Όσοι έχουν στοιχειώδη γνώση της ιστορίας αυτού του τόπου, ξέρουν ότι αρκετοί κάτοικοι της Κύπρου, στα μαύρα χρόνια της Τουρκοκρατίας, που κράτησε περισσότερο από τρεις αιώνες, αλλαξοπίστησαν. Εγκατέλειψαν την προγονική θρησκευτική πίστη και την εθνική τους ταυτότητα για να γίνουν μουσουλμάνοι.
Οι λόγοι για αυτήν τη μεταστροφή ήταν αρκετοί, όμως δύο ήταν οι κυριότεροι. Ο πρώτος σχετίζεται με την έναρξη της Τουρκοκρατίας, οπότε ορισμένες οικογένειες, κυρίως Ενετών και Φράγκων, που αποτελούσαν, μέχρι τότε, την αφρόκρεμα του τόπου και κατείχαν ανώτερες θέσεις και αξιώματα και που διακρίνονταν για τον πλούτο και τις τεράστιες περιουσίες τους, απαρνήθηκαν τη δική τους θρησκεία, για να αποκτήσουν τα προνόμια της άρχουσας μουσουλμανικής τάξης, τα οποία αποκτούσαν οι προσήλυτοι αμέσως με την προσχώρησή τους στο Ισλάμ.
Ασφαλώς, η οικονομική εξαθλίωση του απλού λαού ήταν ο άλλος και, μάλιστα, ο πιο σημαντικός παράγοντας εξισλαμισμών. Οι πρώτες δεκαετίες που ακολούθησαν την κατάκτηση της Κύπρου από τους Οθωμανούς αποτέλεσαν περίοδο παρακμής για το νησί μας. Οι καταστροφές που επέφερε ο πόλεμος για την κατάληψη της νήσου, οι επιδημίες εκείνης της εποχής και η μετανάστευση ενός σημαντικού μέρους του πληθυσμού, που ήταν απόρροια της υποταγής του νησιού στους Τούρκους, είχαν οδηγήσει την οικονομία σε άθλια κατάσταση. Και το χειρότερο! Η καταπίεση του πληθυσμού και, προπαντός, η βαριά φορολογία που επέβαλλε η τουρκική διοίκηση δημιουργούσαν αφόρητη κατάσταση στους κατοίκους, με αποτέλεσμα οι εξισλαμισμοί να αποτελούν, για αρκετούς κατοίκους, τη μοναδική σανίδα σωτηρίας.
Στην πραγματικότητα, αρκετοί από τους εξισλαμισθέντες, στα φανερά, υποκρίνονταν τους μουσουλμάνους, αλλά στα κρυφά συνέχιζαν να είναι χριστιανοί. Οι άνθρωποι αυτοί, άλλως κρυπτοχριστιανοί, ήταν γνωστοί με την ονομασία «λινοβάμβακοι» (λινοπάμπακοι). Ο λαός, εν τη σοφία του, έδωσε σε αυτούς τήν εν λόγω ονομασία, επειδή παρομοιάζονταν με το ύφασμα, που έχει τη μία όψη του γινωμένη από λινάρι και την άλλη από βαμβάκι. Όσοι ανήκαν σε αυτήν την κατηγορία, από τη γέννηση μέχρι και τον θάνατό τους, ήταν υποχρεωμένοι να ανταποκρίνονται στις αντιφατικές απαιτήσεις της διπλής τους υπόστασης. Ακολουθούσαν τις υποχρεώσεις της μουσουλμανικής θρησκείας ως προς τον γάμο, τις μεγάλες γιορτές, την κηδεία και την ταφή, αλλά το ίδιο συνέβαινε και με τις αντίστοιχες της χριστιανικής.
Η εκχώρηση της Κύπρου από την Τουρκία στην Αγγλία, το 1878, σήμαινε και τη δυνατότητα επανόδου των λινοβαμβάκων στον χριστιανισμό. Οι Άγγλοι, όμως, ευθύς εξ αρχής, πείστηκαν ότι οι Έλληνες της Κύπρου, αργά ή γρήγορα, θα έθεταν ζήτημα ένωσης της νήσου με την Ελλάδα, για αυτό χρησιμοποίησαν αρκετές μεθοδεύσεις για να αποτρέψουν την επάνοδο των λινοβαμβάκων στον χριστιανισμό, ούτως ώστε να μη σημειωθεί σημαντική αύξηση του ελληνικού στοιχείου. Η συνήθης και γνωστή τακτική των Άγγλων τού «διαίρει και βασίλευε» θα έβρισκε την εφαρμογή της και στη μικρή αποικία της Κύπρου. Στην πραγματικότητα, αρκετοί λινοβάμβακοι, με τις νέες συνθήκες που διαμορφώθηκαν, μπόρεσαν να επανέλθουν στον χριστιανισμό, όμως αρκετοί άλλοι, για διάφορους λόγους, παρέμειναν λινοβάμβακοι, φαινόμενο που διατηρείται ακόμη και σήμερα, μολονότι πέρασε μεγάλο χρονικό διάστημα από τότε και μεσολάβησε, στο μεταξύ, η βάρβαρη τουρκική εισβολή τού 1974.
