Την ώρα που οι εργοδότες διακαώς επιθυμούν να φέρουν και άλλους αλλοδαπούς εργάτες από τρίτες χώρες, υπάρχουν 11.747 εγγεγραμμένοι άνεργοι, εκ των οποίων οι 1.052 είναι στα ξενοδοχεία και στις υπηρεσίες εστίασης, οι 1.761 στο χοντρικό και λιανικό εμπόριο, οι 814 στις κατασκευές και οι 643 στη μεταποίηση.
Αυτά τα στοιχεία αφορούσαν τον περασμένο Ιούνιο και προέρχονται από τη Στατιστική Υπηρεσία.
Τον Ιούλιο, οι εγγεγραμμένοι άνεργοι αυξήθηκαν στις 13.187 πρόσωπα, εκ των οποίων οι 1.020 ήταν άνεργοι στα ξενοδοχεία και στις υπηρεσίες εστίασης, οι 1.792 στο χοντρικό και λιανικό εμπόριο, οι 812 στις κατασκευές και οι 655 στη μεταποίηση.
Σε παρόμοια περίπου κατάσταση κινείται και η εγγεγραμμένη ανεργία του Αυγούστου. Με βάση τα επίσημα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, που δεν ξέρει να ψεύδεται, τον Αύγουστο του 2023 οι άνεργοι ήταν 13.256 άτομα (αύξηση 12.8% σε σχέση με τον Ιούνιο), εκ των οποίων οι 989 ήταν στα ξενοδοχεία και στις υπηρεσίες εστίασης, οι 1.809 στο χοντρικό και λιανικό εμπόριο, οι 815 στις κατασκευές και οι 643 στη μεταποίηση.
Από μία σε βάθος και εξαντλητική ανάλυση των στοιχείων της εγγεγραμμένης ανεργίας κατά οικονομική δραστηριότητα και επαγγελματική κατηγορία, οι περισσότεροι άνεργοι (κυρίως στα ξενοδοχεία που ζητούν και άλλους ξένους εργάτες) ήταν καθαριστές, κλητήρες, ανειδίκευτοι εργάτες, υπάλληλοι υπηρεσιών και πωλητές.
Οι αριθμοί αυτοί, με την απλή λογική και τον κοινό νου, απορρίπτουν τον μύθο των εργοδοτών περί έλλειψης εργατικών χεριών.
Αλήθεια, γιατί δεν εργοδοτήθηκαν όλοι αυτοί οι εγγεγραμμένοι άνεργοι κατά τους προηγούμενους καλοκαιρινούς μήνες; Τί ήταν αυτό που εμπόδισε την εργοδότηση τους; Πώς γίνεται να ζητούνται συνέχεια και άλλοι ξένοι εργάτες από τρίτες χώρες, όταν υπάρχουν στους τομείς που προαναφέραμε πέραν των χιλίων ανέργων, π.χ. στα ξενοδοχεία και στο εμπόριο;
To υπουργείο Εργασίας, το οποίο χορηγεί τις άδειες για εργοδότηση νέων εργαζομένων, (στη βάση της απαράδεκτης πολιτικής που καθόρισε με σφραγίδα Κυριάκου Κούσιου η Κυβέρνηση Αναστασιάδη στην τελευταία συνεδρία του Υπουργικού Συμβουλίου τον περασμένο Φεβρουάριο), τι λέει γι’ αυτά τα ερωτήματα;
Έγινε κάποια μελέτη;
Έχουμε την ισχυρή άποψη πως στο θέμα της εργοδότησης αλλοδαπών εργατών από τρίτες χώρες χάσαμε το μέτρο. Αλήθεια, πόσους τέτοιους εργάτες χρειάζεται η κυπριακή οικονομία; Υπάρχει κάποια πειστική έρευνα που να τεκμηριώνει τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας; Και αν υπάρχει, τι λέει; Και ποιος την εκπόνησε και με πόση αξιοπιστία;
Τα επίσημα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, που προέρχονται από την Έρευνα Εργατικού Δυναμικού, δείχνουν για παράδειγμα πως μεταξύ του 2016 και του 2022 η απασχόληση αλλοδαπών από τρίτες χώρες αυξήθηκε κατά 93%. Το 2016 ο αριθμός τους ήταν στις 25.984 άτομα και το 2022 αυξήθηκαν στις 50.145. Και αυτοί είναι μόνο οι μόνιμοι, γνωρίζοντας βέβαια πως στην κυπριακή αγορά εργασίας υπάρχουν και αρκετοί παράνομοι και αδήλωτοι εργαζόμενοι.
