριθεί από τη γενική συνέλευση του διεθνούς οργανισμού στις 11 Νοεμβρίου 2014, ύστερα από πρόταση του αντιπροσώπου της Σρι Λάνκα, ο οποίος είχε τονίσει τη σημασία της ανάπτυξης των δεξιοτήτων στους νέους σε παγκόσμιο επίπεδο. Σύμφωνα με ερευνητικά δεδομένα, σήμερα υπάρχουν 1,2 δισεκατομμύρια νέοι ηλικίας 15 έως 24 ετών οι οποίοι αντιπροσωπεύουν το 16% του Παγκόσμιου Πληθυσμού. Η ενεργός συμμετοχή των νέων σε προσπάθειες αειφόρου ανάπτυξης έχει ζωτική σημασία για την επίτευξη βιώσιμων κοινωνικών χωρίς αποκλεισμούς, συμπεριλαμβανομένων των συνεπειών της ανεργίας, της φτώχειας και της μετανάστευσης. Ωστόσο, οι νέοι είναι σχεδόν τρεις φορές πιο πιθανόν να είναι άνεργοι από τους ενήλικες και συχνά εκτίθενται σε υποδεέστερες θέσεις εργασίας, αντιμετωπίζοντας μεγαλύτερες ανισότητες. Παράλληλα, οι γυναίκες είναι πιθανότερο να είναι υποαπασχολούμενες, ή αμείβονται λιγότερα ή να εργάζονται με προσωρινές συμβάσεις. 

Βασικός θεαματικός άξονας της Παγκόσμιας Ημέρας Νεανικών Δεξιοτήτων υπήρξε η δύναμη της γνώσης και η διά βίου μάθηση. 

• Η δύναμη της Γνώσης

«Όσο υπάρχουν στον κόσμο παιδιά, ζώα, λουλούδια. Μην φοβάστε, όλα θα πάνε καλά» τόνισε εμφαντικά ο Νίκος Καζαντζάκης. Πράγματι, η δύναμη της γνώσης είναι καθοριστική για παιδιά και νέους, αφού μέσα από αυτήν θα είναι ικανοί να αλλάξουν τις συνθήκες διαβίωσης τους για ένα καλύτερο μέλλον. Η γνώση, είναι ένα μέσο, ένα βασικό εργαλείο με το οποίο ο νέος μπορεί να ανακαλύψει το «Γνώθι σ’ αυτόν», την πληρότητα του «είναι» του, ώστε να δώσει σε όλη την ύπαρξή του μια διάσταση ηθικής προόδου. Μέσα από αυτήν, ο νέος καθίσταται ικανός να διεκδικήσει και να βρει διεξόδους στα διάφορα προβλήματα που τον ταλανίζουν. Η γνώση είναι λοιπόν διέξοδος για τους νέους. Όχι, όμως, η γνώση η οποία αντλείται με ευκολία απ’ την υιοθέτηση κυρίαρχων αντιλήψεων, αλλά αυτή που διεισδύει βαθύτερη και απλώνεται πλατύτερα από το κοινό του, αναζητώντας πίσω από το αυτονόητο την κρυμμένη αλήθεια. Ο Πλάτωνας παρομοίωσε τη γνώση με το φως του ήλιου. 

•Διά βίου μάθηση 

Η διά βίου μάθηση, ως βασικός πυλώνας της ανάπτυξης της Παγκόσμιας Ημέρας Νεανικών Δεξιοτήτων είχε περιληφθεί ως θεματική στους άξονες συζήτησης στο Ευρωπαϊκό Πλαίσιο. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο ΟΟΣΑ, η UNESCO και πλήθος ευρωπαϊκών και διεθνών οργανισμών δηλώνουν ότι η οικονομική ανάπτυξη των κρατών θα επιτευχθεί μέσα από τη διά βίου μάθηση.

Η διά βίου μάθηση περιλαμβάνει όλες τις μορφές μαθησιακών δραστηριοτήτων στη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου, που αποσκοπούν στην απόκτηση ή την ανάπτυξη γνώσεων, δεξιοτήτων, οι οποίες συμβάλλουν στη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης προσωπικότητας, στην επαγγελματική ένταξη και εξέλιξη του ατόμου, στην κοινωνική συνοχή, στην ανάπτυξη της ικανότητας ενεργού συμμετοχής στα κοινά καθώς και στην κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη. Η δια βίου μάθηση βοηθάει τα άτομα να ενταχθούν ή να επανενταχθούν στην αγορά εργασίας. 

Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας και η παγκοσμιοποίηση είναι δύο από τους βασικούς παράγοντες που νέα επαγγέλματα και ειδικότητες αναπτύσσονται και άλλα καταργούνται. Έτσι, κρίνεται αναγκαίο οι νέοι να ανανεώνουν, αναβαθμίζουν και να επικαιροποιούν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους. Μέσω της διά βίου μάθησης, οι νέοι μπορούν να διατηρήσουν την απασχολησιμότητά τους, να αλλάξουν επάγγελμα ή να εξελιχθούν επαγγελματικά. 

Τέλος ο ΟΗΕ καλεί τα κράτη–μέλη να γιορτάσουν με τον κατάλληλο τρόπο την Παγκόσμια Ημέρα Νεανικών Δεξιοτήτων. Οργανώσεις κυβερνητικές και μη, εκπαιδευτικοί, εθελοντές και αρμόδιοι, κοινωνικοί φορείς καλούνται να οργανώσουν δραστηριότητες, οι οποίες μπορούν να βοηθήσουν τους νέους να ξεπεράσουν τα εμπόδια όσον αφορά την απασχόληση και την ανάπτυξη των δεξιοτήτων τους.

*Καθηγήτρια Φιλολογίας