Η πρόσφατη απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου για την έγκριση μεγάλης εμπορικής ανάπτυξης στη Λεμεσό επαναφέρει ένα ευρύτερο θεσμικό ζήτημα:
Ποιος πρέπει να έχει τον τελικό λόγο όταν μια ανάπτυξη απαιτεί ουσιώδη παρέκκλιση από τον πολεοδομικό σχεδιασμό μιας περιοχής;
Η διαδικασία που ακολουθείται σήμερα πρέπει να επανεξεταστεί.
Η παρέκκλιση δεν αποτελεί μια συνηθισμένη πολεοδομική απόφαση. Είναι απόφαση να διαφοροποιηθεί, για μια συγκεκριμένη ανάπτυξη, ο σχεδιασμός που ισχύει για όλους. Μπορεί να επηρεάσει την κυκλοφορία, τις υποδομές, το περιβάλλον, την αξία των ακινήτων, την εμπορική δραστηριότητα και, τελικά, τον ίδιο τον χαρακτήρα μιας πόλης ή μιας κοινότητας.
Μια τέτοια απόφαση δεν μπορεί να λαμβάνεται χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των αρχών που γνωρίζουν την περιοχή, διαχειρίζονται τις συνέπειες της ανάπτυξης και λογοδοτούν καθημερινά στους πολίτες.
Ποιες είναι αυτές οι Αρχές; Οι Δήμοι και οι Κοινότητες, οι οποίες θα κληθούν στη συνέχεια να διαχειριστούν τις καθημερινές επιπτώσεις κάθε μεγάλης ανάπτυξης.
Η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν μπορεί να περιορίζεται στη μεταφορά διοικητικών ευθυνών. Πρέπει να συνοδεύεται και από πραγματική συμμετοχή στις κρίσιμες αποφάσεις.
Η πρόταση μου
Ως εκ τούτου, η δική μου πρόταση είναι όπωςγια αναπτύξεις που απαιτούν ουσιώδη παρέκκλιση από τον ισχύοντα πολεοδομικό σχεδιασμό, απαιτείται αιτιολογημένη σύμφωνη γνώμη της αρμόδιας τοπικής αρχής, δηλαδή του Δήμου ή της Κοινότητας. Χωρίς αυτήν, η παρέκκλιση δεν θα πρέπει να εγκρίνεται.
Η διαδικασία πρέπει να στηρίζεται σε σαφείς προθεσμίες, δημοσιοποίηση των θέσεων όλων των εμπλεκομένων και δημόσια διαβούλευση όταν πρόκειται για αναπτύξεις μεγάλης κλίμακας. Σε περίπτωση διαφωνίας, μπορεί να προβλέπεται ειδική και διαφανής διαδικασία επανεξέτασης.
Η πρόταση αυτή δεν έχει στόχο να εμποδίσει την ανάπτυξη. Αντίθετα, επιδιώκει να ενισχύσει τη θεσμική της νομιμοποίηση, να περιορίσει τις συγκρούσεις και να διασφαλίσει ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται με πλήρη γνώση των τοπικών δεδομένων.
Η ανάπτυξη είναι αναγκαία. Πρέπει, όμως, να υπηρετεί έναν συνολικό σχεδιασμό και να λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές δυνατότητες και ανάγκες κάθε περιοχής.
Δεν μπορεί η Τοπική Αυτοδιοίκηση να καλείται να διαχειριστεί τις συνέπειες αποφάσεων στις οποίες δεν είχε ουσιαστικό λόγο. Αν πιστεύουμε πραγματικά στην αποκέντρωση, πρέπει να την εφαρμόζουμε και στις αποφάσεις που καθορίζουν το μέλλον των πόλεων και των κοινοτήτων μας.
Του Γιάννη Καρούσου – Προέδρου ΕΟΑ Αμμοχώστου