Δεν μπορούν αυτοί οι αριθμοί να αυξάνονται συνεχώς, χωρίς φραγμό και όρια. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς είναι ανειδίκευτοι και η αλόγιστη αύξηση τους δημιούργησε ήδη τεράστια προβλήματα στην εθνική παραγωγικότητα της Κύπρου, όπως σημειώθηκε κατ’ επανάληψη σε σχετικά επίσημα έγγραφα.
Χαμηλοί μισθοί
Κάποιοι εκ των εργοδοτών υποστηρίζουν πως δεν βρίσκουν ντόπιο προσωπικό. Η θέση αυτή, που προέρχεται κυρίως από τους ξενοδόχους, είναι ψευδής, παραπλανητική και στερείται σοβαρής τεκμηρίωσης. Ο λόγος που δεν βρίσκουν ντόπιο προσωπικό είναι γιατί δεν πληρώνουν καλούς μισθούς.
Δυστυχώς, στην Κύπρο οι εργαζόμενοι στα ξενοδοχεία λαμβάνουν μισθούς φτώχειας. Με βάση τα αποτελέσματα της Έρευνας Εργατικού Κόστους, που πραγματοποιήθηκε από τη Στατιστική Υπηρεσία, προκύπτει ότι: το ωριαίο εργατικό κόστος στα ξενοδοχεία ήταν €7.30 μικτά, ενώ στο σύνολο της οικονομίας είναι €18.10.
Τα €7.30 ανά ώρα είναι το χαμηλότερο ωριαίο εργατικό κόστος σε ολόκληρη την οικονομία.
Τα στοιχεία αυτά, που δεν επιδέχονται καμιάς αμφισβήτησης, καταρρίπτουν τον μύθο των εργοδοτών της ξενοδοχειακής βιομηχανίας, σύμφωνα με τον οποίο το ψηλό εργατικό κόστος διαβρώνει την ανταγωνιστικότητα του τομέα. Ουδέν τούτου αναληθέστερον.
Αν μελετήσει κάποιος με προσοχή τα ευρωπαϊκά στοιχεία, θα δει πως άλλοι τουριστικοί προορισμοί, που είναι ανταγωνιστικοί προς την Κύπρο, όπως είναι π.χ. η Ελλάδα, Ισπανία, Κροατία, Μάλτα, Πορτογαλία, Σλοβενία, προσφέρουν καλύτερες αμοιβές στους εργαζόμενους στα ξενοδοχεία και διατηρούν ικανοποιητική ανταγωνιστικότητα.
Πρέπει να γίνει αντιληπτό επιτέλους από τους εργοδότες πως η διαβρωμένη ανταγωνιστικότητα της ξενοδοχειακής βιομηχανίας δεν οφείλεται στο εργατικό κόστος, ούτε και στην ΑΤΑ, αλλά στη χαμηλή παραγωγικότητα, η οποία μειώνεται συνεχώς λόγω και της αλόγιστης απασχόλησης αλλοδαπών εργαζομένων στη βιομηχανία. Οι οποίοι βέβαια δεν μπορούν ούτε να παράξουν ποιοτικό προϊόν ούτε και να το προωθήσουν προς τους τουρίστες με αποτελεσματικό τρόπο.
Εδώ ακριβώς κρύβεται η ανταγωνιστική αδυναμία του τομέα και όχι στους μισθούς, οι οποίοι πρέπει να βελτιωθούν.
Ο λόγος ανήκει στον υπουργό Εργασίας
Μπορεί να υπάρχουν σε κάποιους τομείς ανάγκες εργατικού δυναμικού, όμως αυτές δεν μπορούν να καλύπτονται συνέχεια με την εισαγωγή εργατών από τρίτες χώρες.
Ο λόγος ανήκει στον υπουργό Εργασίας, ο οποίος υποσχέθηκε πως θα ασχοληθεί με το θέμα, για να δώσει λύσεις ποιοτικές και νούσιμες, που θα αντέχουν στον χρόνο.
Επείγει, λοιπόν, η επαναξιολόγηση όλων των πολιτικών απασχόλησης, ώστε να μπει τάξη στην αταξία που υπάρχει στην αγορά εργασίας και να σταματήσει η απαράδεκτη εκμετάλλευση της ανθρώπινης εργασίας.
* Υπεύθυνος του Τμήματος Οικονομικών Μελετών της ΣΕΚ
