Η πανδημία αποτελεί μια κοινή εμπειρία που η ανθρωπότητα θα συζητά στο μέλλον καθώς ελάχιστοι είναι αυτοί που δεν έχουν επηρεαστεί. Γνωρίζουμε πως σε τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο η εμπειρία του τρόμου μόλυνσης, η περίθαλψη των αρρώστων και η απώλεια λόγω θανάτου σημαντικού αριθμού του πληθυσμού της υφηλίου κατατάσσει τη συγκεκριμένη πανδημία ως μια από τις πιο τραυματικές εμπειρίες που συλλογικά ο πλανήτης έχει βιώσει. Στη διάρκεια αυτής της περιόδου άτομα με ψυχικές παθήσεις όπως κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές, αυτοκτονικούς ιδεασμούς αλλά και για άτομα τα οποία το σπίτι τους δεν αποτελούσε έναν ασφαλή χώρο διαβίωσης λόγω προβληματικών σχέσεων, η περίοδος αυτή ήταν ιδιαίτερα τραυματική και ψυχικά δύσφορη. Αρκετοί κατάφεραν να έχουν πρόσβαση σε κρατικές υπηρεσίες για την ψυχική τους υποστήριξη και άλλοι με ιδιώτες ψυχοθεραπευτές κατάφεραν να επιβιώσουν και να βρουν μηχανισμούς για διαχείριση της κατάστασης.
Οι ψυχοθεραπευτές την περίοδο αυτή ήταν και παραμένουν ενεργοί. Παρείχαν ψυχοθεραπευτικές υπηρεσίες τόσο σε επαγγελματίες πρώτης γραμμής όπως γιατρούς και νοσηλευτές που η εργασιακή και συναισθηματική τους εξάντληση απαιτούσε υποστήριξη, σε ανθρώπους που επηρεάστηκαν από την οικονομική ύφεση, την απομόνωση και αποξένωση από συνανθρώπους, λόγω απώλειας και θανάτων ως συνέπεια τόσο του ιού και άλλων αιτιών, λόγω της ασταθούς ψυχικής τους κατάστασης αλλά και επειδή το σπίτι τους δεν ήταν ασφαλές ως περιβάλλον διαμονής. Οι ψυχοθεραπευτές που και οι ίδιοι ως άνθρωποι βίωναν την εμπειρία της πανδημίας με όμοιους τρόπους όπως και οι συνάνθρωποί τους, βρήκαν τρόπους όπως με την έρευνα, τη χρήση της τεχνολογίας και ανάπτυξη εργαλείων, την μεταξύ τους συνεργασία και υποστήριξη, για να μπορέσουν να παρέχουν υπηρεσίες στο υψηλότερο επίπεδο ποιότητας για ανακούφιση του ατομικού και συλλογικού τραύματος που βίωνε η ανθρωπότητα.
Το γεγονός ότι στην Κύπρο η ψυχοθεραπεία δεν είναι ένα θεσμικά ρυθμιζόμενο επάγγελμα αφήνει εκτεθειμένους όχι μόνο τους επαγγελματίες που εκπαιδεύτηκαν και μπαίνουν σε αθέμιτο ανταγωνισμό με υποκατηγορίες ατόμων που απομυζούν αντιδεοντολογικά από τον ανθρώπινο πόνο παρουσιάζοντας διαστρεβλώσεις της ψυχοθεραπείας όπως ψυχικοί σύμβουλοι, καθοδηγητές, coaches, εμψυχωτές κ.α., αλλά κυρίως αφήνει εκτεθειμένους τούς ψυχικά δυσφορούντες Κύπριους πολίτες που τους αξίζει όταν απαιτεί θεραπεία η ψυχική τους κατάσταση, να παίρνουν το υψηλότερο επίπεδο υπηρεσίας που μπορεί να προσφέρει ένας ψυχολόγος-ψυχοθεραπευτής ο οποίος έχει λάβει αναγνώριση για τις σπουδές του και την πρακτική του άσκηση. Η ζωή, όπως γνωρίζει ο οποιοσδήποτε έχει μπει στη διαδικασία να την αξιολογήσει, εκτός από υπεροχή και ομορφιά, εμπεριέχει και οδυνηρές εμπειρίες. Η αξία και ανάγκη για ψυχοθεραπεία έχει εδραιωθεί στην ανθρωπότητα από αρχαιοτάτους χρόνους και σήμερα με την εξέλιξη της έρευνας και τα δεδομένα που έχουν συσσωρευτεί ανά το παγκόσμιο έχει μια σημαντική θέση όχι μόνο στο χώρο της ψυχοπαθολογίας αλλά και της υγείας ευρύτερα.
Βρισκόμαστε στη φάση ένταξης των ψυχολόγων στο ΓεΣΥ και η συζήτηση φαίνεται να αφορά μόνο συγκεκριμένες ειδικότητες της ψυχολογίας, αφήνοντας εκτός αρκετές άλλες, συμπεριλαμβανομένης και της ειδικότητας του ψυχοθεραπευτή. Σε τέτοιους καιρούς όπου το πρόγραμμα υλοποίησης και εφαρμογής του Σχεδίου Υγείας συνάδει με ανάγκη της ανθρωπότητας για ψυχική υποστήριξη και διαχείριση του τραύματος της πανδημίας που δεν περιορίζεται μόνο σε άτομα με βαριά ψυχοπαθολογία, η πολιτεία οφείλει να αναθεωρήσει τις προτεραιότητές της και τις ανάγκες των πολιτών της σε σχέση με το πολύτιμο αγαθό της υγείας, που ο κορωνοϊός φρόντισε να μας υπενθύμισει πόσο ευάλωτη είναι η υγεία μας τόσο σε ψυχικό όσο και βιολογικό επίπεδο. Η παραμονή της ψυχοθεραπείας ως αρρύθμιστο επάγγελμα αφήνει τους επαγγελματίες να αιωρούνται σε σχέση με τα δικαιώματά τους και το επίπεδο υπηρεσιών τους όπως και τους πολίτες που σε αναζήτηση ανακούφισης της ψυχικής τους οδύνης, εύκολα μπορεί να υποπέσουν σε παγίδες εκμετάλλευσης από άτομα που δεν έχουν προηγούμενη μόρφωση στην ψυχολογία και υπόσχονται θεραπεία και ψυχική ευεξία. Η παρούσα κρίση θέτει το θέμα ρύθμισης του επαγγέλματος πιο αναγκαίο και επείγον από ποτέ καθώς όταν με το καλό περάσει η πανδημία, τα κατάλοιπα που θα αφήσει απαιτούν δεοντολογική και επαγγελματική διαχείριση.
Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής