Ο Πέτρος Ευθυβούλου, λαογράφος, μιλά για τη Συμφωνία Ζυρίχης, αλλά και την εμμονή μας να συμπορευόμαστε με τους αδέσμευτους.
Μερικές αναφορές πώς ο κυπριακός Ελληνισμός ήλθε σε αυτή τη θέση ύστερα από χιλιάδες χρόνια αποικιοκρατίας.
1. Τα γεγονότα μας λέγουν ότι το προζύμι των δεινών μας έγινε με το λάθος της κατάληξης του ένοπλου αγώνα το 1959 με τη Συμφωνία της Ζυρίχης που έθαβε το σκοπό και τον στόχο του αγώνα και έκανε τους Τουρκοκυπρίους συνέταιρους, συγκυβερνήτες σε αυτό τον τόπο και εγγυήτρια την Τουρκία για εφαρμογή και διατήρηση των συμφωνιών.
2. Τα γεγονότα πάλι μας λέγουν ότι το προζύμι αντί να βρούμε τρόπο να «ξινίσει», να μην αξιοποιηθεί, δυστυχώς το κάναμε ζύμη με τις ανώφελες, άσοφες, παράφωνες πολιτικές μας επιλογές που ήταν να μην συμπορευθούμε με τους Δυτικούς που ανήκουμε και γεωγραφικά και πολιτικά και η συμπόρευσή μας με τους αδέσμευτους Τίτο, Καντάφι και άλλους. Έγινε ζύμη και με τη μη συμπόρευση μας με τους Αμερικάνους και τη συμμαχία του ΝΑΤΟ όπως έκαναν Ελλάδα, Τουρκία και άλλες «παλαβές» ευρωπαϊκές χώρες και με αυτές τις επιλογές δυστυχώς δώσαμε την αιτία, την αφορμή στους τότε ρυθμιστές της τύχης των μικρών λαών Αγγλοαμερικανονατοϊκούς να μας βαφτίσουν ως «Κούβα» και «Κάστρο της Μεσογείου» και που γι’ αυτό μας κατάταξαν ως αντιμαχόμενους τους, ως εχθρούς τους, που το επακόλουθο αυτού ήταν η εκδίκηση και η τιμωρία από αυτούς.
3. Τα γεγονότα πάλι μας λέγουν ότι τη ζύμη όχι μόνο δεν προσπαθήσαμε να μην αξιοποιηθεί, να μην ζυμωθεί, αλλά την ενισχύσαμε με τις άσοφες πάλι ενέργειες μας, στελεχώσαμε την εθνική μας φρουρά εξ ολοκλήρου με Ελλαδίτες αξιωματικούς που σε συνεργασία με την Χούντα Αθηνών και τον Γρίβα εκκόλαπταν, κατήχιζαν και κάλυπταν την ΕΟΚΑ Β και συμπορευόμενοι όλοι πλέον μαζί Χούντα, ΕΟΚΑ Β, και Αγγλοαμερικανονατοϊκοί, έκαναν το πραξικόπημα με επακόλουθο την εισβολή και έτσι το προζύμι, η ζύμη αξιοποιήθηκαν πλήρως, ότι το χειρότερο μπορούσε να συμβεί για τον κυπριακό ελληνισμό και έχει τώρα 46 χρόνια που βιώνουμε τα αποτελέσματα του ζυμώματος του προζυμιού. Και εδώ γεννιέται το βασανιστικό ερώτημα για κάθε Ελληνοκύπριο: Στα 46 χρόνια δεν υπήρξε περίπτωση αριθμός σχεδίων λύσης που θα μπορούσε να αναχαιτίσει, να μεταβάλει τα δεδομένα του προζυμιού; Η πικρή αλήθεια μας λέγει ότι υπήρξαν 2-3 περιπτώσεις που μπορούσαμε να αναχαιτίσουμε προς το καλύτερο τα δεδομένα του προζυμιού, αλλά εμείς όπως πάντα με τις άσοφες σκέψεις τις σκαρτάραμε για να πετύχουμε καλύτερες περιπτώσεις, που είναι η επισφράγιση της πορείας του προζυμιού, η διαιώνιση των δεδομένων.
Και εδώ μένει στον κοινό νου να κρίνει αν για τα δεινά μας δεν φταίνε και τα μυαλά μας.