Πώς μετατρέπεται μια προσωπική αφήγηση σε ιστορική μαρτυρία; Πώς προετοιμάζεται μια συνέντευξη, πώς τεκμηριώνεται και αρχειοθετείται το υλικό και με ποιους τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί στην ιστορική έρευνα και τη δημόσια ιστορία;
Στα ζητήματα αυτά επικεντρώνονται τα εργαστήρια προφορικής ιστορίας που διοργανώνει η Ένωση Προφορικής Ιστορίας Κύπρου (ΕΠΙΚΥ) την Τετάρτη 11 και την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου, στους Αγίους Ομολογητές.
Η προφορική μαρτυρία αποτελεί πολύτιμη πηγή ιστορικής γνώσης και ζωντανής μνήμης, καθώς καταγράφει την ανθρώπινη εμπειρία και αναδεικνύει φωνές και οπτικές που συχνά απουσιάζουν από τις επίσημες ιστορικές αφηγήσεις. Με στόχο να προσφέρει στους συμμετέχοντες τα εργαλεία για τη σωστή συλλογή, τεκμηρίωση και αξιοποίησή της, η ΕΠΙΚΥ σχεδίασε ένα πρόγραμμα δύο δίωρων συναντήσεων, το οποίο συνδυάζει θεωρητική κατάρτιση με πρακτικές και βιωματικές ασκήσεις.
Εισηγητές και εισηγήτριες είναι ο καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κύπρου Γεώργιος Α. Καζαμίας, η υποψήφια διδάκτωρ Προφορικής Ιστορίας Ιλιάνα Κουλαφέτη, η υποψήφια διδάκτωρ στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου
Κύπρου Ιωάννα Αλεξάνδρου, η ιστορικός Μαρία Γαλανού, ο διδάκτωρ Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας Ανδρέας Χριστοφή και ο μεταδιδακτορικός ερευνητής Χρίστος Περιστιάνης.
Τα εργαστήρια απευθύνονται σε μέλη και μη μέλη της ΕΠΙΚΥ, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη εμπειρία. Θα πραγματοποιηθούν αποκλειστικά με φυσική παρουσία, ενώ βεβαίωση παρακολούθησης θα δοθεί σε όσους και όσες παρακολουθήσουν και τις δύο ενότητες. Στο κόστος συμμετοχής περιλαμβάνονται επίσης διάλειμμα, καφές και κεράσματα.
Η πρώτη συνάντηση, στις 11 Νοεμβρίου, θα εξετάσει την εξέλιξη της προφορικής ιστορίας από τη δεκαετία του 1940 μέχρι τις σύγχρονες εφαρμογές της, καθώς και τη συμβολή της στην ιστορική έρευνα, την εκπαίδευση, την τοπική ιστορία και τη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Θα ακολουθήσει η πρακτική προσέγγιση της συνέντευξης: η προκαταρκτική έρευνα, η διαμόρφωση ευέλικτου ερωτηματολογίου με ανοιχτές ερωτήσεις, η πρώτη επικοινωνία με τον αφηγητή και η οικοδόμηση σχέσης εμπιστοσύνης. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη συναίνεση, στην προστασία των προσωπικών δεδομένων, στην απομαγνητοφώνηση, στη δημιουργία μεταδεδομένων και στην αρχειοθέτηση των μαρτυριών.
Στο ίδιο πλαίσιο θα παρουσιαστούν έξι ψηφιακά εργαλεία που μπορούν να υποστηρίξουν διαφορετικά στάδια της έρευνας, από την ηχογράφηση και την επεξεργασία του ήχου μέχρι την απομαγνητοφώνηση και την τελική αρχειοθέτηση. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα Zencastr, Audacity, oTranscribe, TurboScribe, Tropy και Zotero.
Η δεύτερη συνάντηση, στις 18 Νοεμβρίου, θα επικεντρωθεί στους διαφορετικούς τύπους αφηγητών και στους τρόπους προσέγγισής τους, λαμβάνοντας υπόψη τις εμπειρίες, τις αντιδράσεις, τις σιωπές και τον ρυθμό της αφήγησης. Μέσα από βιωματικές ασκήσεις οι συμμετέχοντες θα εξασκηθούν στην ενεργητική ακρόαση και την ενσυναίσθηση, δεξιότητες καθοριστικές για μια ουσιαστική συνέντευξη. Θα εξεταστεί επίσης πώς οι προφορικές μαρτυρίες μπορούν να συνδυαστούν με αρχειακές πηγές για την ανασύνθεση της τοπικής ιστορίας, αλλά και να περάσουν από το βιβλίο στο ντοκιμαντέρ, την έκθεση και την ξενάγηση.
Πού και πότε
- Λευκωσία, Rodax Art Gallery, Τετάρτη 11 και 18 Νοεμβρίου, 6.30μ.μ.–8.30μ.μ. Πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής: epiky.cy@gmail.com, 96571658 epiky.cy
