Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on GoogleΤο παιδί έχει πυρετό, βήχει, πονάει ο λαιμός του και η καταρροή επιμένει. Χρειάζεται αντιβίωση ή πρέπει να περιμένουμε; Είναι ένα από τα συχνότερα ερωτήματα των γονιών, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες, όταν οι λοιμώξεις του αναπνευστικού αυξάνονται.
Η απάντηση δεν εξαρτάται μόνο από την ένταση των συμπτωμάτων ή από το πόσες ημέρες διαρκούν. Το καθοριστικό είναι εάν η λοίμωξη οφείλεται σε ιό ή βακτήριο και εάν υπάρχει πραγματική ανάγκη για αντιβιοτική θεραπεία.
Αυτό είναι και το κεντρικό μήνυμα της φετινής Ευρωπαϊκής Ημέρας Ενημέρωσης για τα Αντιβιοτικά, στις 18 Νοεμβρίου. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) αφιερώνει την εκστρατεία του 2026 στα παιδιά, με το σύνθημα «Φροντίστε τα παιδιά σας – Χρησιμοποιείτε τα αντιβιοτικά με σύνεση».
Πότε δεν χρειάζεται αντιβίωση
Τα αντιβιοτικά καταπολεμούν βακτήρια, όχι ιούς. Επομένως, δεν θεραπεύουν το κοινό κρυολόγημα, τη γρίπη ή άλλες συνηθισμένες ιογενείς λοιμώξεις.
Ένα παιδί που έχει καταρροή, βήχα ή πονόλαιμο δεν χρειάζεται αυτομάτως αντιβίωση, ακόμη και εάν παρουσιάζει πυρετό.
Μάλιστα, σύμφωνα με το ECDC, ο βήχας μπορεί να επιμένει για δύο έως τρεις εβδομάδες μετά από ένα κρυολόγημα, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει βακτηριακή λοίμωξη.
Ούτε το κίτρινο ή πράσινο χρώμα της βλέννας αποτελεί από μόνο του ένδειξη ότι χρειάζεται αντιβίωση.
Πότε μπορεί να είναι απαραίτητη
Υπάρχουν, βεβαίως, λοιμώξεις στις οποίες η αντιβιοτική θεραπεία είναι αναγκαία.
Τέτοιες περιπτώσεις είναι ορισμένες ουρολοιμώξεις, η επιβεβαιωμένη στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα και συγκεκριμένες βακτηριακές λοιμώξεις που ενδέχεται να προκαλέσουν σοβαρές επιπλοκές.
Αντίθετα, σε ορισμένες περιπτώσεις ωτίτιδας ή ιγμορίτιδας, ο παιδίατρος μπορεί να συστήσει παρακολούθηση πριν αποφασίσει εάν χρειάζεται αντιβίωση.
Η απόφαση λαμβάνεται με βάση την ηλικία του παιδιού, την κλινική εικόνα, τη σοβαρότητα και την εξέλιξη των συμπτωμάτων.
Γιατί δεν δίνουμε αντιβίωση «για καλό και για κακό»
Η προληπτική χορήγηση αντιβιοτικών χωρίς ιατρική ένδειξη δεν προστατεύει το παιδί από τις επιπλοκές μιας ιογενούς λοίμωξης.
Αντίθετα, μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως διάρροια, ναυτία, εξανθήματα ή αλλεργικές αντιδράσεις.
Παράλληλα, η αχρείαστη χρήση τους συμβάλλει στην ανάπτυξη μικροβιακής αντοχής. Αυτό σημαίνει ότι ορισμένα βακτήρια αποκτούν την ικανότητα να επιβιώνουν παρά τη χορήγηση αντιβιοτικών, καθιστώντας δυσκολότερη την αντιμετώπιση μελλοντικών λοιμώξεων.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς
Όταν το παιδί παρουσιάζει μια συνηθισμένη ιογενή λοίμωξη, η φροντίδα επικεντρώνεται στην ανακούφιση των συμπτωμάτων.
Η ξεκούραση, η επαρκής πρόσληψη υγρών και η χρήση κατάλληλων φαρμάκων για τον πυρετό ή τον πόνο, όταν χρειάζονται και σύμφωνα με τις οδηγίες του παιδιάτρου, μπορούν να βοηθήσουν.
Για τη ρινική συμφόρηση μπορούν να χρησιμοποιηθούν φυσιολογικός ορός και κατάλληλα μέτρα καθαρισμού της μύτης.
Οι γονείς δεν πρέπει να χορηγούν αντιβιοτικά που έχουν περισσέψει από προηγούμενη θεραπεία ούτε να χρησιμοποιούν συνταγή που είχε δοθεί σε άλλο παιδί.
Εάν ο παιδίατρος συνταγογραφήσει αντιβίωση, πρέπει να ακολουθούνται πιστά η δόση, τα χρονικά διαστήματα και η διάρκεια που έχει ορίσει.
Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση
Η απουσία ανάγκης για αντιβίωση δεν σημαίνει ότι κάθε λοίμωξη μπορεί να αντιμετωπιστεί στο σπίτι.
Ιατρική αξιολόγηση χρειάζεται όταν τα συμπτώματα επιδεινώνονται, ο πυρετός επιμένει ή επανεμφανίζεται μετά από βελτίωση, το παιδί δεν πίνει αρκετά υγρά ή παρουσιάζει σημάδια αφυδάτωσης.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα βρέφη κάτω των τριών μηνών με θερμοκρασία 38°C ή μεγαλύτερη, τα οποία χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση.
Δυσκολία στην αναπνοή, έντονη υπνηλία ή δυσκολία αφύπνισης και σοβαρή επιδείνωση της γενικής κατάστασης αποτελούν λόγους επείγουσας αξιολόγησης.
Το μήνυμα του ECDC προς τους γονείς είναι σαφές: Η σωστή φροντίδα δεν σημαίνει πάντοτε χορήγηση φαρμάκου. Σημαίνει να γνωρίζουμε πότε τα αντιβιοτικά είναι απαραίτητα και να τα διαφυλάσσουμε για τις περιπτώσεις στις οποίες μπορούν πραγματικά να σώσουν ζωές.