Ο Μάρκος Δράκος ήταν ένας από τους ενάρετους αντάρτες της ΕΟΚΑ που έπεσε στη μάχη Γενάρη του 1957. Στο μνημόσυνο του παρούσες οι αδελφές του, Μεγαλύνη και Μαρία και επιζώντες συναγωνιστές του, ανάμεσά τους πάντα ο Ευτύχιος Σαλάτας. Μάλιστα, ο θάνατος του Μάρκου Δράκου και του Χαράλαμπου Μούσκου, που υπήρξαν αδελφικοί φίλοι μαζί με τον Σαλάτα ο οποίος από μια τυχαία κλωστή γλύτωσε, λειτούργησε ως εφ’ όρου ζωής σύνδεση ανάμεσα στους επιζώντες συναγωνιστές και τους συγγενείς των ηρώων.

Στο φετινό μνημόσυνο του Μ. Δράκου, πρώτοι στα στασίδια της εκκλησίας ήταν εκπρόσωποι κομμάτων, πολιτικοί και άλλοι. Στην άλλη πλευρά, μερικοί αγωνιστές της ΕΟΚΑ, ανάμεσά τους ο Ευτύχιος Σαλάτας. Μπήκε στον αγώνα 22 χρονών και παρά τα τόσα χρόνια, στεκόταν και φέτος ευθυτενής παρακολουθώντας με ευλάβεια την επιμνημόσυνο δέηση για τον φίλο του αντάρτη της ΕΟΚΑ. Στεκόταν εκεί, με αυστηρό και συνάμα καλοσυνάτο παραστατικό, όπως ακριβώς τον απαθανάτισε ο φωτογράφος τότε στον αγώνα, όταν τον συνέλαβαν οι Εγγλέζοι και τον κρατούσαν σφιχτά δύο επικουρικοί, ένας σε κάθε πλευρά, για να τον μπάσουν στο στρατιωτικό όχημα. Ο Σαλάτας ευθυτενής, αγέρωχος, αγέλαστος, αυστηρός και ωραίος, περπατούσε περήφανα και με αξιοπρέπεια, κοιτάζοντας τους δυνάστες με την αυτοπεποίθηση της δύναμης του δικαίου απέναντι στην υλική ισχύ του άδικου. 

Καθώς στην εκκλησία προχωρούσε η λειτουργία, μπήκαν οι κάμερες των καναλιών για τα πλάνα των βραδινών ειδήσεων. Ο Ευτ. Σαλάτας παρέμεινε ατάραχος, βυθισμένος στις σκέψεις του συνέχισε να παρακολουθεί την επιμνημόσυνο δέηση. Όταν οι κάμερες επικεντρώθηκαν στα πρώτα στασίδια των πολιτικών, κάποιοι τεντώθηκαν, άλλοι φρόντιζαν τα μαλλιά τους….

Το μνημόσυνο έφτανε στο τέλος του όταν ο ιερέας αναφώνησε: «Μετά πνευμάτων δικαίων τετελειωμένων, την ψυχήν του δούλου σου, Σώτερ, ανάπαυσον, φυλάττων αυτήν εις την μακαρίαν ζωήν, την παρά σοι, φιλάνθρωπε.

[…] Αιωνία σου η μνήμη, αξιομακάριστε και αείμνηστε αδελφέ ημών.»

Αιωνία του η μνήμη, ψιθύρισε o Ευτύχιος Σαλάτας και κάποιος του έδωσε ένα μικρό αντίδωρο άρτου, το οποίο πήρε με ευλάβεια, το μοίρασε ακριβοδίκαια και έδωσε το ένα κομμάτι στον διπλανό του, που εκείνος το πήρε ως νάταν κρυφό μυστικό της ΕΟΚΑ και το φύλαξε στο σακάκι του δίπλα στην καρδιά του.

Η ζωή του Ευτύχιου Σαλάτα στην ΕΟΚΑ και αργότερα στα μαύρα χρόνια προ του 1974, κρατήθηκε από μια ευλογημένη κλωστή, με τις ευχές και προσευχές των γονιών του μέσα στα βουνά στη διάρκεια του αγώνα, αλλά και όταν πραξικοπηματίες της ΕΟΚΑ Β τον συνέλαβαν το 1974 για να τον εκτελέσουν σε μια ρεματιά. Την τελευταία όμως στιγμή γλύτωσε πάλι. Ακόμη και πληρωμένοι «εχθροί» του, αναγνώριζαν την αφοσίωσή του στην πατρίδα και στο καθήκον που υπηρέτησε ανθρώπινα και μεγαλόψυχα. Κι όταν εισέβαλε ο Αττίλας, πάλι στην πρώτη γραμμή… Τις προάλλες σε μια σεμνή τελετή για την αντίσταση, τιμήθηκε ειδικά για την αντιστασιακή του δράση, αλλά για λόγους υγείας, τον εκπροσώπησαν οι κόρες του.  

Ο υπεύθυνος για τις βραδινές ειδήσεις ήταν ικανοποιημένος με τα πλάνα και φέτος… Ίσως, δεν ήξερε για τον ασπρομάλλη παππού που στεκόταν παραπλεύρως. Ίσως, δεν ήξερε ότι εκείνος ο λεβέντης παππούς είναι η ζωντανή ιστορία της Κύπρου.

*Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ-S&D

(πρώτη εκδοχή δημοσιεύτηκε το 2019)