Δυστυχώς, στις μέρες μας, για διαφορετικούς τώρα λόγους, το φαινόμενο των λινοβαμβάκων εμφανίζεται και πάλι, κάτω από άλλη μορφή. Η Κύπρος, σήμερα, βρίσκεται αντιμέτωπη με τη χειρότερη περίοδο της ιστορίας της και, όμως, υπάρχουν δικοί μας άνθρωποι, που προτιμούν να αποκαλούνται ελληνόφωνοι και όχι Έλληνες. Μερικοί άλλοι μιλούν απερίφραστα και, ανάμεσα σε άλλα, δηλώνουν ότι είναι τουρκόφιλοι ή σχεδόν τουρκίζοντες. Θέλουν να μεταβαίνουν στα κατεχόμενα, επειδή, εκεί, όπως λένε, βρίσκονται οι πραγματικοί τους φίλοι. Θύτες και θύματα γίναμε μαλλιά κουβάρια! Φτάνουν στο σημείο να θεωρούν αδέλφια τούς Τουρκοκυπρίους, μολονότι αυτοί διέπραξαν τα αίσχιστα εις βάρος μας κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής, όπως και στη συνέχεια. Σκότωσαν, βίασαν, επιδόθηκαν στο πλιάτσικο, άρπαξαν σπίτια και περιουσίες, που δημιουργήθηκαν με πολύ ίδρωτα και κόπο, έστειλαν στην προσφυγιά χιλιάδες συμπατριώτες μας, κατέστρεψαν εκκλησίες, κοιμητήρια και μνημεία πολιτισμού, άλλαξαν ονόματα πόλεων και χωριών, έφεραν χιλιάδες εποίκους από την Ανατολία για να αλλοιώσουν τον δημογραφικό χαρακτήρα του νησιού και, γενικώς, έκαναν και κάνουν ό,τι μπορούν για να τουρκοποιήσουν ολόκληρη την Κύπρο ή να τη μετατρέψουν σε δικό τους προτεκτοράτο. Η Κύπρος, νησί καθαρά ελληνικό, άρχισε, ποιος να το πίστευε, με τη βοήθεια και των σημερινών λινοβαμβάκων, να εκτουρκίζεται!
Ασφαλώς, όλοι οι νόμιμοι κάτοικοι της Κύπρου, Ελληνοκύπριοι, Τουρκοκύπριοι, Μαρωνίτες, Αρμένιοι, Λατίνοι, πρέπει να έχουν τα ίδια δικαιώματα. Κι όμως! Οι σημερινοί λινοβάμβακοι που, σε αντίθεση με τους παλιούς, στα φανερά υποκρίνονται τους Έλληνες, αλλά στα κρυφά νιώθουν Τούρκοι, είναι έτοιμοι να παραχωρήσουν στους Τούρκους οποιαδήποτε προνόμια ζητήσουν. Και εκ περιτροπής προεδρία και δικαίωμα αρνησικυρίας σε όλα τα θέματα του μελλοντικού ομοσπονδιακού συστήματος διακυβερνήσεως και παραχώρηση μεγάλου μέρους των κατεχόμενων περιουσιών μας και αποδοχή των εποίκων και παραμονή τουρκικών στρατευμάτων. Παρόλα αυτά, οι σημερινοί λινοβάμβακοι καμώνονται τους προοδευτικούς και τους ειρηνόφιλους και, την ίδια στιγμή, θεωρούν θύματα της όλης κατάστασης τους Τουρκοκυπρίους και θύτες τους Ελληνοκυπρίους, μολονότι οι Τουρκοκύπριοι το παίζουν δίπορτο, ήτοι, άλλοτε, καμώνονται τους Ευρωπαίους και, άλλοτε, τους Τούρκους. Για αυτούς ό,τι μετρά είναι αποκλειστικώς το συμφέρον και το πλιάτσικο.
Χωρίς άλλο, μια τέτοια προσέγγιση του εθνικού μας θέματος έχει να κάνει και με το νέο είδος λινοβαμβάκων, που φύτρωσαν εδώ και καιρό στον τόπο μας. Η κύρια διαφορά των παλιών από τους σημερινούς είναι ότι οι πρώτοι γίνονταν λινοβάμβακοι για λόγους ανάγκης, ενώ οι σημερινοί με τη δική τους θέληση!
*Φιλόλογος.