Τις τελευταίες ημέρες δημιουργούνται εντονότερες δυναμικές στα ζητήματα που σχετίζονται με την Τουρκία.
Αυτό συμβαίνει -εν πολλοίς- λόγω και της επικείμενης συνόδου του ΝΑΤΟ. Αν και το διακύβευμα της συνόδου αφορά κυρίως την ενίσχυση της άμυνας και της αποτροπής στο πλαίσιο της αύξησης των αμυντικών δαπανών της Συμμαχίας και τη στήριξη στην Ουκρανία, αλλά και τη διατλαντική διασύνδεση της Βορείου Αμερικής και της Ευρώπης, η Τουρκία παραμένει υψηλά στην ατζέντα. Αυτό συμβαίνει λόγω μιας σειράς από γεγονότα, τα οποία εντατικοποιούν ακόμα περισσότερο ζητήματα, όπως, η ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ.
Η Τουρκία ασκεί πιέσεις για την αγορά των αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών F-16, αφήνοντας να εννοηθεί ότι κάτι τέτοιο μπορεί να αποτελέσει τη βασική προϋπόθεση για την ένταξη της Σουηδίας στη Συμμαχία. Άλλωστε, για τον Ερντογάν προκύπτει σοβαρή αμφισβήτηση της ισορροπίας ισχύος στην περιοχή, καθότι όπως διαφαίνεται σε μερικά χρόνια η Ελλάδα θα αποκτήσει μαχητικά 5ης γενιάς, ενώ εάν οι ισορροπίες στην ανατολική Μεσόγειο παραμένουν ως έχουν, η Τουρκία θα διαθέτει μαχητικά 3ης γενιάς, ενώ, πρέπει να σημειωθεί πως η κατασκευή τουρκικών μαχητικών είναι επιεικώς πολύ δύσκολη.
Ακόμα και μετά το αυστηρό κάλεσμα του Γερμανού καγκελαρίου για το ζήτημα της Σουηδίας, ο πρόεδρος Ερντογάν διατηρεί την αρνητική του στάση, προτάσσοντας αυτή τη φορά τις διαδηλώσεις στη Σουηδία υπέρ του PKK, του εργατικού κόμματος των Κούρδων. Θεωρεί ότι επιτρέπεται στους υποστηρικτές του κόμματος να διαδηλώνουν ελεύθερα υπέρ της τρομοκρατίας, της στρατολόγησης και της παροχής οικονομικών πόρων σε τρομοκρατικές οργανώσεις.
Αφήνει, επομένως, να εννοηθεί ότι δεν μπορεί ακόμα να υποστηρίξει την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ. Η θέση του Τούρκου προέδρου ενισχύεται και από τις δηλώσεις του Χακάν Φιντάν, του νέου ΥΠΕΞ της Τουρκίας, ο οποίος καταδίκασε με πολύ αυστηρό ύφος το κάψιμο του κορανίου στη Σουηδία για δεύτερη φορά. Από την άλλη, ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Λευκού Οίκου, Τζέικ Σάλιβαν, τόνισε στον εκπρόσωπο τύπου και επικεφαλής σύμβουλο του Ερντογάν την ανάγκη για τη διατήρηση της σταθερότητας στο Αιγαίο. Φυσικά, υπό κανονικές συνθήκες, η Τουρκία δεν θα επέτρεπε καμία νηνεμία στο Αιγαίο, ωστόσο, το κόστος της αναδόμησης των σεισμόπληκτων περιοχών είναι πολύ μεγάλο και απαιτείται η ενίσχυση των δωρητών, δηλαδή της Δύσης, ενώ, ταυτόχρονα, η τουρκική αεράμυνα αντιμετωπίζει μεγάλα προβλήματα συντήρησης των αεροσκαφών της, ούσα εξαρτημένη από τα αμερικανικά ανταλλακτικά.
Εδώ, πρέπει να ειπωθεί ότι ο τουρκικός τύπος χρησιμοποίησε ήπια γλώσσα για τα αποτελέσματα των εκλογών στην Ελλάδα και κυρίως για τα πρόσωπα της νέας κυβέρνησης. Έπεται, άλλωστε και η συνάντηση του πρωθυπουργού Μητσοτάκη και του προέδρου Ερντογάν στο πλαίσιο της συνόδου του ΝΑΤΟ, η οποία προγραμματίστηκε κατόπιν της τηλεφωνικής επικοινωνίας των δυο ηγετών. Είναι φυσικά αξιοσημείωτο το γεγονός ότι η συνάντηση προγραμματίστηκε αρκετές μέρες πριν από τη σύνοδο, κάτι το οποίο δεν αποτελεί συνήθη πρακτική. Με ανοικτή ατζέντα, ο Κ. Μητσοτάκης θα προσέλθει στη συνάντηση, χωρίς διαπραγμάτευση ή άλλη συζήτηση περί της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών ή περί εξοπλιστικών προγραμμάτων, καθότι, ορθώς, πάγια είναι η θέση όλων των ελληνικών κυβερνήσεων ότι δεν πραγματοποιείται οποιαδήποτε συζήτηση με την Τουρκία για την άμυνα της Ελλάδος. Άλλωστε, δεν μπορούμε να αναμένουμε οποιαδήποτε αξιοσημείωτη εξέλιξη στις σχέσεις των δυο χωρών, καθότι η Τουρκία εμμένει σε μια αυταρχική και αναθεωρητική ρητορική, η οποία είναι επίσης πάγια και δεν επηρεάζεται από επικείμενες συνόδους.
*Πολιτικός επιστήμων, επικεφαλής της IS Pegasus Coaching & Consulting Ltd
